III SA/Wa 1507/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Krawczak, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - M. M., dalej jako Skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 r. w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", wskazując, iż wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia Skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody, a także spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż zaskarżona decyzja Organu jest ostateczna i po upływie terminu płatności w dniu 25 kwietnia 2014 r. może być przymusowo wykonana na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący podkreślił, że podatek do zapłaty wynikający z zaskarżonej decyzji przekracza 3,5 mln zł (dokładnie: trzy miliony pięćset sześćdziesiąt sześć tysięcy sześćset trzydzieści złote). Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na przedawnienie prawa do wydania decyzji, a ponadto z uwagi na fakt, iż podstawa materialnoprawna decyzji (art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm. dalej "u.p.d.o.f." ), dotknięta jest wadą niekonstytucyjności. W ocenie Skarżącego przystąpienie do przymusowego ściągnięcia wskazanej kwoty podatku (poprzez np. zajęcie rachunków bankowych oraz ruchomości) spowoduje utratę płynności finansowej i niewypłacalność prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, a w rezultacie niemożliwość regulowania przez Skarżącego zobowiązań wobec jego pracowników, dostawców i innych kontrahentów. Powyższe wymusi na Skarżącym zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej i praktyki adwokackiej, którą prowadzi od 1995 r. Będzie to oznaczać również utratę przez Skarżącego i jego rodzinę jedynego źródła dochodu, a ponadto pracownicy Skarżącego stracą pracę. Skarżący wskazał, iż spoczywają na nim obowiązki w szerszym zakresie niż na zwykłym przedsiębiorcy, gdyż wykonuje zawód zaufania publicznego (zawód [...]). Skarżący jest zobowiązany prowadzić sprawy swoich klientów w sposób ciągły i z zachowaniem należytej staranności, a tak nagła utrata przez niego płynności finansowej nieuchronnie odbije się na sytuacji prawnej i procesowej jego klientów (mocodawców). Zdaniem Skarżącego odzyskanie w przyszłości nienależnie wyegzekwowanego podatku, nawet z odsetkami, nie umożliwi Skarżącemu odbudowania jego relacji z klientami oraz odbudowy działalności gospodarczej ([...]). Pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. Skarżący uzupełnił argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołał się na treść postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt SK 18/09. Skarżący stwierdził, iż wobec niekonstytucyjności przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadny. Pismem z dnia 16 maja 2014r. Skarżący podtrzymał argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt 18/09 oraz treść zapytania Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie P 57/13. Zaznaczył, iż art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. jest niekonstytucyjny w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Skarżącego organ wydając decyzję dokonał rażącego naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez oparcie się na niekonstytucyjnym przepisie art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. podjął już działania zmierzające do zaspokojenia określonej zaskarżoną decyzją wierzytelności, która w ocenie Skarżącego nie istnieje. Pismem z dnia 28 maja 2014 r. Skarżący podkreślił, iż w dniu 14 marca 2014r. swoje stanowisko w sprawie P 57/13 przedstawił Prokurator Generalny wskazując, iż przepis art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 84 i art. 217 Konstytucji RP. Zdaniem Skarżącego wysokie prawdopodobieństwo uznania za niekonstytucyjne przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji przemawia za jej wstrzymaniem. W piśmie z dnia 5 czerwca 2014 r. Skarżący podtrzymał dotychczasową argumentację wskazując, iż wysokość egzekwowanej kwoty uzasadnia prawdopodobieństwo wystąpienia niemożliwej do naprawienia szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten Sąd. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia Sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący w niniejszej sprawie nie uzasadnił należycie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie podał popartych stosownymi dokumentami informacji, dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Wskazać należy, że sama egzekucja należności pieniężnych nie prowadzi co do zasady do nieodwracalnych skutków. W razie bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji, ewentualnie wyegzekwowane kwoty zostaną zwrócone. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 października 2010 r. (sygn. akt I FZ 317/10 www.orzeczenia.nsa.gov.pl), egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony, nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Okolicznością taką nie jest, wbrew opinii Skarżącego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt SK 18/09, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt SK 18/09. treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2013 r. sygn. akt II FSK 1835/13 w którym przedstawiono Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o zbadanie zgodności z konstytucją art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 217, poz. 1588 ze zm.), czy stanowisko Prokuratora Generalnego przedstawione w sprawie P 57/13 zainicjowanej powyższym pytaniem prawnym. Sąd zauważa, iż rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, których to spełnienia Skarżący nie wykazał. Niezgodność decyzji z prawem, która jest przedmiotem oceny sądu w toku rozprawy, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa oraz na podstawie przepisów obarczonych wadą niekonstytucyjności. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.