III SA/Wa 1269/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-13
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony, jeśli strona uiściła już część wymaganych kosztów, a jednocześnie nie wykazała w pełni swojej sytuacji finansowej oraz sytuacji majątkowej małżonka?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało oddalić, ponieważ strona uiściła już część wymaganych kosztów sądowych, co czyniło je wymagalnymi w mniejszym stopniu. Ponadto, strona nie wykazała w pełni swojej sytuacji finansowej i życiowej, a także nie przedstawiła informacji o sytuacji majątkowej małżonka, mimo że rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego.Stan faktyczny
Strona skarżąca A. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 500 zł, jednocześnie oświadczając, że wpis został uiszczony. W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca przedstawiła informacje o swojej sytuacji finansowej, wskazując na emeryturę jako jedyne źródło utrzymania i zajęcie rachunków bankowych przez urzędy celne. Złożyła również formularz PPF, w którym szczegółowo opisała swoją sytuację materialną. Do wniosku załączyła PIT-37 oraz wyciągi z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
13 sierpnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu 13 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] stycznia 2014 r Nr [...] [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
A.B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, złożyła, w piśmie z 5 lipca 2014 r wniosek o zwolnienie od kosztów wpisu sądowego. Jednocześnie oświadczyła, ze uiściła wpis sądowy (k 32).
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o nadesłanie kalkulacji kosztów życia czy wykazanie sytuacji finansowej osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe) skarżąca, w piśmie, które wpłynęło do Sądu 24 lipca 2014 r oświadczyła, że posiada z mężem rozdzielność majątkową, zatem nie nadeśle wyciągów z jego rachunków bankowych. Źródłem jej utrzymania jest emerytura i nie posiada zaległości czynszowych oraz kredytów bankowych. Skarżąca złożyła zarazem formularz PPF, w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i w którym poinformowała o tym, że: - nie posiada oszczędności; - rachunki bankowe zostały zajęte przez urzędy celne; - nie posiada ruchomości i nieruchomości; - od 1998 r pozostaje w rozdzielności majątkowej z mężem; - utrzymuje się z emerytury w kwocie 713 zł netto.
Do wniosku strona załączyła PIT-37, wyciągi z rachunków bankowych (zablokowanych) za okres 4 czerwca 2014 r do 3 lipca 2014 r oraz 1 czerwca 2014 r do 1 lipca 2014 r. z dopiskiem "brak aktywności za okres wyciągu".
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy – i z oświadczeń strony - wynika, że zapłaciła część wpisu od skargi w wysokości 500 zł, zatem w sprawie nie występują wymagalne koszty sądowe – ze skutkiem wyrażonym w sentencji. Uiszczony wpis może podlegać zwrotowi w razie cofnięcia lub odrzucenia skargi.
Wobec powyższego drugorzędne dla oceny wniosku strony było niepełne wykonanie wezwania referendarza sądowego, np. nieprzedłożenie zestawienia ponoszonych wydatków i uzyskiwanych dochodów i – w konsekwencji – niemożność oceny jej zdolności do ponoszenia kosztów postepowania.
Referendarz sądowy wskazuje też skarżącej na fakt, że w postępowaniu o prawo pomocy możliwości finansowe wnioskodawcy należy oceniać z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Nie zmienia tego fakt istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej, ponieważ rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10). Tym samym rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka.
Mając powyższe na uwadze, z uwagi na uiszczenie przez nia wymagalnych kosztów sądowych oraz niezupełne wykazanie sytuacji finansowej i życiowej przez stronę, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło