III SA/Wa 1135/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-16
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Bożena Dziełak, Katarzyna Golat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo określiły wysokość zobowiązania z tytułu opłaty targowej, nie wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, czy miejsce prowadzenia handlu było miejscem wyznaczonym do handlu, a tym samym nie uzasadniając zastosowania wyższej stawki opłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wykazały w sposób należyty, czy miejsce prowadzenia handlu przez skarżącego było miejscem wyznaczonym do handlu, co miało kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwej stawki opłaty targowej. Brak takiego wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, w szczególności wobec podnoszenia przez skarżącego, że uiszczał opłaty w niższej wysokości, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta miasta określającą skarżącemu zobowiązanie z tytułu opłaty targowej za sprzedaż owoców i warzyw w dniach 23, 24, 25 i 27 września 2009 r. przy ul. K. w Warszawie. Skarżący kwestionował wysokość nałożonej opłaty, wskazując, że uiszczał ją w niższej stawce (6 zł) i że organy nie wyjaśniły, dlaczego zastosowano stawkę 400 zł. Organy obu instancji nie ustaliły jednoznacznie, czy miejsce sprzedaży było miejscem wyznaczonym do handlu, co miało wpływ na zastosowanie stawki opłaty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. P. kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu opłaty targowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. P. kwotę 617 zł (słownie: sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy skierowaną do skarżącego – J. P. decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], określającą wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej na kwotę 1600,00 zł "za dokonywanie czynności sprzedaży" w dniu 23, 24, 25, i 27 września 2009 r., na terenie Dzielnicy W. m. W., w rejonie ul. K. oraz określającą wysokość odsetek podatkowych za zwłokę w kwocie 36,00 zł.
W podstawie prawnej decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2009 r. powołano w szczególności art. 143, art. 207, w związku z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 3, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako ustawa oraz uchwałę Nr LII/1600/2009 Rady m. W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 70, poz. 1836 ze zm.).
Stan sprawy, według posiadanych przez Sąd akt, przedstawia się następująco.
W dniach 23, 24, 25, i 27 września 2009 r. w W., przy ul. K. J. P. prowadził działalność handlową, sprzedając owoce i warzywa. Fakt ten potwierdzają sporządzone przez inkasenta Dzielnicy W. protokóły odmowy zapłaty opłaty targowej w wysokości 400 zł (karty: 12, 13, 14, 15 akt sprawy).
Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] zostało wszczęte z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dokonywanie czynności sprzedaży.
W związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie określenia zobowiązania z tytułu opłaty targowej, organ podatkowy, w dniu 18 listopada 2009 r. przesłał na adres J. P., postanowienie o wyznaczeniu 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Wnioskiem z dnia 7 grudnia 2009 r. Skarżący wystąpił o umorzenie postępowania podatkowego wskazując na swoją trudną sytuację finansową oraz podnosząc, iż uiszczał on opłaty targowe u inkasenta. Wskazał ponadto, że zwrócił się do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Urzędu m. W. dla Dzielnicy W. o zawarcie umowy dzierżawy części parkingu o wymiarze 1,5 m², położonego w W. na ul. K. [...] do 15 listopada 2009 r.
Prezydent m. W. dnia [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję nr [...] określającą wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej na kwotę 1600,00 zł "za dokonywanie czynności sprzedaży" we wskazanych wyżej dniach na terenie Dzielnicy W. m. W. w rejonie ul. K. oraz określającą wysokość odsetek podatkowych za zwłokę w kwocie 36,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ przywołał na wstępie treść art. 15 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Zaznaczył, że targowiskiem w rozumieniu art. 15 ust. 2 tego aktu są wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, co oznacza, iż opłatę targową pobiera się wszędzie tam, gdzie jest prowadzony handel, bez względu na to, kto jest właścicielem targowiska i czy jest ono prowadzone w miejscu do tego przeznaczonym i na podstawie koncesji. Dalej organ wskazał wyrok Sądu Najwyższego, z dnia 18 listopada 1993 r., w którym stwierdzono, że "targowiskiem jest wszelkie miejsce, w którym prowadzony jest handel i odnosi się zarówno do targowisk, których lokalizację ustaliła gmina w oparciu o przepisy dekretu z dnia 2 sierpnia 1951 r., jak również do każdego innego miejsca, a więc również (...) nie będącego mieniem komunalnym". Prezydent m.st. Warszawy podkreślił, iż opłata targowa pobierana jest również na "targowiskach prywatnych" niezależnie od innych opłat wprowadzonych i pobieranych przez osobę (podmiot) prowadzącą targowisko, a wpływy z niej stanowią dochód gminy, nie zaś osoby targowisko to prowadzącej.
Następnie organ odnosząc się do stanu faktycznego sprawy stwierdził, że w dniach 23, 24, 25, 27 września 2009 r. przy ul. K. J. P. prowadził działalność handlową, sprzedając owoce i warzywa, a stosownie do przywołanej uchwały w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej dla ustalonego przedmiotu sprzedaży stawka dziennej opłaty targowej wynosi 400,00 zł.
Prezydent m. W. przywołał treść art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, iż podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzje w której, określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zaznaczył ponadto, że zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie, zaś art. 53 § 1, § 3 tej ustawy stanowi, iż od zaległości podatkowych pobiera się odsetki za zwłokę, które nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe.
Dalej Prezydent m. W. zaznaczył, że "kwota należna do zapłacenia wg strefy II a" wynosi 400 zł za każdy z powołanych wyżej dni.
Wskazana decyzja została zakwestionowana przez Skarżącego, który w odwołaniu z dnia 8 stycznia 2010 r. złożonym przez pełnomocnika zarzucił naruszenie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej oraz art. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j.: Dz. U. z 2007 Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Skarżący wskazał w uzasadnieniu odwołania, że ponosił opłaty targowe za sporadyczną sprzedaż własnych płodów rolnych, a opłaty przekazywał inkasentowi dzielnicy W.. W odniesieniu do zarzutu naruszenia ustawy o swobodzie dzielności gospodarczej skarżący wyjaśnił, że nie prowadził działalności gospodarczej, a uzyskane z handlu pieniądze traktował jako środki na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych. Uzyskanie tych środków było konieczne z racji braku pracy oraz pozostawania przez Skarżącego na utrzymaniu rodziny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do przepisów ww. uchwały numer LII/1600/2009 Rady m. W. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej za handel owocami i warzywami stawka dziennej opłaty targowej wynosi 400,00 zł.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji określając wysokość tej opłaty na kwotę 1600,00 zł zastosował właściwe przepisy w sprawie i określił ją w sposób prawidłowy. Organ nie uznał przy tym za istotny faktu, iż skarżący nie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jak też i podnoszonej w odwołaniu okoliczności, iż skarżący uiszczał "inne opłaty". Jednocześnie organ zastrzegł, że skarżący nie przedstawił na poparcie tego twierdzenia żadnych dowodów. Dalej Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. zaznaczyło, że "w związku z powyższym skład orzekający nie mógł uwzględnić odwołania".
Powyższa decyzja została zaskarżona skargą wywiedzioną przez adwokata K. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, co uzasadnia jej uchylenie i ponowne przeprowadzenie postępowania przez organ administracji w sposób prawidłowy.
Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że uchwała nr LH/1600/2009 przewiduje różne stawki opłaty targowej, tj. nie tylko 400 zł, ale także 6 zł. Organ wydający decyzję w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego przyjął, iż skarżący winien uiścić opłatę targową w wysokości 400 zł, a nie 6 zł. Skarżący właśnie opłatę targową w wysokości 6 zł uiszczał na żądanie inkasenta Dzielnicy W., co – w jego ocenie – jest istotne dla sprawy.
Zdaniem Skarżącego bezpodstawne jest żądanie przez inkasenta jednego dnia kwoty 6 zł tytułem opłaty targowej, a w innym terminie kwoty 400 zł tytułem tej samej opłaty targowej w sytuacji gdy okoliczności faktyczne były tożsame.
Jednocześnie Skarżący zarzucił, iż zarówno organ I instancji, jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie przeprowadziło z urzędu postępowania wyjaśniającego czy skarżący prowadzący sporadycznie sprzedaż owoców i warzyw ponosił opłatę targową, a jeśli ponosił - to w jakiej wysokości.
Ten stan rzeczy Skarżący zakwalifikował jako istotne uchybienie procesowe wskazując, że stosownie do przepisu art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego -pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego. Wyłącznie wyczerpująco zebrany materiał dowodowy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) podlega swobodnej ocenie organu. Jako dowolne należy przy tym traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Na poparcie swoich tez powołał wyrok NSA we Wrocławiu z 29 września 1997 roku, sygn. akt I SA/Wr 700/97 akcentujący, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, a obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Do skargi dołączona została kopia dowodu uiszczenia dziennej opłaty targowej w wysokości 6 zł za 28 sierpień, bez wskazania roku i miejsca jej pobrania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ zaznaczył w szczególności, że w postępowaniu, które zostało zakończone zaskarżonymi decyzjami ustalony został stan faktyczny sprawy, który pozwalał na wydanie decyzji. Zaakcentował, że wysokość dziennej stawki opłaty targowej uzależniona jest od następujących okoliczności: strefy, w której prowadzony jest handel, formy sprzedaży i asortymentu, a "wysokość opłaty targowej, którą powinien uiścić skarżący została określona z uwzględnieniem wyżej wymielonych czynników". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w warszawie zwróciło również uwagę, że skarżący mimo istnienia możliwości wypowiedzenia się w sprawie nie skorzystał z niej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle tego unormowania zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, tzn. czy organy administracji publicznej prawidłowo zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego i dokonały prawidłowej wykładni tych przepisów oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm./ – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, zawarty w art. 134 § 2 p.p.s.a.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga jest zasadna.
Istotą sporu, jaki w rozpatrywanej sprawie zarysował się między stronami, jest odpowiedź na pytanie o to, czy istniały dostateczne podstawy prawne do określenia Skarżącemu dziennej stawki 400 zł opłaty targowej.
Wobec powyższego na wstępie należy zaznaczyć, że z przedmiotowej uchwały Nr LII/1600/2009 Rady m. W. z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności i wysokości stawek opłaty targowej (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 70, poz. 1836 ze zm.) wynika, iż opłatę targową od sprzedaży dokonywanej poza miejscami wyznaczonymi ustalono w wysokości wielokrotnie wyższej, niż stawki określone od sprzedaży w miejscach wyznaczonych.
W § 6 pkt 3 tej uchwały wskazano bowiem, że strefa II obejmuje dzielnicę Wawer chyba, że handel prowadzony jest poza miejscami wyznaczonymi. Wówczas stawki nalicza się biorąc pod uwagę kwoty przewidziane dla strefy II a. Stawki w poszczególnych strefach zostały zróżnicowane w zależności od asortymentu. Dla artykułów spożywczych, przemysłowych, z wyłączeniem niektórych artykułów (tj. m.in. kwiatów, wieńców i zniczy sprzedawanych w odległości 500 m od cmentarzy) w strefie II przewidziano stawkę dzienną w wysokości 6 zł, natomiast w strefie II a stawkę dzienną wynoszącą 400 zł.
O wysokości należnej opłaty targowej, w okolicznościach sprzedaży tego samego asortymentu decyduje, według postanowień uchwały, kryterium miejsca sprzedaży w kontekście przestrzegania przez sprzedawcę granic miejsc wyznaczonych do handlu.
Wobec tego podstawowymi przesłankami do wyliczenia wysokości opłaty targowej w przedmiotowej sprawie było nie tylko ustalenie asortymentu, ale również miejsca sprzedaży. Z przedmiotowych protokółów z odmowy zapłaty opłaty targowej wynika, że sprzedaż miała miejsce przy ul. K.. Nie uczyniono jednak adnotacji informującej czy jest to miejsce wyznaczone do handlu, czy też nie.
Takiej informacji nie zawarto również ani w decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], ani w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...].
Organy nie uzewnętrzniły zatem w decyzji powiązania między ustalonym miejscem sprzedaży, a jego kwalifikacją prawną w kontekście stawek opłaty targowej wynikającej z przedmiotowej uchwały. Poza lakonicznym wskazaniem na strefę II a organy nie stwierdziły, że miejsce w którym prowadzono handel nie należy do miejsc do tej czynności wyznaczonych.
Skoro w uzasadnieniu decyzji organ nie uwidocznił, że omówione powyżej różnice stawek przewidziane w przedmiotowej uchwale zostały dostrzeżone w postępowaniu, to wydał zaskarżoną decyzję z pominięciem opisania w jej uzasadnieniu sposobu identyfikacji prawnej istotnych okoliczności ocenianych przy ustalaniu opłaty targowej.
W ocenie Sądu przytoczona argumentacja, polegająca na wybiórczym opisaniu okoliczności sprawy, bez dokonania ich pełnej oceny, nie uzasadnia wydanego rozstrzygnięcia. Organy nie wyjaśniły bowiem dlaczego za właściwą przyjęły stawkę dzienną w wysokości 400 zł, a nie 6 zł.
Wskazać w tym miejscu należy, że na proces stosowania prawa składa się szereg etapów i elementów. I tak, w pierwszej kolejności organ stosujący prawo powinien zidentyfikować odpowiednią normę prawa materialnego, której zastosowanie może wchodzić w rachubę w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy. Następnie poprzez dokonanie wykładni tej normy, winien zrekonstruować jej treść i w oparciu o wynikające stąd wnioski, stwierdzić ustalenie, jakich faktów jest konieczne z punktu widzenia zastosowania tej normy. Ustalenie tych faktów winno nastąpić według reguł prawa procesowego, a zwłaszcza tych reguł, które dotyczą postępowania dowodowego. Końcowym etapem jest dokonanie subsumcji, czyli przyporządkowanie ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy prawa materialnego. Tok rozumowania organu przedstawiający proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie zawierać winno uzasadnienie decyzji. Powinno ono wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumcji. Braki w tym zakresie nasuwają wątpliwości co do przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego w sposób określony w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. To wszystko kryje w sobie formuła art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej (tak NSA w wyroku z dnia 18 maja 2000 r., sygn. akt V SA 2762/99, niepubl.).
Nie odpowiada treści art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej konstruowanie decyzji dotyczącej należności publicznoprawnej w taki sposób, że jej istotne elementy mają być poszukiwane przez adresata w rozstrzygnięciu wydanym w odrębnym postępowaniu, w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy, czy ustalane w oparciu o "wskazówki" nakreślone przez organ podatkowy. To właśnie organ podatkowy powinien dopełnić obowiązku wyjaśnienia jakie dane służyły za podstawę przyjętych ustaleń i kalifikacji prawnych. Strona ma zaś prawo do tego, aby móc wyłącznie w oparciu o skierowaną do niej decyzję sprawdzić i ewentualnie zakwestionować sformułowany tą decyzją ciążący na niej obowiązek.
Sąd podziela w tym zakresie poglądy wyrażone w orzecznictwie m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 369/08, LEX nr 522580, WSA w Krakowie z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 837/10, Wspólnota 2010/39/42, czy wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 372/07, LEX nr 341059.
Rozważając to zagadnienie należy wskazać, iż powołane wyżej wymogi można wywieść również z zasad: zaufania do działań organów oraz przekonywania, statuowanych art. 124 i 121 Ordynacji podatkowej.
Motywy decyzji powinny być tak ujęte aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych jakimi kierował się organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Tego wymogu organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie dochował, pozostawiając w ocenie Sądu niniejszą sprawę niewystarczająco wyjaśnioną i uzasadnioną.
Z konstrukcji decyzji podatkowej jako aktu przesądzającego w sposób władczy np. o wysokości obciążenia publicznoprawnego wynika, że uzasadnienie faktyczne rozstrzygnięcia organu podatkowego powinno przede wszystkim odnosić się do okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem okoliczności warunkujących wysokość tego obciążenia. W przedmiotowej sprawie taką okolicznością jest m.in. ustalenie strefy sprzedaży. Brak omówienia tej kwestii w uzasadnieniu decyzji, podobnie jak poprzedzającej ją decyzji I instancji, szczególnie wobec podnoszenia przez skarżącego, że w pozostałe dni uiszczał on opłatę targową w odmiennej wysokości, tj. według stawki obowiązującej dla strefy II, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi warunek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może skutkować uchyleniem decyzji wówczas, gdy mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Warto odnotować, że analogiczne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania i skwitowanie ich stwierdzeniem, że są bezzasadne, narusza przepis art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt III SA 7760/98, LEX nr 46794).
Organ II instancji ustosunkował się do stanowiska Skarżącego poprzez stwierdzenie, że uiszczanie innych opłat nie ma znaczenia w sprawie, co jest zbyt lakonicznym komentarzem do poglądów strony, by uznać uzasadnienie decyzji za spełniające obowiązki wynikające z Ordynacji podatkowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005 r. III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Uzasadnienie decyzji nie może ograniczać się do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska organu, jeżeli w toku postępowania strona podniosła zarzuty, zapatrując się na faktyczną bądź prawną ocenę sprawy odmiennie, niż organ administracji publicznej. Uzasadnienie powinno zawierać umotywowane rozstrzygnięcie odnośnie do tych wątpliwości.
Ponadto należy wskazać, że obowiązek ujawnienia w decyzji wszystkich motywów rozstrzygnięcia dotyczy zarówno organu I, jak i II instancji.
Obowiązująca zasada dwuinstancyjności (art. 127 Ordynacji podatkowej) nie oznacza tylko, że w sprawie mają zapaść dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, lecz konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Zasada dwuinstancyjności jest spełniona dopiero po przeprowadzeniu dwukrotnie merytorycznego postępowania, gdy dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, a w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony.
W sytuacji, gdyby organ II instancji powziął wątpliwości co do okoliczności stanu faktycznego mógł przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, zgodnie z art. 229 Ordynacji podatkowej stanowiącym, że organ odwoławczy może przeprowadzić, na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej Sąd wskazuje, że zarzut skarżącego, iż nie prowadził on działalności gospodarczej w rozumieniu powoływanej wyżej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mógł odnieść pożądanych skutków prawnych, co jest wynikiem oderwania wynikających z przedmiotowej uchwały przesłanek nałożenia opłaty targowej od unormowań tego aktu prawnego i powiązania z czynnością sprzedaży, niezależnie od statusu prawnego sprzedającego (art. 15 ustawy oraz § 3 pkt 2 przedmiotowej uchwały). Ponadto odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego faktycznego ponoszenia przez niego opłat w wysokości 6 zł, a nie 400 zł Sąd wskazuje, że to obiektywne okoliczności warunkujące – zgodnie z przedmiotową uchwałą – nałożenie opłaty targowej powinny być brane pod uwagę przy nakładaniu tej opłaty. Decydujące znaczenie dla obciążenia opłatą posiada zatem zaistnienie okoliczności wskazanych w uchwale.
Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno wyjaśnić w jakiej strefie, tj. czy wyznaczonej dla handlu czy też nie Skarżący przeprowadzał sprzedaż i dokonać zakwalifikowania tej czynności według postanowień wskazanej uchwały, a następnie od wyników tej analizy uzależnić sposób rozstrzygnięcia. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu decyzji powinno uwidocznić dokonanie analizy w powyższym zakresie.
Z uwagi na fakt, że samo wskazanie stawki opłaty, bez dookreślenia wszystkich okoliczności decydujących o zastosowanej stawce jest niewystarczające, czyniąc uzasadnienie zbyt ogólnikowym i lakonicznym, co nie odpowiada wymogom statuowanym przez art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a postępowanie wyjaśniające niewystarczającym w kontekście art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Orzeczenie z punktu drugiego sentencji ma uzasadnienie w dyspozycji art. 152 p.p.s.a., natomiast zwrot kosztów postępowania sądowego w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło