III SA/Wa 1422/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi PPHU K. sp. j. z siedziba w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług kwiecień i maj za 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji PPHU K. sp. j. z siedziba w P. (dalej zwana "Skarżącą"), wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj za 2010 r., wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania, wskazała że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z egzekucją zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami w kwocie 1 mln zł. Zwróciła uwagę, że kwota zobowiązania jest wynikiem nierzetelności i ewentualnego oszustwa podatkowego jej kontrahenta, a Skarżąca, co wynika także z treści zaskarżonej decyzji działała w dobrej wierze. Podała, że obecnie toczy się wobec niej postępowanie kontrolne w zakresie rozliczeń VAT za pozostałe okresy 2010 r., kwestionujące prawidłowość rozliczeń z takich samych powodów jak w zaskarżonej decyzji. Skarżąca przedłożyła bilans za 2014 r., z którego wynika, że jej majątek stanowią przede wszystkim aktywa trwałe tj. nieruchomości gruntowe i budynki, w których prowadzi bieżącą działalność. Skarżąca nie posiada środków finansowych potrzebnych do zapłaty wskazanej kwoty. Wykonanie decyzji nie jest możliwe bez dokonania sprzedaży budynku stanowiącego podstawowe aktywo i miejsce prowadzenia działalności, co miałoby charakter nieodwracalny. Ponadto nieruchomość jest obciążona hipoteką na rzecz banku, który udziela jej finansowania. Natychmiastowe uregulowanie zobowiązania podatkowego skutkowałoby utratą płynności finansowej i aktywów potrzebnych do prowadzenia działalności a w konsekwencji mogłoby doprowadzić do jej upadłości. Tym bardziej, że kolejne postępowania kontrolne za 2010 r. są w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie został uzasadniony z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." . W myśl tego przepisu po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zarówno aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jak też aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten przyznaje, zatem stronie prawo do wystąpienia z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Skorzystanie z tej możliwości wiąże się jednak z obowiązkiem takiego sformułowania wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że ww. przepisie chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało zasadniczo miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienia NSA: z 20 lutego 2012 r., II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10). W ocenie Sądu, okoliczność, na którą powołuje się Skarżąca, a mianowicie zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę jej płynności finansowej, utratę środków trwałych w wyniku licytacji a w rezultacie złożenie wniosku o jej upadłość i likwidację prowadzonej działalności nie zostały udowodnione. Pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem. W związku z tym, bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie takich okoliczności mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe. Wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową Skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Przez szkodę, o jakiej mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. Bez wątpienia wysokość obciążeń podatkowych może wpływać na warunki finansowe prowadzonej działalności gospodarczej, w szczególności zaś kondycję finansową firmy. Jednakże obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego oraz ewentualna, wynikająca z pogorszonej płynności finansowej, konieczność skorzystania z finansowania zewnętrznego, czy zbycia określonego składnika majątkowego nie jest okolicznością nadzwyczajną w prowadzeniu działalności gospodarnej i może być skutkiem również działań oraz decyzji samego przedsiębiorcy. Natomiast każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach podmiotu zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest, to, więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11. Analiza sytuacji majątkowej Skarżącej wskazuje, iż w 2014 r. uzyskała przychody w kwocie 31.045.079,06 zł. Natomiast w okresie objętym kontrolą podatkową tj. miesiącach kwiecień i maj 2010 r. deklarowała przychód odpowiednio w kwocie 5.106.383 zł i 5.779.007 zł (deklaracje VAT- 7 w aktach administracyjnych). Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, dokonuje zatem obecnie szeregu operacji finansowych, tj. realizuje należności i dokonuje płatności. Ponadto istotna dla rozstrzygnięcia pozostaje nie tylko wartość należącego do spółki majątku trwałego (aktywa trwałe w grudniu 2014 r. – 6.294.069,04 zł), ale także wartość aktywów obrotowych w kwocie 2.925.624,24 zł, w oparciu, o które prowadzona jest bieżąca działalność spółki. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż należności krótkoterminowe spółki we wskazanym okresie wynosiły 1.072.078,82 zł (bilans sporządzony w grudniu 2014 r., k. 25 akt sądowych). Podkreślić należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, ponoszone wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, amortyzacja majątku trwałego, itp. Istotniejsze, zatem jest to, że Skarżąca uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtowały się i nadal kształtują się na znacznym poziomie. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowało dla niej trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który, ponoszony przez Skarżącą przy regulowaniu nawet "znacznych" zobowiązań podatkowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia "znacznej szkody", czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por. postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd nie doszukał się uzasadnionych podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.