III SA/Wa 1408/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-20
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych i odmówiła udzielenia wyjaśnień, może zostać uznana za spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która mimo wezwania sądu nie przedstawiła wymaganych dokumentów finansowych ani nie udzieliła stosownych wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, nie może zostać uznana za spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a uchylanie się od przedstawienia niezbędnych informacji uniemożliwia sądowi ocenę spełnienia tych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując zablokowanie kont bankowych i zajęcie środków trwałych przez organy egzekucyjne. Mimo wezwania sądu do przedstawienia dokumentów finansowych i wyjaśnień dotyczących bieżącej działalności, spółka odmówiła ich dostarczenia, uznając to za fikcję. Sąd, opierając się na braku wymaganych informacji, odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy I. Sp. z o.o. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III SA/Wa 1408/1 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2016 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. Sp. z o.o. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy -
Skarżąca – I. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że na skutek działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K., zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie
i dysponowanie środkami pieniężnymi. Ich brak uniemożliwia wniesienie wpisu. Komornicy zajęli również wszystkie środki ruchome.
Ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł.
W ostatnim roku obrotowym Skarżąca poniosła stratę w wysokości 56.585,17 zł.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego
i możliwości płatniczych Skarżącej, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718) wezwano Skarżącą do: wyjaśnienia, czy prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą, nadesłania zeznań podatkowych za 2015 r. oraz sprawozdania finansowego za ten okres, udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, poprzez nadesłanie ostatniego sprawozdania finansowego (lub innych dokumentów dot. 2016 r.), nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie trzy miesiące, nawet jeśli brak na nich środków, wskazania i udokumentowania innych okoliczności, które uniemożliwią spółce uiszczenie kwoty 100 zł (wpis od zażalenia), z uwzględnieniem ewentualnych dopłat wspólników.
W odpowiedzi prezes zarządu spółki poinformował, że żadne dokumenty nie zostaną nadesłane, bo nie będą one stanowiły informacji o możliwości zapłaty żadnej kwoty. W jego ocenie, "jest to fikcja, która ma uzasadnić odmowę zwolnienia (...)".
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez Skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym,
w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11).
W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, Skarżącą nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przed wszystkim Skarżąca nie wyjaśniła i nie udokumentowała podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu, nie ma żadnej wiedzy na temat aktualnej sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie.
Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09).
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło