III SA/Wa 1139/18

Dnia 21 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Radziszewska - Krupa, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi K.M. (zwany dalej "Skarżącym"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego J.P., pismem z 4 kwietnia 2018r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] lutego 2018r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012r. Jednocześnie pismem z 5 kwietnia 2018r. wniósł o przywrócenie 30-dniowego terminu na sporządzenie i złożenie skargi, motywując powyższe chorobą małoletniej córki [...]. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał, że chcąc sporządzić skargę 4 kwietnia 2018r., z przyczyn od niego niezależnych z powodu nagłego pogorszenia się stanu zdrowia córki, całkowita destabilizacja poziomu [...], wywołana zmianami [...], w tym nagły wzrost poziomu [...] i zagrożenie szybkim jego spadkiem, zmuszony został do powrotu do domu i monitorowania jej stanu zdrowia. Było to podyktowane zaleceniami P. – [...]. W jego ocenie zachodziło prawdopodobieństwo wizyty w szpitalu w sytuacji bezpośredniego zagrożenia jej życiu. Niemożliwe było sporządzenie i dostarczenie ww. skargi, gdy taki stan utrzymywał się do wczesnych godzin dnia następnego. Zaznaczył przy tym, iż samodzielnie prowadzi kancelarię i nikt inny nie mógł sporządzić i wysłać skargi w zakreślonym terminie. Skargę przesłał niezwłocznie, zachowując 7-dniowy termin od ustania przyczyny jej niezłożenia w terminie. Podobny przypadek miał miejsce w 2010r. i wtedy WSA w Warszawie, nie widząc jego winy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postanowieniem o sygn. akt I SA/Wa 1591/09 przywrócił mu uchybiony termin. Zdaniem pełnomocnika Skarżącego stan nagły i dobro chorego dziecka uzasadniały jego brak winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik Skarżącego do ww. wniosku załączył kopię legitymacji i książeczki chorej na [...] córki z [...] Szpitala [...] w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; zwana dalej: "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że w stosunku do strony ubiegającej się o przywrócenie terminu powinny być spełnione wszystkie przesłanki w sposób kumulatywny, a zatem niespełnienie choćby jednej z nich, wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma ponadto na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. W świetle orzecznictwa administracyjnego przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienia NSA z: 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, odnosząc powyższe wymogi do sprawy wskazuje, że pełnomocnik Skarżącego wymaganej czynności nie dokonał w terminie. Termin ten upłynął bezskutecznie 4 kwietnia 2018r. (środa). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożono w terminie przewidzianym przez ustawę, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik. składając ten wniosek dopełnił czynności, dla których określony był termin - wniósł skargę, ale nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu. Pełnomocnik Skarżącego jako przyczynę uchybienia terminowi wskazał nieobecność w kancelarii w okresie kiedy upływał termin na dokonanie czynności, o którą był wzywany oraz wyjaśnił, że nieobecność była spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad chorą córką. Pełnomocnik podkreślił, że nie miał możliwości sporządzenia i doręczenia skargi w ostatnim dniu ustawowego terminu, jak też nie mógł wysłużyć się inną osobą z powodu samodzielnego prowadzenia kancelarii. Zdaniem Sądu okoliczność braku sporządzenia i nie doręczenia w terminie skargi, z powodu nieobecności w kancelarii, nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Pełnomocnik winien bowiem tak zorganizować swoją pracę, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną obsługą lub pomocą prawną. Tym bardziej, że pełnomocnik zgodził się reprezentować stronę i powinien działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Sąd stwierdza ponadto, że jakkolwiek uprawdopodobnienie braku winy przez pełnomocnika - osoba ta - wiązała z chorobą córki urodzonej [...] 2003r. (ok. 15-letniej), tym niemniej załączone do wniosku o przywrócenie terminu dokumenty w postaci kserokopii książeczki chorej na [...] córki oraz jej legitymacji świadczą jedynie o chorobie przewlekłej córki, a nie uprawdopodabniają, że zdarzenie powodujące uchybienie termowi do wniesienia skargi miało miejsce w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi. Z dowodów załączonych do skargi nie wynika też, że pełnomocnik jest osobą, która samodzielnie wykonuje opiekę na dzieckiem. Z art. 87 § 2 P.p.s.a. wynika natomiast, że obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wniosek obciąża podmiot, który wnosi o przywrócenie terminu. Niewskazanie takich okoliczności, czy też gołosłowne powołanie się na przeszkody uniemożliwiające wypełnienie obowiązków, wiąże się z negatywnymi konsekwencjami procesowymi dla wnioskodawcy. Sąd bowiem nie może domniemywać niezawinionych przez stronę przyczyn uchybienia terminu, ani też poszukiwać potencjalnych okoliczności wyłączających winę strony. Brak winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu – polega ponadto na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd, oceniając wystąpienie tej przesłanki, przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 lutego 2006r. sygn. akt I SAB/Wa 78/05 LEX nr 192260). Oczywistym jest, że miernik staranności, o którym mowa, jest podwyższony w sytuacji, gdy stronę skarżącą reprezentuje fachowy pełnomocnik. W takim bowiem przypadku, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić konieczność zachowania należytej staranności przez pełnomocnika, która wiąże się z wykonywaniem przez niego zawodu doradcy podatkowego. Osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle, że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy, a zatem to strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2010r. sygn. akt I OZ 25/10, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd, mając na względzie ww. wykładnię przepisu art. 87 § 2 P.p.s.a. stwierdza, że w sprawie nie sposób przyjąć, że pełnomocnik Skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Wskazał on wprawdzie, że wskutek zagrażającego życiu córki - ataku [...], musiał udać się do domu, aby monitorować jej stan zdrowia i ewentualnie zawieźć ją do szpitala, gdyby zagrażał w sposób bezpośredni jej życiu, jednak okoliczność ta nie została przez niego w żaden sposób wykazana. Dokumenty załączone do wniosku o przywrócenie terminu dowodziły, o czym mowa wyżej jedynie przewlekłej choroby córki, ale nie odnosiły się do zdarzenia, które zdaniem pełnomocnika miało bezpośredni wpływ na uchybienie terminu. Pełnomocnik, na którym ciąży obowiązek gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania swoich obowiązków, oprócz własnego oświadczenia, w żaden sposób nie uprawdopodobnił, aby atak [...]i jego córki miał miejsce w ostatnim dniu terminu zakreślonego do wniesienia środka odwoławczego. Nie wykazał też, że zorganizował pracę w taki sposób, ażeby w nagłych, niezaplanowanych sytuacjach nie powodować sytuacji, w których interes strony mógłby zostać zagrożony. W świetle powyższych rozważań pełnomocnik Skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Sąd zauważa ponadto, że analogiczne stanowisko, jak w rozpoznawanej sprawie zostało wyrażone w odniesieniu do pełnomocnika Skarżącego w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2014r. sygn. akt II FZ 1898/14, który oddalił zażalenie na postawienie WSA w Łodzi z 18 marca 2013r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd, z uwagi na powyższe, na mocy art. 86 § 1 i art. 87 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.