III SA/Wa 1226/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-27
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo?Ratio decidendi
Referendarz sądowy, analizując sytuację majątkową i zdrowotną wnioskodawców, postanowił częściowo uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zwolniono wnioskodawców od wpisu od skargi i ustanowiono radcę prawnego z urzędu, uznając, że ich stan zdrowia i trudna sytuacja materialna uzasadniają zapewnienie dostępu do sądu. Jednakże, w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ nie wykazano całkowitej niemożności ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. I. i A. W. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. dotyczącą podatku od nieruchomości za 2010 r. Jednocześnie wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawcy przedstawili swoje dochody, wydatki, sytuację rodzinną i zdrowotną, a także dokumenty potwierdzające ich trudną sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono wnioskujące od wpisu od skargi. 2. Ustanowiono wnioskującym radcę prawnego z urzędu. 3. Odmówiono wnioskującym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2012 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. I., A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić wnioskujące od wpisu od skargi 2. ustanowić wnioskującym radcę prawnego z urzędu 3. odmówić wnioskującym przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujące ubiegają się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierzają skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
M. I. oraz A. W., dalej jako wnioskujące, w formularzach z 25 lutego 2012 r. i z 27 lutego 2012 r. wniosły o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu M. I. wskazała, że: - posiada rentę o wysokości 1052 zł netto, - ma na utrzymaniu córkę (1994 r.), - jest współwłaścicielem domu o pow 56 m.kw. i działki o powierzchni 192 m.kw., - opłaty za gaz i światło wynoszą ok. 600 zł a za lekarstwa 100 zł.
A.W. poinformowała w formularzu PPF natomiast o tym, że: - ma niskie dochody, maż jest inwalidą; - jest współwłaścicielem działki o pow 192 m. kw i domu o pow 56 m.kw., - uzyskuje z tytułu emerytury 1830 zł brutto, jej maż 444 zł (zasiłek z OPS), - - jej miesięczne obciążenia wynoszą ponad siedemset złotych.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 11 kwietnia 2012 r. M. I. wskazała, że: - jej dochód w 2011 r. wyniósł 14949,06 zł brutto, w 2012 r. 3809 zł brutto; - ojciec dziecka zaspokaja dobrowolnie potrzeby dziecka i przeznacza na to kwoty 400-500 zł; - renta jest jedynym źródłem utrzymania strony; - najbliżsi zapraszają stronę na obiad 2-3 razy w tygodniu i w ten sposób jej pomagają; - miesięczne wydatki obejmują opłatę za gaz, prąd, Internet, nieczystości, lekarstwa i wynoszą ok. 775 zł; - strona rachunków za gaz nie opłaca z uwagi na brak środków; - pierwotne zaległości w opatach za gaz pokrył w części OPS, kiedy zaległości przekroczyły 4627,82 strona zaciągnęła kredyt w banku; - strona spłaca zobowiązania z opóźnieniem, po otrzymaniu renty; - nie posiada rachunku bankowego; - obecne zadłużenie wobec PGNIG wynosi 1187,58 zł.
Do pisma z 21 kwietnia 2012 r. strona załączyła kserokopie odcinków renty, decyzję o przyznaniu pomocy z OPS, kserokopie umowy kredytowej zaciągniętej w celu opłacenia należności za gaz, zaświadczenie o stanie zdrowia, zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ZUS, zaświadczenie lekarskie (mastektomia, leczenie hormonalne, stany lekowe etc).
A. W. w piśmie z 21 kwietnia 2012 r. wskazała, że: - w 2012 r osiągnęła dochód w wysokości 6651,34 zł; - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem niezdolnym do pracy; - ponosi koszty opłat za mieszkanie, telefonu komórkowego, prądu, telewizji, polisy, leków, kosztów pożyczki. Do pisma załączyła zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, orzeczenie lekarskiej komisji kwalifikacyjnej dla M. W. , zestawienie transakcji bankowych, PIT za 2011 r., odpis umowy zlecenia, decyzję o przyznaniu zasiłku (OPS), faktury za energię elektryczną, telefon, odpis umowy pożyczki, kartę informacyjna ze szpitala dla A. W..
Sytuacja majątkowa i życiowa M. I. była już badana w postępowaniu o prawo pomocy. Z dokumentów nadesłanych przez stronę i z jej deklaracji nie wynika, żeby sytuacja ta uległa zmianie uzasadniającej zmianę rodzaju wydanego względem niej rozstrzygnięcia. Do rozstrzygnięcia zatem pozostało, mając na uwadze regulację z art. 214 u.p.p.s.a. ("Pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie") czy A. W. posiada zdolność pokrycia kosztów występujących w sprawie.
Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Zarazem, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Uwzględniając dokumenty źródłowe przekazane przez A. W. oraz jej oświadczenia składane (pod rygorem odpowiedzialności karnej) w toczącym się postępowaniu o prawo pomocy w sprawie, referendarz sądowy przykłada szczególne znaczenie do zabezpieczenia środków na poratowanie przez stronę zdrowia. Na moralną konieczność takiego postępowania wskazują stwierdzenia z karty informacyjnej o "krytycznym [...] ", czy o "[...]", "[...] ". Na ocenę w tym względzie ma też całkowita niezdolność do pracy orzeczona względem męża A. W. i urzędowe zakwalifikowanie go do grupy pobierającej zasiłek z OPS (444 zł). Fakt prowadzenia zdyscyplinowanej gospodarki finansowej i terminowe regulowanie rachunków – większości – nie jest okolicznością uzasadniającą, wobec szczupłości posiadanych przez wnioskującą środków, odmowę przyznania prawa pomocy.
Fakt przyznania pełnomocnika z urzędu obu wnioskującym referendarz sądowy uzasadnia, oprócz szczupłością środków posiadanych przez nie, także ich kondycją zdrowotną ([...] , [...] , [...] ). Zdaniem referendarza sądowego, wystąpienie w sprawie zmiennych związanych ze złym stanem zdrowia wnioskujących może, niezależnie od ich złej kondycji majątkowej, uzasadniać zapewnienie szczególnych gwarancji dostępu do Sądu I instancji w rozumieniu art. 45 Konstytucji RP poprzez przyznanie im prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Do oznaczonej kwoty wymagalnych kosztów z tytułu wpisu od skargi (100,- zł) referendarz sądowy ogranicza rozpoznanie wniosku o prawo pomocy, ponieważ warunkiem badania zdolności strony do uiszczenia kosztów postępowania jest zestawienie konkretnych kosztów sądowych z aktualną sytuacją majątkową strony. Wobec podejmowania prób aktywności zarobkowej przez wnioskujące nie można ograniczać możliwości zgromadzenia przez nie środków w przyszłości.
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło