III SA/Wa 1421/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych UZASADNIENIE: Skarżący J. G., na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że w obecnej chwili znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, zamknięcie działalności gospodarczej oraz uzyskiwane dochody z tytułu zatrudnienia nie pozwalają na ponoszenie znacznych wydatków. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz synem (ur. w 1990 r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada nieruchomości, ani przedmiotów wartościowych, posiada natomiast około 10.000 zł w funduszu emerytalnym. Żona Skarżącego posiada dom jednorodzinny. Z tytułu zatrudnienia ([...]) Skarżący uzyskuje miesięczne dochody w kwocie 4.260 zł brutto. Skarżący przedłożył również umowę majątkową małżeńską wyłączającą wspólność ustawową. Z przedstawionych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że Skarżący w 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w kwocie 824.870,63 zł, dochód w wysokości 33.894,02 zł natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 790.976,61 zł. Natomiast żona Skarżącego w 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód w kwocie 10.386,90 zł oraz z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze przychód w kwocie 52.597,77 zł. Z przedstawionej umowy kredytu wynika natomiast, że Skarżący wraz z żoną posiada kredyt w banku [...] na kwotę 489.701,34 zł. (wraz z odsetkami na kwotę 772.834,28 zł) Z umowy kredytu wynika, że kredyt ten został udzielony na budowę domu na 360 miesięcy. Z przedstawionych rachunków za media wynika, że Skarżący poniósł opłatę w kwocie 2.392,09 zł za gaz za okres od grudnia 2010 r. do lutego 2011 r. Natomiast opłata za energię za okres od września do grudnia 2010 r. wyniosła 722,28 zł. Z przedstawionego zaświadczenia o wynagrodzeniu wynika, że Skarżący uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 4.260 zł brutto (3.055,11 zł netto). Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., Sygn. akt III SA/Wa 1421/11 prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 2.662 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności Sygn. akt III SA/Wa 1421/11 należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Po dokonaniu analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego żony, ocenie dokumentów źródłowych oraz informacji przedstawionych przez Skarżącego oraz jego pełnomocnika, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić kwoty 2.662 zł. tytułem wpisu należnego od skargi. Na obecnym etapie postępowania kwota wpisu od skargi jest jedynym kosztem do którego Skarżący jest zobowiązany. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżący wraz z żoną uzyskują stałe miesięczne dochody. Skarżący z tytułu wynagrodzenia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.260 brutto (3.035,11). Natomiast żona Skarżącego – jak wynika z zeznania podatkowego za 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód w kwocie 10.386,90 zł natomiast z tytułu najmu lub dzierżawy przychód w kwocie 52.597,77 zł. Skarżący wskazał, że ponosi miesięczne wydatki z tytułu opłat za gaz i energię oraz, że wraz z żoną posiada kredyt bankowy udzielny na budowę domu. Ponadto Skarżący posiada kwotę około 10.000 zł w funduszu emerytalnym natomiast jego żona dom jednorodzinny. Ponadto, w świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10). Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej obojga małżonków. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.