III SA/Wa 1133/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-25
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Beata Sobocha, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości, nawet jeśli podatnik twierdzi, że rzeczywista funkcja budynku jest inna?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wymiaru podatku od nieruchomości. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w przewidzianym prawem trybie, organ podatkowy jest zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu zobowiązania podatkowego. Podatnik, który kwestionuje dane ewidencyjne, musi najpierw wystąpić o ich korektę w trybie Prawa geodezyjnego i kartograficznego.Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego ustalającą wymiar podatku od nieruchomości na 2014 r., zarzucając organom podatkowym ignorowanie rzeczywistej funkcji mieszkalnej budynku. Organy podatkowe oparły wymiar podatku na danych z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którymi budynek miał funkcję niemieszkalną. Skarżący wskazywali na przeprowadzone remonty i wcześniejsze próby zmiany funkcji budynku w ewidencji, jednakże organy uznały, że nie doszło do skutecznej zmiany danych ewidencyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2019 r. sprawy ze skargi R. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2014 r. oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1.Decyzją z [...] grudnia 2014 r. Prezydent W. ustalił w stosunku do R. S. , M. S. [dalej: Skarżący] i D. S. wymiar podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] na rok 2014 w kwocie 2 481,00 zł. Do opodatkowania zostały przyjęte: grunty pozostałe o powierzchni 1 009,00 m2, garaż o pow. 40,00 m2 oraz pozostałe budynki o pow. 220,90 m2. W uzasadnieniu organ wskazał, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków a organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatków niż dane wskazane w ewidencji gruntów.
2. Skarżący wnieśli odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. [dalej także "SKO"], kwestionując przyjęte za podstawę opodatkowania dane z ewidencji gruntów i budynków.
3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] kwietnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2014 r.
4. Decyzja SKO została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 26 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1627/16 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] kwietnia 2016 r.
Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy budzi uzasadnione wątpliwości w kwestii jednoznacznej kwalifikacji spornego budynku w kontekście danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków [kartotece budynków] oraz treści pisma Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych z 21 sierpnia 2014 r.
6. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] marca 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zgodnie z ww. wyrokiem, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przeprowadziło dodatkowe postępowanie wyjaśniające.
Pismem z 3 stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do Biura Geodezji i Katastru Wydziału Postępowań Administracyjnych Urzędu W. o udzielenie informacji czy na podstawie wykonanego na zlecenie D., M. i R. S. opracowania geodezyjnego — inwentaryzacji budynku posadowionego na działce nr [...]w obrębie [...] przy ul. [...] [przyjętego przez organ 18 lipca 2014 r.] została dokonana aktualizacja dotycząca zmiany funkcji użytkowej budynku posadowionego na ww. nieruchomości tj. z funkcji "inne budynki niemieszkalne" na "budynki mieszkalne".
W odpowiedzi Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru pismem z 9 stycznia 2018 r. poinformował, że ww. zmiana danych ewidencyjnych nie została dokonana. Figurujące dotychczas w ewidencji dane dotyczące budynku i jego funkcji użytkowej zostały wykazane na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku, stanowiącym załącznik do opracowania geodezyjnego z 21 września 2006 r. Wskazano również, że bez zmiany sposobu użytkowania budynku przez organ administracji budowlanej, organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji tego budynku, albowiem w takiej sytuacji organ ewidencji wykracza poza swoje kompetencje. Organem kompetentnym w tym zakresie jest organ administracji budowlanej, który wypowiada się w sprawie funkcji budynku w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę lub w drodze decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania.
Mając na uwadze powyższe, organ ewidencyjny pismami z 21 sierpnia 2014 r. i 9 grudnia 2014 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o przesłanie odpisu dokumentu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi uzyskano informację o zawieszeniu postępowania w tej sprawie, w związku z brakiem możliwości ustalenia stron postępowania oraz kopię postanowienia nr [...] z [...] listopada 2014 r. znak [...], zawieszającego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy wraz z jego rozbudową i nadbudową.
W dniu 17 listopada 2017 r. organ ewidencyjny zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o udzielenie informacji czy postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z [...] grudnia 2016 r. dla inwestycji polegającej na zmianie użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy wraz z jego rozbudową i nadbudową oraz budową szczelnego zbiornika na ścieki. Do pisma dołączono kopię pisma kierowanego do R. S. informującego, iż w celu dokonania zmiany sposobu użytkowania niezbędne jest zgłoszenie organowi administracji architektoniczno – budowlanej, a decyzja o warunkach zabudowy jest załącznikiem do zgłoszenia.
Zdaniem organu, z uwagi na niedopełnienie formalności w zakresie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania nie można potwierdzić dokonania zmiany sposobu użytkowania budynku. Opracowanie geodezyjne [...] z [...] lipca 2014 r. zostało wykonane przedwcześnie. Ponadto organ wyjaśnił, iż samo przyjęcie opracowania geodezyjnego i kartograficznego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nie oznacza, że automatycznie takie opracowanie stanowi podstawę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. W tym zakresie organ ewidencyjny ma obowiązek zweryfikować dokumenty stanowiące podstawę zmian w ewidencji, a w razie stwierdzenia braków zastosować tryb postępowania administracyjnego, który zgodnie z art. 24 ust. 2c ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne [Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.] może zakończyć się decyzją odmowną.
Powyższe ustalenia – zdaniem organu – potwierdza także wypis z rejestru gruntów i kartoteki budynków według stanu na dzień 11 stycznia 2018 r., gdzie na działce nr [...] przy ul. [...] w W. jest posadowiony budynek o pow. 271 m2 o funkcji "pozostałe budynki niemieszkalne" oraz budynek o pow. 39 m2 o funkcji "budynki transportu i łączności".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wysokość zobowiązania podatkowego została ustalona w oparciu o uchwałę nr [...] Rady Miasta W. z [...] listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2014 w następujący sposób: - grunty pozostałe o pow. 1009,00 m2 x 0,46 zł = 464,14 zł, - budynki pozostałe o pow. 220,90 m2 x 7,73 zł = 1.707,56 zł, - budynki pozostałe o pow. 40 m2 x 7,73 zł = 309,20 zł. Razem podatek od nieruchomości wyniósł 2 481,00 zł.
Organ podkreślił, że ponieważ przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie podważyło prawdziwości danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków [kartotece budynków], ustalono wysokość podatku zgodnie z tymi danymi oraz informacją o nieruchomości przedłożoną przez podatnika w 2013 r.
7. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazując, że jest ona bezprawna i oparta na przekłamaniach i manipulowaniu niepodważalnymi dowodami.
8. W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
1. Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066] sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."] Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
2. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.
Skarżący uważają, że w związku ze złożeniem przez nich zawiadomienia w Urzędzie Dzielnicy W. organ podatkowy Dzielnicy W. był zobligowany przepisami prawa do zweryfikowania ewidencji gruntów zgodnie ze stanem rzeczywistym i obiektywną prawdą, czemu jednak nie sprostał.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stoi natomiast na stanowisku, że organy podatkowe ustalając podatki nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń niż te, wynikające z ewidencji gruntów; nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym, przy czym ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli podatnik kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinien wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
3. Podkreślenia wymaga, że pierwszą sprawą jest, że wymiar podatku od nieruchomości dokonywany jest przede wszystkim w oparciu o zawartość informacyjną ewidencji gruntów i budynków. Zawrócono na to uwagę w uzasadnieniu uprzednio wydanego wobec Skarżących wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16, gdzie Sąd podkreślił znaczenie zasady związania organu podatkowego danymi ewidencyjnymi przy wymiarze podatku od nieruchomości, z zaakcentowaniem wyjątków od tej zasady, pozwalającym organom na dokonanie wymiaru podatku na podstawie innych dowodów. Sąd podkreślił, że – jak stanowi art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń a ewidencja ta obejmuje informacje dotyczące m.in. budynków i ich części, tj. ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych [art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego]. Podkreślić należy, że użyte w art. 21 ust. 1 tej ustawy wyrażenie "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, że przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości winny zostać uwzględnione elementy przedmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Informacje dotyczące funkcji [użytkowego przeznaczenia] budynku i ich części mają dla organu podatkowego charakter wiążący. Sąd podkreślił, z powołaniem się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, że od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych, co do zasady, nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Sąd wyeksponował zarazem – uwzględniając wytyczne wynikające z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3226/12 – że w orzecznictwie sądów administracyjnych dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków oraz, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu [budynku], dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje [przeznaczenie] wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16 podkreślił dodatkowo, nawiązując do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. w spr. o sygn. akt II FPS 2/13, [ONSAiWSA 2014/2/21], że wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych – przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Sąd następnie podkreślił, kierując się argumentami wynikającymi z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2014 r. w spr. o sygn. akt II FSK 3099/12, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie:
– pierwszą, którą tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy [dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane];
– oraz drugą, stanowiącą informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych [art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uprzednio wydanym wobec Skarżących wyroku z 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16, dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. zaakcentował, że można przyjąć, że uprawnienie organów podatkowych do podjęcia dodatkowych czynności wyjaśniających odnośnie przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości zachodzi wówczas, gdy zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające dla potrzeb ustalenia stanu faktycznego, tj. gdy wynikające z nich dane nie pozwalają na ustalenie podstaw opodatkowania. Podobnie w sytuacji, gdy podatnik uprawdopodobni, że w przewidzianej prawem procedurze zainicjował uzgodnienie klasyfikacji danej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków ze stanem rzeczywistym, a wbrew przesłankom do takiej zmiany organy ewidencyjne nie skorygowały klasyfikacji. Organy podatkowe są bowiem zobowiązane do krytycznej oceny danych z ewidencji gruntów, aby uczynić zadość naczelnej zasadzie postępowania podatkowego, tj. zasadzie prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 O.p. Zdaniem Sądu taka sytuacja występowała w rozpoznawanej sprawie, co wynikało z tego, że Skarżący w dniu 15 września 2014 r. wystąpili do Urzędu Miasta W. Biura Geodezji i Katastru o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków i zmianę funkcji użytkowej budynku położonego na działce nr [...] z "inny niemieszkalny" na budynek "mieszkalny" oraz o zmianę powierzchni zabudowy, w związku z czym Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych w piśmie z 21 sierpnia 2014 r. potwierdził przyjęcie do zasobu geodezyjnego wykonanego na zlecenie Skarżących opracowania geodezyjnego – inwentaryzacji budynku posadowionego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...]. Sąd dostrzegł też, że organ w piśmie wyjaśnił, że aktualizacja następuje na drodze czynności materialno – technicznej lub na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z czym konieczne jest przesłanie przez stronę stosownego wniosku [wniosków], podpisanego przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości [...], umożliwiającego wprowadzenie zmian w drodze czynności materialno – technicznej, ponadto organ poinformował, że Wydział Postępowań Administracyjnych wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o przekazanie odpisu zgłoszenia Skarżących dot. zmiany funkcji użytkowej budynku lub innego dokumentu zatwierdzającego dokonaną zmianę, umożliwiającego dokonanie aktualizacji ewidencji. Powyższe zdarzenie – zdaniem Sądu uprzednio rozpoznającego sprawę wymiaru podatku Skarżących za 2014 r. – uzasadniało przeprowadzenie przez organy podatkowe postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie funkcji spornego budynku Skarżących.
Sąd podkreśla zarazem, że w myśl art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną oraz wskazaniami wyartykułowanymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym wobec Skarżących 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
4. Podkreślenia następnie wymaga, że stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie [w W. – Prezydent W.]. Właściciele i osoby władające obowiązane są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian [art. 22 ust. 2]. Zgodnie natomiast z § 49 ust.1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe – w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Zawiadomienie to zawiera w szczególności oznaczenie dokumentu, który stanowił podstawę do zmiany, oraz datę jej wprowadzenia.
Podważenie treści zapisów ujętych w ewidencji, wymaga od zainteresowanego uruchomienia stosownego trybu ich korekty [zmiana, aktualizacja, sprostowanie], z powołaniem na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym – pełnioną przezeń funkcję.
Podzielić należy wniosek, że z regulacji art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wymienionego rozporządzenia wynika, że datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty [por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl].
Przepis § 49 pkt 1 ust. 2 powołanego rozporządzenia wskazuje wprost, że zawiadomienie starosty zawiera w szczególności datę wprowadzenia zmiany do ewidencji. Powinna być ona również odnotowana w dzienniku zmian. Dopiero z tą datą - dokonania zmiany w ewidencji – określone grunty zmieniają swój charakter dla celów podatkowych. "Na tle [...] trybów dokonywania zmian w ewidencji zauważyć trzeba, że czym innym są dokumenty stanowiące podstawę do zmian ewidencyjnych, a czym innym sama zmiana [...]. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych" [R. Dowgier, glosa do wyroku z 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010 r., nr 5, s.5-6]. Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy [por.: S. Bogucki, K. Winiarski – Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r., nr 2, s.11-19].
Obowiązek zgłoszenia właściwemu staroście wszelkich zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni od dnia powstania tych zmian zapewnia, z jednej strony – aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś – ustanawiając, obowiązek po stronie właściciela zawiadamiania o tych zmianach w krótkim terminie, eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną, tj. obejmującą okres wcześniejszy, przed datą złożenia wniosku.
Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków nie może bowiem powodować skutków prawnych z mocą wsteczną [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2015 r., sygn. akt I OSK 2078/13, wyrok z 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1660/11, opubl.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl].
Podkreślenia wymaga też, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu [budynku], dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje [przeznaczenie] wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W rozpoznawanej sprawie słusznie uznały organy podatkowe, że dokument w postaci informacji z kartoteki budynków jest dla organów podatkowych wiążący co do funkcji budynków położonych na przedmiotowej nieruchomości. Ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 O.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
5. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – realizując wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16 – poddało bowiem analizie losy przyjęcia przez Wydział Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru [pismo Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru z 21 sierpnia 2014 r.] opracowania geodezyjnego: inwentaryzacja budynku o identyfikatorze 146515_8.0709.123/4.1_BUD, posadowionym na działce ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], przy ul. [...].ustalenia poczynione przez organ w tej kwestii nie doprowadziły – zasadnie – do stwierdzenia, że zachodzi sytuacja pozwalająca na odstąpienie od wiążącej mocy ewidencji gruntów i budynków.
Podkreślenia bowiem wymaga, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że Skarżący nie zdołali dokonać zmiany kwalifikacji posiadanego budynku, w tym jego przeznaczenia. I tak, pismem z 3 stycznia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do Biura Geodezji i Katastru Wydziału Postępowań Administracyjnych Urzędu Miasta W. o udzielenie informacji czy na podstawie wykonanego na zlecenie D., M. i R. S. opracowania geodezyjnego — inwentaryzacji budynku posadowionego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] [przyjętego przez organ 18 lipca 2014 r.] została dokonana aktualizacja dotycząca zmiany funkcji użytkowej budynku posadowionego na ww. nieruchomości tj. z funkcji "inne budynki niemieszkalne" na "budynki mieszkalne, zaś w odpowiedzi Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru pismem z 9 stycznia 2018 r. poinformował, że ww. zmiana danych ewidencyjnych nie została dokonana. Figurujące dotychczas w ewidencji dane dotyczące budynku i jego funkcji użytkowej zostały wykazane na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku, stanowiącym załącznik do opracowania geodezyjnego z 21 września 2006 r. Wskazano również, że bez zmiany sposobu użytkowania budynku przez organ administracji budowlanej, organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji tego budynku, albowiem w takiej sytuacji organ ewidencji wykracza poza swoje kompetencje, zaś organem kompetentnym w tym zakresie jest organ administracji budowlanej, który wypowiada się w sprawie funkcji budynku w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę lub w drodze decyzji o wyrażeniu zgody na zmianę sposobu użytkowania. Urząd Miasta W., Biuro Geodezji i Katastru poinformowało też w tym piśmie, że mając na uwadze powyższe, organ ewidencyjny pismami z 21 sierpnia 2014 r. i 9 grudnia 2014 r. wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o przesłanie odpisu dokumentu dotyczącego zmiany sposobu użytkowania budynku posadowionego na działce ewidencyjnej nr [...]. W odpowiedzi uzyskano informację o zawieszeniu postępowania w tej sprawie, w związku z brakiem możliwości ustalenia stron postępowania oraz kopię postanowienia nr [...] z [...] listopada 2014 r. znak [...], zawieszającego postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy wraz z jego rozbudową i nadbudową. Następnie Urząd Miasta W., Biuro Geodezji i Katastru poinformowało, że w dniu 17 listopada 2017 r. organ ewidencyjny zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o udzielenie informacji czy postępowanie zostało zakończone ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nr [...] z [...] grudnia 2016 r. dla inwestycji polegającej na zmianie użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy wraz z jego rozbudową i nadbudową oraz budową szczelnego zbiornika na ścieki. Urząd Miasta W., Biuro Geodezji i Katastru poinformował też, że do pisma dołączono kopię pisma kierowanego do R. S. informującego, iż w celu dokonania zmiany sposobu użytkowania niezbędne jest zgłoszenie organowi administracji architektoniczno – budowlanej, a decyzja o warunkach zabudowy jest załącznikiem do zgłoszenia.
Na uwagę zasługuje też, że z pisma Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru z 21 sierpnia 2014 r. wynika, że jego autor wskazał Skarżącym dwie ścieżki zmiany zawartości informacyjnej ewidencji gruntów i budynków:
- w drodze czynności materialno – technicznej, na wniosek zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców [art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne];
- w drodze decyzji administracyjnej.
Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Biura Geodezji i Katastru poinformował też w tym piśmie, że wystąpił do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy W. o przekazanie odpisu zgłoszenia Skarżących dot. zmiany funkcji użytkowej budynku lub innego dokumentu zatwierdzającego dokonaną zmianę, umożliwiającego dokonanie aktualizacji ewidencji, powyższe zaś, w ocenie Sądu, uwzględniało oczekiwania Skarżących dotyczące zmiany funkcji użytkowej budynku. Skarżącym zatem zaprezentowano ścieżkę czynności zmierzających do przeprowadzenia postulowanej zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę na losy wniosku Skarżących o zmianę zawartości informacyjnej ewidencji gruntów i budynków, gdzie skarga skaczących na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 grudnia 2018 r. w spr. o sygn. akt IV SA/Wa 1996/18, a wyrok jest prawomocny. Okoliczność ta jest znana Sądowi z urzędu.
Zarazem dostrzeżenia wymaga, że Skarżący w skardze eksponują charakter i sposób dojścia do mieszkalnego waloru spornego budynku, wskazując, że "budynek przy ul. [...], dz. [...] obręb [...] od co najmniej 25 lat był pustostanem, został wyremontowany i jest budynkiem mieszkalnym". Powyższe [podobnie jak charakterystyka budynku zamieszczona w akcie notarialnym z 10 grudnia 2008 r. Rep. A [...], na podstawie którego Skarżący nabyli budynek, wskazująca, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się budynek gospodarczy i garaż] przekonuje, że nie jest tak, że zawartość ewidencji gruntów i budynków nie odzwierciedla stanu rzeczywistego, który jednak formalnie został udokumentowany w inny sposób.
6. Reasumując, jeżeli zamiarem Skarżących było doprowadzenie do tego, aby podatek od nieruchomości był wymierzany z uwzględnieniem mieszkalnego charakteru budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, to w pierwszej kolejności konieczne było wystąpienie na podstawie przepisów do właściwego organu [Biura Geodezji i Katastru] o wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków, a dopiero po wprowadzeniu takiej zmiany stałoby się możliwe opodatkowanie budynku z uwzględnieniem dokonanych zmian.
Skarżący wystąpili jednak do organu podatkowego o wyliczanie stawki podatku od nieruchomości na podstawie stanu faktycznego – z uwzględnieniem funkcji mieszkalnej budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości nie podejmując działań w celu zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków.
Zatem, skoro z ewidencji gruntów i budynków wynika, że w 2014 r. przedmiotowa nieruchomość była zabudowana innym budynkiem niemieszkalnym oraz budynkiem transportu i łączności, to organy podatkowe były zobligowane do ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2014 z uwzględnieniem takiej właśnie funkcji tych budynków.
7. W konsekwencji, zdaniem Sądu, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone prawidłowo, zaś przepisy prawa materialnego, jak również postępowania administracyjnego zostały właściwie zastosowane przez organy obu instancji.
8. W rozpoznawanej sprawie, wbrew zapatrywaniu prezentowanemu przez Skarżących, wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja nie ignoruje wytycznych zawartych w wydanym w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości za sporny rok podatkowy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2017 r. w spr. o sygn. III SA/Wa 1627/16. W wyroku tym Sąd wyeksponował priorytet zawartości ewidencji gruntów i budynków dla ustalenia stanu mającego znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości, wskazując zarazem na potrzebę uwzględnienia ewentualnej występującej w konkretnej sprawie niezgodności tej ewidencji z rzeczywistością, przy czym czynił to w kontekście pisma Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych z 21 sierpnia 2014 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze do tych wytycznych się zastosowało i zbadało, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący nie zdołali przeprowadzić zmiany w ewidencji gruntów i budynków. W piśmie Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych z 21 sierpnia 2014 r. wskazano na niezbędne do przeprowadzenia procedury w celu ewentualnej zmiany kwalifikacji spornego budynku. W rozpoznawanej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, że stanowiący własność Skarżących budynek nie został przekwalifikowany w ewidencji gruntów i budynków na budynek mieszkalny – wynika to wprost z wypisu z ewidencji gruntów i budynków a także pism kierowanych w tej sprawie przez właściwy organ. Także Skarżący potwierdzają to w złożonej skardze charakteryzując posiadaną nieruchomość i opisując na wstępie skargi, że nabyli pustostan, dokonali jego remontu i że Urząd Dzielnicy W. nie dokonał – ich zdaniem nieprawidłowo – odpowiednich zmian w ewidencji. W tej mierze Sąd z urzędu ustalił także losy starań Skarżących o zmianę klasyfikacji budynku, stwierdzając, że skarga Skarżących na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie zyskała aprobaty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, który wyrokiem z 6 grudnia 2018 r. w spr. o sygn. akt IV SA/Wa 1996/18 skargę oddalił, a wyrok jest prawomocny. Okoliczność ta znana jest Sądowi z urzędu, zarazem znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym przez organy materiale, z którego wynika, w szczególności z ewidencji gruntów i budynków a także z pisma Urzędu Miasta W. Biura Geodezji i Katastru z 9 stycznia 2018 r., że nie nastąpiła zmiana kwalifikacji spornego budynku na budynek mieszkalny. Okoliczność, że Skarżącym na podstawie składanych wniosków nie udało się zmienić kwalifikacji tego budynku, w szczególności w oparciu o opracowanie geodezyjne – inwentaryzacji budynku posadowionego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] [przyjętego przez organ 18 lipca 2014 r.] nie skutkuje samodzielnym przyjęciem dla celów podatku od nieruchomości kwalifikacji budynku innej, aniżeli ta wynikająca z ewidencji. Losy starań Skarżących o zmianę charakteru budynku na budynek mieszkalny, w tym ewentualne nieprawidłowości w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków [nie przesądzając, czy takie miały miejsce] są odrębną sprawą od wymiaru podatku od nieruchomości i póki Skarżącym nie uda się sprostać przeprowadzeniu odpowiedniej procedury skutkującej zmianą klasyfikacji budynku, tak długo organ podatkowy, przy wymiarze podatku od nieruchomości będzie związany charakterystyką i kwalifikacją budynku zamieszczoną w ewidencji gruntów i budynków. Jak natomiast wynika z pisma Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych z 21 sierpnia 2014 r., Skarżący dla zmiany kwalifikacji budynku musieli złożyć wniosek o dokonanie czynności materialno – techniczne [ w myśl art. 24 ust. 2b pkt 1 lit h ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne] albo przeprowadzić procedurę zakończoną wydaniem decyzji administracyjnej.
Z wypisu z rejestru gruntów i kartoteki budynków według stanu na dzień 11 stycznia 2018 r., wynika natomiast, że na działce nr [...] przy ul. [...] w W. jest posadowiony budynek o pow. 271 m2 o funkcji "pozostałe budynki niemieszkalne" oraz budynek o pow. 39 m2 o funkcji "budynki transportu i łączności".
Okoliczność ta została – po przeprowadzonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postępowaniu wyjaśniającym – przekonująco i jednoznacznie wykazana przez organ.
W rozpoznawanej sprawie nie zaistniał przy tym przypadek, aby organ podatkowy obowiązany był do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku. Przeciwnie, z treści aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 2008 r. Rep. A [...] wynika, że na przedmiotowej nieruchomości znajdują się budynek gospodarczy i garaż. Tak więc treść tego aktu notarialnego potwierdza ustalenia organu oparte o dane z kartoteki budynków.
9. Mając na uwadze powyższe ustalenia i rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło