III SA/Wa 1283/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] , [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżąca B. G. wniosła do Sądu, na urzędowym formularzu PPF, o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uzasadniając, że utraciła pracę i obecnie otrzymuje świadczenie przedemerytalne w wysokości 915 zł i wynagrodzenie 200 zł z tytułu umowy zlecenia. Oświadczyła, że z mężem ma rozdzielność majątkową. Po wybudowaniu domu spłaca kredyt w wysokości 4.100 zł. oraz kredyt gotówkowy w wysokości 500 zł miesięcznie. Kwota uzyskana z odprawy posłużyła do częściowej spłaty kredytu i do bieżącego utrzymania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, posiada dom o powierzchni 80 m² o wartości 350.000 zł oraz mieszkanie o powierzchni 34 m² o wartości 80.000 zł, w którym zamieszkuje babcia. Do swoich wydatków skarżąca zaliczyła opłaty za: kredyt hipoteczny – 4.100 zł, wydatki na dom i mieszkanie – 1.500 zł, kredyt gotówkowy – 500 zł. Skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń obrazujących stan majątkowy Skarżącej i jej męża. W odpowiedzi przesłała wyłącznie dokumenty dotyczące Skarżącej (zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, rachunki miesięcznych opłat, decyzję o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego, umowy kredytów bankowych) oraz umowę majątkową małżeńską. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu przyznanie prawa pomocy następuje: osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Nie zmienia tego fakt istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej. W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10). Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącej jest pochodną sytuacji materialnej jej męża, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne. Tymczasem ocena sytuacji majątkowej małżonków nie może być odpowiednio zweryfikowana, gdyż Skarżąca uchyliła się od przedłożenia żądanych dokumentów (np. wyciągu z rachunku bankowego męża Skarżącej, zeznań podatkowych męża czy wyliczenia kosztów miesięcznego utrzymania), które wskazywałyby w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest ich sytuacja majątkowa. Nie sposób zatem uniknąć wrażenia że Skarżąca uchyla się od ujawnienia sytuacji majątkowej w której faktycznie się znajduje. Z tej przyczyny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.