III SA/Wa 1604/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz U. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Na podstawie przesłanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt z postępowania administracyjnego Sąd przyjął, iż w dniu 10 października 2008 r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek spółki z o.o. "U. (dalej zamiennie: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2008 r. do czerwca 2008 r. w kwocie 6.829,86 zł wraz z oryginałem obcojęzycznego zaświadczenia z dnia 18 sierpnia 2008 r. i jego przysięgłym tłumaczeniem na język polski oraz oryginałami sześciu faktur VAT. Przedmiotowy wniosek został podpisany przez p. K. P.. 2. Organ podatkowy pierwszej instancji pismem z dnia 24 lutego 2009 r., na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 137 § 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60, z późń zm., dalej jako "ustawa Ord. pod."), doręczonym Stronie w dniu 12 marca 2009 r., wezwał Spółkę do: - uzupełnienia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług o oryginał pełnomocnictwa (wraz z dowodem dokonania opłaty skarbowej) dla p. K. P., która podpisała się pod przedmiotowym wnioskiem bądź przesłania formularza wniosku podpisanego przez osobę uprawnioną do reprezentowania firmy wraz z oryginałem dokumentu, z którego wynikało to uprawnienie. W przedmiotowym wezwaniu Naczelnik Urzędu Skarbowego W. pouczył Stronę o skutkach niedochowania terminu, o którym mowa w art. 169 § 1 ustawy Ord. pod. oraz kiedy termin uznaje się za zachowany, zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 ww. ustawy, a także wskazał na możliwość skorzystania z instytucji przywrócenia terminu, w razie jego uchybienia, zgodnie z art. 162 § 1 ustawy Ord. pod. 3. W dniu 30 marca 2009 r. złożono w polskiej placówce pocztowej wniosek firmy o przywrócenie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa dla p. K. P. wraz z oryginałem tego pełnomocnictwa z dnia 10 października 2008 r. 4. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., doręczonym pełnomocnikowi Strony w dniu 11 maja 2009 r., organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych dotyczących wniosku o zwrot podatku VAT za okres od kwietnia 2008 r. do czerwca 2008 r., z uwagi na brak dochowania należytej staranności w zakresie dopełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 162 ustawy Ord. pod., w przedmiotowej sprawie przesłania do organu pierwszej instancji dokumentu pełnomocnictwa dla p. K. P.. 5. Pismem z dnia 15 maja 2009 r. pełnomocnik Strony wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. na postanowienie organu pierwszej instancji. W złożonym zażaleniu pełnomocnik Spółki wyjaśnił, iż uchybił terminowi z uwagi na trudności związane z tym, iż Spółka działa w branży transportowej, co wiąże się z osobistymi wyjazdami członków zarządu a to powoduje, iż nie zawsze są oni obecni w siedzibie firmy, aby podpisać stosowne dokumenty w imieniu Spółki. Zatem termin 7 dni, aby uzupełnić braki formalne dla zagranicznej firmy jest mało realny. Odnosząc się do argumentacji organu podatkowego, iż Strona w momencie otrzymania wezwania była w posiadaniu dokumentu pełnomocnictwa (z uwagi na to, że na złożonym dokumencie widnieje data 2 października 2008 r.), Pełnomocnik stwierdził, że Spółka nie podpisała pełnomocnictwa z datą bieżącą, czyli z marca 2009 r., ponieważ Urząd Skarbowy nie uznałby, że na dzień podpisania wniosku (7 października 2008 r.) p. K. P. była osobą upoważnioną do złożenia wniosku. Dalej, co do nadania w polskiej placówce pocztowej w dniu 30 kwietnia 2009 r. dokumentu pełnomocnictwa dla p. K. P., czyli po upływie 6-iu dni od dnia otrzymania, tj. 23 kwietnia 2009 r. ww. dokumentu pełnomocnik Skarżącej wskazał, że datą poprawną otrzymania przez pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa jest dzień 24 kwietnia 2009 r., a skoro pismo zostało nadane w dniu 30 kwietnia 2009 r., czyli 6 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, to została dotrzymana jedna z przesłanek do zastosowania instytucji przywrócenia terminu, wg art. 162 ustawy Ord. pod. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono również, że Skarżąca Spółka nie była świadoma, iż do każdego wniosku o zwrot podatku od towarów i usług urząd wymaga załączenia oryginału pełnomocnictwa, a takiego wymogu nie regulują również przepisy ustawy Ord. pod. i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm.). 6. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 2009r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyższego stopnia w całości podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. 7. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. pełnomocnik Strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W ocenie pełnomocnika wezwanie z dnia 24 lutego 2009 r. wysłane w trybie art. 169 ustawy Ord. pod. było bezpodstawne, ponieważ nie wiadomym jest pełnomocnikowi o istnieniu uregulowań prawnych (tak w Ordynacji podatkowej, jak w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom), które wymagają przedłożenia oryginału pełnomocnictwa wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej do każdej toczącej się w urzędzie sprawy w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług. Powołując się na powyższe pełnomocnik strony zaznaczyła, iż oryginał pełnomocnictwa dla E. G., J. M. oraz K. P., która też podpisała się pod wnioskiem, którego dotyczy niniejsze pismo, zostało przedłożone w Urzędzie do wniosku za okres 10-12.2007. Następnie na nieformalną prośbę Urzędu Skarbowego, w celu ułatwienia pracy Urzędu, do każdego pierwszego prezentowanego wniosku za kolejny rok rozrachunkowy, dołączany był oryginał pełnomocnictwa, w tym też dla Strony czyli firmy U.. Został on dołączony do wniosku za okres 1-3.2008 z uwzględnieniem, iż dotyczy ono wszystkich wniosków Strony za 2008 r. .Do wniosku natomiast, którego dotyczy sprawa, dołączono kopię pełnomocnictwa dołączonego w oryginale do wniosku 1-3.2008. Zatem w ocenie Skarżącej, spełnione zostały wszelkie wymagania określone prawnie i pełnomocnik oraz Strona dochowały należytej staranności w załatwieniu spraw, kierując się ustawodawstwem polskim, jak również wygodą Urzędu. Wracając do wystosowania wezwania z dnia 24 lutego 2009 r. pełnomocnik Spółki podniosła, iż niedopuszczalnym jest w tak restrykcyjny sposób traktować nierezydentów, wystosowując bezpodstawne wezwania, w tym wyłącznie do Strony, która nie ma pojęcia o szczegółach prowadzonego postępowania, nie zna języka, w jakim kierowane jest do niego korespondencja z Urzędu oraz ustawodawstwa polskiego, ponieważ w tym celu właśnie wyznaczyła pełnomocnika. Pomimo tego jednak w tej sprawie zarówno Pełnomocnik, jak i Strona wykazały chęć załatwienia sprawy i zareagowały na prośbę Urzędu, dostarczając ostatecznie pełnomocnictwo. 8. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. 9. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, iż postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług naruszało przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż działania organów podatkowych w postaci wzywania do usunięcia braków formalnych poprzez przedłożenie wskazanej przez organ treści pełnomocnictwa były zbędne i naruszały zasadę pogłębiania zaufania stron do organów administracji oraz zasadę praworządności. Z akt sprawy wynikało, iż Skarżąca spółka litewska złożyła we właściwym organie podatkowym wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres od kwietnia 2008 r. do czerwca 2008 r. Wniosek ten był podpisany przez p. K. P.. Razem z wnioskiem o zwrot podatku za ww. okres nie przedłożono pełnomocnictwa dla osoby występującej o zwrot podatku, jednakże do organu zostało przesłane wraz z wnioskami za inne okresy rozliczeniowe w 2007 r. i 2008 r. pełnomocnictwo Skarżącej udzielone m. in. p K. P.. Z treści udzielonego przez Spółkę pełnomocnictwa wynikało, iż. p. K. P. została umocowana do składania wniosków o zwrot podatku od towarów i usług oraz występowania w imieniu Spółki w postępowaniach dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług za cały 2008 r. Na dokumencie ww. pełnomocnictwa widnieje pieczęć [...] Urzędu Skarbowego W. potwierdzająca wpływ tego pełnomocnictwa do urzędu w dniu 10 października 2008 r. do organu podatkowego. Mimo dysponowania przez organ podatkowy pierwszej instancji takim pełnomocnictwem Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał Skarżącą spółkę litewską na podstawie art. 169 § 1 ustawy Ord. pod. do usunięcia braków podania w postaci przedłożenia właściwego pełnomocnictwa obejmującego okres rozliczeniowy od kwietnia do czerwca 2008 r. w terminie 7 dni od doręczenia niniejszego wezwania. W ocenie Sądu takie działania organu podatkowego naruszało wskazane na wstępie ogólne zasady postępowania podatkowego. Nie ulega wątpliwości, iż organ podatkowy dysponując pełnomocnictwem obejmującym wszystkie miesiące 2008 r. w ramach czynności urzędowych mógł dokonać odpisu złożonego przez pełnomocnika dokumentu pełnomocnictwa lub ostatecznie w przypadku braku takiej praktyki wezwać pełnomocnika Skarżącej spółki do złożenia takiego odpisu lub poświadczenia kopii za zgodność z oryginałem i dołączenia takiego dokumentu do akt. Zdaniem Sądu wzywanie do dokonania czynności objętych zakresem wezwania na podstawie art. 169 § 1 ustawy Ord. pod. spółkę z siedzibą na Litwie zakreślając jej przy tym termin 7-dniowy na wykonanie żądania organu było niewłaściwe. 10. Zważywszy powyższe Sąd uznał, iż rozstrzygnięcia organów podatkowych w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych były wadliwe. Sąd bowiem na podstawie zebranych w sprawie materiałów dowodowych nie stwierdził, iż wniosek Skarżącej był obarczony wadą formalną w postaci braku stosownego pełnomocnictwa upoważniającego p. K. P. do podpisania wniosku o zwrot podatku od towarów i usług od kwietnia do czerwca 2008 r. Tym samym Sąd przyjął, iż sprawa dotycząca przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku była bezprzedmiotowa. W tym względzie Sąd uznał zarzuty skargi oraz argumentację podnoszoną w składanych pismach procesowych Strony za zasadną. Z tych też powodów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji oraz ponowne przeanalizowanie potrzeby uzupełnienia wniosku o zwrot podatku za okres od kwietnia do czerwca 2008 r. 11. Na marginesie Sąd wskazuje, iż w orzeczeniu NSA z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 809/09 uchylającym wyrok tutejszego Sądu w sprawie podatkowej dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług Sąd kasacyjny podniósł m. in., iż "organy podatkowe nałożyły na podatnika obowiązek, które był trudny do wykonania w terminie 7 dni ze względu na okres świąteczny i konieczność uzyskania zaświadczenia zagranicą oraz jego przetłumaczenia. W świetle zasady wynikającej z art. 121 § 1 ustawy Ord. pod., tj. zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych, nakładanie na podatnika obowiązków w zasadzie niemożliwych do spełnienia w tak krótkim czasie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi naruszenie tej zasady". Z tych też powodów abstrahując od istoty rozpoznawanej sprawie warto także przeanalizować kierując się ogólnymi zasadami postępowania potrzebę zakreślania podmiotom zagranicznym w procedurze zwrotu podatku od towarów i usług terminów na uzupełnienie braków formalnych terminów możliwych do wykonania. W tym względzie w ocenie Sądu istnieje potrzeba przeprowadzania przez organy podatkowe analizy analogicznych warunków na uzupełnianie braków formalnych wniosków o zwrot podatku VAT w poszczególnych krajach Wspólnoty. 12. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 pkt 1 lit. c), art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.