III SA/Wa 1549/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-18
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Waldemar Śledzik, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może obejmować zarzuty materialnoprawne dotyczące istnienia obowiązku lub stosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, czy też ogranicza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych dotyczących prawidłowości postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarga na czynności egzekucyjne w administracji (art. 54 § 1 u.p.e.a.) służy wyłącznie do zaskarżania czynności o charakterze faktycznym, zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, i może obejmować jedynie zarzuty formalnoprawne dotyczące prawidłowości postępowania egzekucyjnego. Zarzuty materialnoprawne, takie jak kwestionowanie istnienia obowiązku, zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, czy stosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, powinny być podnoszone w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 u.p.e.a.), a nie w skardze na czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Celnej w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec D. S. z o.o. na podstawie tytułu wykonawczego obejmującego karę pieniężną. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego spółki. Spółka wniosła skargę na tę czynność egzekucyjną, zarzucając m.in. stosowanie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych. Dyrektor Izby Celnej oddalił skargę, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie art. 54 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione ograniczenie zakresu kontroli w skardze na czynności egzekucyjne do zarzutów formalnoprawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi D. S. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej w W. ("DIC") prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. ("DICS") z dnia [...] września 2016r., nr [...], obejmującego karę pieniężną w wysokości 36.000.00 zł wraz z odsetkami.
Organ egzekucyjny, dokonał zawiadomieniem z dnia [...] października 2016r. zajęcia rachunku bankowego prowadzonego dla Zobowiązanej Spółki w [...]. Dłużnik zajętej wierzytelności poinformował organ egzekucyjny, że istnieją przeszkody w prowadzeniu egzekucji spowodowane brakiem środków na rachunku.
Strona, pismem z dnia 1 grudnia 2016r. wniosła skargę na ww. czynność egzekucyjną oraz o wstrzymanie wykonania przedmiotowych zajęć jak też wszelkich czynności egzekucyjnych.
DIC, postanowieniem z dnia [...] grudnia 20I6r., nr [...], oddalił skargę, stwierdzając że czynność egzekucyjna została dokonana prawidłowo.
Skarżąca, zażaleniem z 22 grudnia 2016r., zakwestionowała postanowienie DIC z [...] grudnia 2016r.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. ("DIS"), postanowieniem z [...] lutego 2017r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016r" poz. 23 dalej jako k.p.a., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca I966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016r.. poz. 599 dalej jako "u.p.e.a.") utrzymał w mocy postanowienie DIC. Jego zdaniem, zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. poprzez doręczenie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnych Zobowiązanej Spółki z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie płatności dochodzonych zaległości oraz kosztami egzekucyjnymi. Ponadto wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Sporządzone zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego odpowiada wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 25 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r.. poz. 1339) i zawiera element)' określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zarzut stosowania w sprawie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych nie mieści się w zakresie orzekania wyznaczonym ramami powyższego środka zaskarżenia. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze taktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Również wniesienie skargi do WSA w Warszawie na decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, na którym oparto zaskarżoną czynność egzekucyjną pozostaje bez wpływu na dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Strona w skardze z 24 marca 2017 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie datowaną na dzień 24 marca 2017r. zarzuciła naruszenie art 54 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w skardze na czynności egzekucyjne strona może podnosić wyłącznie zarzut) formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny. Wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DIC z powodu rażącego naruszenia prawa lub ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DIC; zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracji kosztów postępowania; o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia DIC.
W ocenie Skarżącej wierzyciel stosuje w sprawie zbyt uciążliwe środki egzekucyjne, w związku z czym istnieje ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącego. Nadto, brak wstrzymania wykonania decyzji i prowadzenie ewentualnego postępowania egzekucyjnego może spowodować, iż skarżąca popadnie w spiralę zadłużenia, co w sposób oczywisty będzie samo w sobie trudne do odwrócenia. Zdaniem Strony w sprawie istnieją przesłanki do umorzenia postępowania z uwagi na brak możliwości stosowania w ogóle przepisu art 14 i art. 6 ustawy o grach hazardowych. Powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Okręgowego w L.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należy oddalić.
2. Jako podstawę prawną Skarżąca powołała się na art 54 § 1 u.p.e.a.
3. Niezrozumiałe dla Sądu jest usiłowanie wywodzenia korzystnych skutków prawnych z faktu zakwestionowania przed Sądem decyzji będącej podstawą dochodzonego obowiązku, skoro w ramach skargi na czynności egzekucyjne z art. 54 § 1 u.p.e.a. kontroli mogą podlegać tylko formalne aspekty prowadzonej egzekucji.
4. Drugorzędne wobec powyżej dokonanej uwagi jest to, że co do zasady Sądy oddalają skargi Strony (D. sp. z o.o.) w sprawach w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, co dotyczy również skargi w sprawie V SA/Wa 1461/16 (wyrok z 10 maja 2017 r.), w której Skarżąca zakwestionowała decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Strona nie wykazała również faktu wstrzymania wykonania zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji, ze skutkiem dla oceny egzekucji obowiązku w niniejszym postępowaniu.
5. Przywołane orzeczenie NSA nie dotyczą ani Skarżącej (nie jest stroną), ani postępowania egzekucyjnego (skargi na czynności egzekucyjne), zatem argumentacja z tych wyroków, wobec braku tożsamości podmiotowej i przedmiotowej nie może skutkować uwzględnieniem skargi. Również orzeczenia Sądu Najwyższego i Sądu Okręgowego nie dotyczą reguł egzekucji (wyjaśnionych powyżej), lecz prawa materialnego, w odniesieniu jednakże wyłącznie do badanych przed tymi sadami spraw.
6. W ocenie Sądu, Skarżąca nie wykazała wad w prowadzeniu egzekucji, które mogłyby uzasadnić uwzględnienie skargi na czynności egzekucyjne.
7. W szczególności, zakwestionowana czynność została przeprowadzona zgodnie z art. 80 u.p.e.a., który określa sposób dokonania zajęcia rachunku bankowego, co szczegółowo wyjaśniono w zaskarżonym postanowieniu. W szczególności, wezwano dłużnika zajętej wierzytelności, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu albo zawiadomił organ egzekucyjny w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Spółce w dniu 21 listopada 2016r., natomiast bankowi, zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu 31 października 20l6r. Do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wykorzystano druk ..Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego", który odpowiadał wzorowi określonemu dla druków tego rodzaju w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2016r.. poz. 1339) i zawierał element) określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Brak jest zatem wad w przeprowadzeniu tej czynności.
8. Nie może zostać uwzględniony zarzut zastosowania w sprawie zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych, co w ocenie Strony może doprowadzić do utraty płynności finansowej Spółki. Powyższy zarzut nie mieści się bowiem w zakresie orzekania wyznaczonym ramami powyższego środka zaskarżenia: powinien być złożony, zwłaszcza jeśli w sprawie działa profesjonalny pełnomocnik w trybie przewidzianym w art. 33 i art. 34 u.p.e.a., jako jedna z podstaw zarzutu (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Wskazane środki prawne nie są konkurencyjne , a więc argumentacja Strony nie mogła zostać uwzględniona.
9. Trafny jest pogląd organu, co do wnioskowanego przez Stronę wstrzymania postępowania egzekucyjnego, ponieważ niewykazane zostało, by zaistniały "uzasadnione przypadki" uzasadniające wstrzymanie. Wstrzymanie wykonania niemożliwe było również przez Sąd, ponieważ Strona zakwestionowała przed Sądem postanowienie "o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną" zaliczające się do sfery postępowania egzekucyjnego, co determinuje losy wniosku o wstrzymanie wykonania. Jak wskazano, na mocy zaskarżonego postanowienia Skarżąca nie nabyła żadnych praw lub obowiązków. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza natomiast spowodowanie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu.
10. Podsumowując powyżej dokonane rozważania Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 54 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie przez czynności egzekucyjne należy rozumieć wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego (art. 1a pkt 2 u.p.e.a.). Te działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). Ten środek prawny służy wyłącznie zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny, zaś przedmiotem skargi nie mogą być kwestie materialnoprawne. Taką ocenę wyrażały wielokrotnie sądy administracyjne, dla przykładu Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 sierpnia 2015r., sygn. akt II FSK 1688/13, stwierdził, że przedmiotem skargi mogą być tylko zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonania czynności egzekucyjnych.
11. Sąd podziela poglądy wyrażane w piśmiennictwie i orzecznictwie, zgodnie z którymi instytucją pozwalającą zobowiązanemu kwestionować, m.in., istnienie i wymagalność obowiązku dochodzonego w postępowaniu egzekucyjnym – a za takie Sąd traktuje argumentację dotyczącą stosowania ustawy o grach hazardowych, czy związaną z przedstawieniem TS UE pytania prawnego - a w rezultacie zasadność wszczęcia tego postępowania, są zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, uregulowane w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok z 28 stycznia 2010 r., II FSK 1716/09, CBOSA). Natomiast zarzuty nie mogą być przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13 – CBOSA).
12. Z tych powodów Sad orzekł o braku naruszenia przez DIS, a przedtem przez NUS, art. 54 § 1 u.p.e.a.
13. Dlatego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło