III SA/Wa 1448/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-23
Skład orzekający: Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych jest uzasadnione ze względu na groźbę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji, uznając, że sytuacja finansowa i zdrowotna skarżącego, w tym brak środków na pokrycie kosztów sądowych i liczne zobowiązania, uzasadniają obawę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku egzekwowania spornych zobowiązań podatkowych.Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. W uzasadnieniu wskazał na groźbę wyrządzenia znacznej szkody, trudne do odwrócenia skutki, niezgodność z prawem działań organów, umorzenie postępowania karnego przeciwko niemu oraz brak okoliczności obciążających. Do wniosku dołączono dokumenty z postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności byłego prezesa zarządu za zaległości spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Skarżący S. B., we wniosku z 16 listopada 2018 r. zwrócił się, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] marca 2018 r. W uzasadnieniu powołał się na groźbę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zwłaszcza z uwagi na wysokość dochodzonej należności. W szczególności, wskazał na niezgodność z prawem działania organów podatkowych, fakt umorzenia przez Sąd (Rejonowy) postępowania karnego przeciwko niemu i brak jakichkolwiek okoliczności obciążających Stronę.
Załączył dokumenty z postępowania egzekucyjnego.
Starszy Referendarz sądowy, postanowieniem z 10 października 2018 r., przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie z 10 października 2018 r. III SA/WA 1448/18, k. 37 akt postępowania o prawo pomocy), ponieważ "(...) sytuacja finansowa i zdrowotna Skarżącego jest trudna. Skarżący jest osobą schorowaną. Po operacji stawu biodrowego oraz w związku ze zwyrodnieniem kręgosłupa i zaawansowaną zaćmą Skarżący jest pod opieką lekarzy specjalistów. Skarżący obecnie uzyskuje dochód z emerytury zaliczkowej, która wypłacona jest wysokości 3.217,29 zł. Skarżący ponosi stałe koszty utrzymania w postaci: grzywna sądowa 280 zł, partycypacja w kosztach utrzymania mieszkania w kwocie 1.500 zł, leki 100 zł, ubezpieczenie [...] 154 zł, egzekucja komornika 1.400 zł, opłata gruntowa 852 zł rocznie. Skarżący w związku z licznymi postępowaniami ponosi również miesięcznie koszty korespondencji sądowej i komorniczej w wysokości 70 zł". Referendarz sądowy zaznaczył dodatkowo, że na Skarżącym cięży wiele innych zobowiązań na łączną kwotę ok. 3,5 mln złotych, co zostało potwierdzone przez Skarżącego załączonymi dokumentami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., II GZ 518/14, CBOSA).
Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Jednocześnie Sąd wskazuje, że przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku z urzędu uwzględnił dokumenty złożone przez Skarżącego w toku postępowania w sprawie prawa pomocy, załączone do sprawy 10 października 2018 r. III SA/WA 1448/18. W tym samym stopniu Sąd uwzględnił (prawomocne) ustalenia referendarza sądowego w zakresie sytuacji majątkowej i życiowej Strony. Sąd daje wiarę informacjom zawartym w tych dokumentach w niniejszym postępowaniu o wstrzymanie wykonania: ułomności w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania nie zatem znaczenia dla wyniku sprawy. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażany w orzecznictwie, że dokumentacja złożona przez Stronę przy wniosku o przyznanie prawa pomocy oczywiście może i nawet powinna być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji, jednakże w kontekście przywołanych przez wnioskodawcę okoliczności, wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania takiej decyzji (por. postanowienie NSA z 25 października 2017 r. I FZ 268/17, CBOSA).
Przechodząc do meritum wniosku wskazać trzeba, że z dokumentów znanych Sądowi z urzędu, załączonych do akt spraw o wskazanej powyżej sygnaturze, w postaci: PIT40A, pisma o obliczeniu wysokości emerytury przez ZUS, aktu notarialnego Rep A nr 7855/2009, "propozycji restrukturyzacyjnej przed sprzedaż wierzytelności, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji przez Sąd (Rejonowy), nakazu zapłaty ( z weksla), zawiadomień o wszczęciu egzekucji, oświadczeń (pisemnych) Skarżącego oraz jego rodziny (k 13, 18, 31 wyodrębnionych akt prawa pomocy) i in. wynika niezdolność Skarżącego do poniesienia kosztów wpisu od skargi w wysokości 2199,- zł. Kwota ta jest ułamkiem z egzekwowanych od Skarżącego należności (co wynika ze znanego Sądowi sposobu liczenia wpisu od skargi).
W ocenie Sądu, ze względu na opisaną powyżej sytuację finansową Skarżącego wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwoty 219812,40 zł skutkować będzie zaburzeniem w zaspokajaniu podstawowych potrzeb rodziny, a przede wszystkim - Skarżącego. Skoro Skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów wpisu od skargi (co zostało prawomocnie ustalone w przywołanym postanowieniu), to tym bardziej nie posiada w chwili obecnej środków w większym jeszcze rozmiarze na pokrycie spornych zobowiązań podatkowych.
Podkreślić również należy, że możliwość dysponowania kwotą, którą, która wpływa do gospodarstwa domowego Skarżącego (4660,- zł) jest ograniczona w wyniku tak wzmiankowanych czynności egzekucyjnych sądów powszechnych (nakaz zapłaty z weksla z [...] lipca 2017 r. [...], nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z 9 marca 2016 r., zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z [...] lutego 2017 r Km [...]), jak również w wyniku ciążących na Stronie opłat niezbędnych do zapewnienia warunków godnej egzystencji (opłata za korzystanie z mieszkania – 1500 zł). Godne wzmianki przy tym jest to, że Skarżący jest (już) emerytem, borykającym się, jak wynika z oświadczeń i nadesłanych dokumentów, z licznymi problemami zdrowotnymi (i kosztami poratowania zdrowia – rubryka 11 formularza PPF, k 4 akt postępowania o prawo pomocy). Dlatego też wniosek o udzielenie ochronny tymczasowej zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło