III SA/Wa 138/12

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący G. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując to brakiem środków. Aktualnie Skarżący nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, a utrzymywał się ze sprzedaży nieruchomości w R.. Skarżący podał że obciążenie kredytowe wynosi 1.500 zł. Jego żona osiąga dochód w wysokości 2.000 zł. Na ich utrzymaniu jest dwoje dzieci. Do majątku Skarżący zaliczył dom, lokal handlowy oraz samochód. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że przyczyną wystąpienia o przyznanie prawa pomocy było zajęcie przez urząd skarbowy wszystkich środków na kontach bankowych. Dodał, że 30 sierpnia 2011 r. wpłacił na konto tegoż urzędu 91.707 zł. Skarżący poinformował, że w związku z niniejszą sprawą nie poniósł żadnych dodatkowych kosztów, oprócz tych wynikających z umowy obsługi prawnej, której koszt wynosi 1.000 zł miesięcznie. Od sierpnia 2011 r. należności te nie są regulowane. Skarżący przedstawił zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, tytuł wykonawczy, potwierdzenie przelewu, umowę o wyłączenie wspólności ustawowej, zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania, zeznania podatkowe, wyciągi bankowe, umowę sprzedaży, fakturę sprzedaży środka trwałego, umowę kredytu hipotecznego. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Po pierwsze wbrew wezwaniu Skarżący nie udzielił dodatkowych informacji na temat sytuacji finansowej żony. Nie nadesłał mianowicie dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego przezeń wynagrodzenia. Nie przesłał także wyciągów z rachunków bankowych żony – nie podał także jakoby ich nie posiadała. W tej sytuacji referendarz sądowy nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkowo-rodzinną Skarżącego. Oceny tej nie zmienia istniejąca między małżonkami rozdzielność majątkowa. W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność ta odnosi się bowiem, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10). Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Po drugie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania referendarza sądowego z 24 stycznia 2012 r. i to nie tylko w odniesieniu do dochodów żony. Nie przesłał bowiem deklaracji VAT-7 oraz nie wskazał i nie udokumentował wysokości wydatków bieżącego utrzymania rodziny. Po trzecie nawet te informacje, których Skarżący udzielił nie wskazują na spełnienie przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Według Skarżącego brak środków na opłacenie skargi spowodowany jest zajęciem przez urząd skarbowy "wszystkich środków na kontach bankowych". W ocenie referendarza sądowego okoliczność ta nie znajduje potwierdzenia w nadesłanych materiałach. W każdym razie faktu tego nie obrazują przesłane wyciągi bankowe. Wynika z nich, że jeszcze w grudniu 2011 r. i styczniu 2012 r., a więc po rzekomym zajęciu "wszystkich środków na kontach bankowych", Skarżący dokonał dwóch wypłat gotówkowych na łączną kwotę 6.200 zł. Kwota ta znacznie przekracza wysokość wpisu sądowego należnego od niniejszej skargi (1.500 zł), będącego na tym etapie postępowania jedynym wymaganym kosztem sądowym. Dodatkowo należy zauważyć, że przesłane zawiadomienie o zajęciu dotyczy rachunku bankowego w [...] SA, podczas gdy Skarżący udostępnił wyciągi z rachunku w [...] SA. Poza tym jak wynika z nadesłanych materiałów skala prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej jest znaczna – jego przychody i koszty sięgają wielotysięcznych kwot. Przykładowo za 2010 r. przychody wyniosły 1.066.265,37 zł, zaś koszty ich uzyskania kształtowały się na poziomie 1.213.389,08 zł. Skalę tej działalności obrazuje także zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2011 r. Trudno zatem przyjąć, że Skarżący – przy tak wysokich przychodach - nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów związanych z prowadzonym przezeń sporem sądowym. W tej sytuacji w sprawie nie może mieć decydującego znaczenia odnotowany w latach 2010-2011 ujemny wynik działalności gospodarczej. Nadto Skarżący nie wykazał, że dochód ze sprzedaży trzech lokali mieszkalnych uzyskany w lipcu 2011 r. w łącznej wysokości 490.000 zł został w całości rozdysponowany. Składając w grudniu 2011 r. formularz PPF Skarżący oświadczył bowiem, że "do chwili obecnej utrzymywał się ze sprzedaży nieruchomości położonej w Radzyminie". Skarżący nie wykazał również, iż dochodu ze sprzedaży samochodu osiągniętego w styczniu br. w kwocie 18.450 zł nie mógł przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżący nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na tej podstawie postanowiono jak w sentencji.