III SA/Wa 1487/12

Dnia 10 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych J. sp. z o.o z siedzibą w W. (dalej: "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka, uzasadniając wniosek, podniosła, że aktualnie nie prowadzi działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami, nie osiąga przychodów i w związku z tym nie ma środków na wniesienie opłaty z tytułu kosztów sądowych. Wysokość kapitału zakładowego oznaczyła na kwotę [...] zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 317.820,25 zł. Stan konta wynosi "0". Spółka wyjaśniła, że na zadeklarowany za 2011 r. przychód w wysokości 247,64 zł złożył się zwrot opłaty od komornika oraz przychód z tytułu zaokrągleń podatku VAT. Koszty podatkowe w kwocie 317.823,79 zł dotyczą natomiast usług obcych, tj. najem lokalu, energia i media, które to opłaty nie są regulowane. Spółka posiada należności wobec kontrahenta (2.909,42 zł) oraz z tytułu depozytu sądowego na kwotę 8.631.360 zł. Zobowiązania wynoszą 459.402,31 zł. Spółka podała, że w związku z zajęciami wszystkie kwoty należne np. z tytułu zwrotu opłat sądowych zostały zajęte przez komornika. Spółka nie wypłaciła wynagrodzenia pełnomocnikowi. Pełnomocnik ten przygotował skargi w sprawach III SA/Wa 3617/11 i 907/12 ze świadomością że ewentualne wynagrodzenie jest uzależnione od sukcesu w sprawie. W sprawach tych wpisy sądowe opłaciła Kancelaria [...], której jednym z pełnomocników jest doradca podatkowy który sporządził wspomniane skargi. W sprawie III SA/Wa 437/12 wpis zapłacił z prywatnego rachunku prezes zarządu spółki. Spółka przedstawiła zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat, deklaracje VAT-7, wyciągi bankowe, zawiadomienia o zajęciu egzekucyjnym. Postanowieniem z 20 lipca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że faktury zakupowe (kosztowe) na kwotę 524 zł w grudniu, 5.809 zł w styczniu, 4.524 zł. w lutym, 524 zł w marcu, 4.589 zł. w kwietniu oraz 481 zł. w maju nie zostały uregulowane. Koszty zużycia energii i usług obcych wykazane w rachunku zysków i strat w okresie styczeń - marzec 2012 r. nie zostały uregulowane. Podkreśliła, że wynagrodzenie dla pracownika jest naliczane (zgodnie z nierozwiązaną umową o pracę prezesa spółki), ale ze względu na brak środków finansowych nie jest ono przez nią wypłacane. Spółka nie posiada telefonu, komputera z dostępem do internetu, nie ponosi wydatków na zakup urządzeń i artykułów biurowych, gdyż nie posiada na to środków finansowych. Podkreśliła, że prowadzona wobec Spółki egzekucja uniemożliwia uzyskanie jakichkolwiek środków finansowych, które mogłyby pozwolić na uiszczenie wpisu sądowego w jakiejkolwiek wysokości, gdyż w ramach czynności egzekucyjnych zablokowano jej wszystkie rachunki. Stwierdziła ponadto, że jej stan majątkowy przekreśla możliwość ubiegania się o jakąkolwiek pożyczkę, tym bardziej, że w ramach prowadzonej egzekucji organy skarbowe zajęły wszystkie jej aktywa, a ostatnia faktura "sprzedażowa" została przez Spółkę wystawiona w grudniu 2010 r. Spółka wskazała także, iż nie posiada innych niż wskazane rachunków bankowych, ani ukrytych przychodów. W konkluzji stwierdziła, że odmowa przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z obowiązku poniesienia kosztów wpisu sądowego będzie oznaczała, że Spółka nie będzie mogła udowodnić swoich racji przed Sądem. Do złożonego sprzeciwu Spółka załączyła kserokopię wypowiedzenia umowy najmu, wezwanie do zapłaty oraz potwierdzenia dokonania zapłaty przez kancelarię [...] wpisów sądowych w sprawach III SA/Wa 3617/11 i III SA/Wa 907/12. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 6.998 zł. Dodatkowo wskazać trzeba, że na Spółce ciąży obowiązek zapłaty wpisów sądowych należnych także w szeregu innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem, w tym w szczególności w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2311/12 w wysokości 7.464 zł. Spółka wskazała okoliczności i przedstawiła szereg dokumentów, z których wynika, że jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Nie prowadzi ona działalności w zakresie zarządzania nieruchomościami i nie osiąga przychodów. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 317.820,25 zł. Koszty zużycia energii i usług obcych wykazane w rachunku zysków i strat w okresie styczeń - marzec 2012 r. jak również faktury zakupowe (kosztowe) z ostatnich miesięcy nie zostały uregulowane. Podkreśliła, że w ramach czynności egzekucyjnych zablokowano wszystkie jej rachunki. Stwierdziła ponadto, że jej stan majątkowy przekreśla możliwość ubiegania się o jakąkolwiek pożyczkę, a ponadto nie posiada ona innych niż wskazane rachunków bankowych, ani ukrytych przychodów. W świetle twierdzeń Spółki oraz przedstawionych danych, uznać należy, iż Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Stąd zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2, art. 259 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.