III SA/Wa 1608/18

WyrokWSA w Warszawie2019-08-14

Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Konrad Aromiński, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia zaległości podatkowej w sytuacji, gdy podatnik wskazuje na trudną sytuację finansową, a jednocześnie istnieją wątpliwości co do wyegzekwowania tej zaległości?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej może być prowadzone jedynie, gdy istnieje zaległość podatkowa, której wniosek dotyczy. Bezprzedmiotowe jest postępowanie w sprawie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek jego zapłaty przed złożeniem wniosku. Organy podatkowe nie dokonały wszechstronnej i aktualnej analizy zdolności płatniczej strony oraz aktualnych warunków jej egzystencji, naruszając tym samym przepisy Ordynacji podatkowej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z niskich dochodów z emerytury i renty, a także na niejasności dotyczące egzekucji tej zaległości. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że sytuacja finansowa podatniczki, choć trudna, pozwala na realizację podstawowych potrzeb i spłatę zobowiązania w ratach. Skarżąca zarzuciła organom utrzymanie w mocy decyzji i bezprawne żądanie zwrotu kwoty zaległości wraz z odsetkami.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie asesor WSA Konrad Aromiński (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant referent Jolanta Replin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi E.R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2017 r. E. R. (zwana dalej: "Skarżącą" lub "Stroną") zwróciła się do Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego W. o umorzenie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 rok wraz z odsetkami za zwłokę. We wniosku Skarżąca wskazywała, że w sytuacji, gdy zostały jej zwrócone pobrane z kwoty świadczenia rentowego składki na ubezpieczenie zdrowotne, musi uregulować odpowiednio wyższy podatek dochodowy od osób fizycznych. Strona nadmieniła, iż nie rozliczała się nigdy samodzielnie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne lata, bowiem zawsze robił to organ rentowy MSWiA. Wobec powyższego Strona stwierdziła, że jeśli organ rentowy uważał, że nie należą się jej środki finansowe z tytułu pobranych składek na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż trzeba oddać je do Skarbu Państwa, to nie powinien był jej tych środków finansowych zwracać. Ponadto Skarżąca wyjaśniła, że po ukończeniu 60 lat nabyła prawo do emerytury i zaczęła pobierać świadczenie emerytalne. W listopadzie 2016 r. otrzymała pismo z [...]Urzędu Skarbowego W., że jej emerytura została objęta zajęciem komorniczym. Strona wskazała, że po tym jak została zajęta jej emerytura próbowała wielokrotnie, bez żadnego rezultatu, wyjaśnić z pracownikami [...]Urzędu Skarbowego W. kwestię przedmiotowej zaległości podatkowej. Strona wysłała zaświadczenie, że mieszka w Niemczech na stałe i jest rezydentem w tym kraju. Skarżąca oświadczyła, że emerytura była zajęta przez okres trzech miesięcy. Emerytura w przeliczeniu na euro stanowi kwotę ok. 410 euro, czyli jak wskazała, jest do dochód poniżej minimum socjalnego. Potrącana kwota ok. 100 euro powodowała znaczące obniżenie statusu rodzinnego. Strona podała, że w dniu 21 marca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. informował ją listownie, że począwszy od miesiąca kwietnia 2017 r. potrącenia nie będą dokonywane. Jednocześnie wskazała, że dostała dwa razy zwrot środków finansowych z Urzędu Skarbowego W., w dniu 10 marca 2017 r. w kwocie 601z 60 zł oraz w dniu 24 marca 2017 r. w kwocie 541,31 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. uznał, iż okoliczności przedmiotowej sprawy nie przemawiają za przyznaniem Stronie ulgi podatkowej i decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 2 924 zł wraz odsetkami w łącznej wysokości 1 496 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji, Strona powtórzyła argumentację zawartą we wniosku o umorzenie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany: "Dyrektorem") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ podał, że w oświadczeniu o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej Strona wskazała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, otrzymuje dochód z emerytury w wysokości 424,74 euro oraz renty po zmarłym mężu w wysokości 88,79 euro miesięcznie, a także świadczenie w postaci dodatku socjalnego w kwocie 267,27 euro. Zatem jak wskazano, łączny dochód w budżecie domowym Strony w skali miesiąca wynosi 780,80 euro. Dyrektor wskazał, że stałe miesięczne wydatki Skarżącej wynikają z kosztów związanych z eksploatacją mieszkania w kwocie 462,80 euro, z opłaty za telefon w wysokości 35 euro oraz z wydatków na zakup leków. Tym samym Dyrektor uznał, że stałe miesięczne wydatki stanowią obciążenie dla Strony w kwocie 517, 80 euro. W związku z powyższym wskazano, że różnica pomiędzy dochodem a stałymi wydatkami wynosi ok. 263 euro, która to kwota jest przeznaczana na codzienne wydatki, w tym również bilety tramwajowe. Organ uznał że są to bardzo niewielkie środki finansowe, jednakże Strona nie wyjaśniła, czy w całości tę kwotę przeznacza na potrzebne zakupy i bilety komunikacji publicznej. Na podstawie przedłożonego przez Stronę oświadczenia Dyrektor wywiódł, że Skarżąca nie posiada majątku w postaci nieruchomości, jak również nie posiada pojazdów. Na dzień 22 września 2017 r. posiadała niewielkie środki finansowe na rachunku bankowym (5,72 Euro). Powyższe w ocenie Dyrektora wskazuje, iż sytuacja finansowa Strony jest dość trudna, jednakże jest ona w stanie realizować swoje podstawowe potrzeby egzystencjalne z łącznie uzyskiwanego dochodu. Organ przytoczył, iż w toku prowadzonej egzekucji została zajęta emerytura Skarżącej i z tego tytułu była potrącana kwota ok. 100 euro. Nie spowodowało to w ocenie Dyrektora zachwiania podstawy egzystencji Strony. Uprawnionym według Dyrektora jest stwierdzenie, że Skarżąca jest w stanie uregulować przedmiotową zaległość w układzie ratalnym. Biorąc powyższe pod uwagę, Dyrektor stanął na stanowisku, że sytuacja finansowa Strony nie wskazuje, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki z art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm., dalej: "O.p.") przemawiające za umorzeniem przedmiotowej zaległości. Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, iż zaległość podatkowa nie powstała z jej winy, Dyrektor wskazał, że jeżeli zwrócone składki podatnik uprzednio odliczył od podatku, w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym miał miejsce ich zwrot, należy je doliczyć do podatku w wysokości kwoty uprzednio odliczonej. W ocenie Dyrektora, zobowiązanie podatkowe, którego dotyczy wniosek Strony, nie jest wynikiem nieprzewidzianych zdarzeń, które byłyby niezależne od sposobu działania Strony, a nieznajomości przepisów prawa podatkowego nie można zakwalifikować jako przesłanki uzasadniającej zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zarzuciła Dyrektorowi utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz bezprawne żądanie zwrotu za 2011 r. kwoty 2924 zł wraz z odsetkami w kwocie 1496 zł. W uzasadnieniu skargi, Strona powieliła argumentację zawartą we wniosku oraz odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione oraz podtrzymując zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem, które nie ma znaczenia w kontrolowanej sprawie. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy zasadności odmowy umorzenia przez organ zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 2924 zł wraz z odsetkami w kwocie 1496 zł, wynikającej ze złożonej deklaracji podatkowej za ww. okres. Skarżąca w złożonym w niniejszej sprawie wniosku o umorzenie wskazała na uzyskiwane dochody z tytułu świadczenia emerytalnego oraz wielkość dodatków socjalnych uzyskiwanych od organów niemieckich, w tym wykazała wielkości niezbędnych kosztów utrzymania oraz niewielka kwotę która pozostaje jej na egzystencję. Odwołała się do trudnej sytuacji życiową (utrata małżonka) oraz swojego wieku oraz problemów zdrowotnych. Jak podkreśliła zamieszkuje na terenie Niemiec i jej dochody są poniżej minimum socjalnego. Wskazała również na otrzymywanie sprzecznych informacji od organu rentowego oraz organów skarbowych, co do zakończenia egzekucji ww. zaległości, co było powodem złożenia ww. złożeniem wniosku o umorzenie w niniejszej sprawie. Organy I jak II instancji powoływały się natomiast na ustalenia faktyczne w zakresie sytuacji rodzinnej i majątkowej Skarżącej, jak również okoliczności i przyczyny powstania zaległości podatkowych, oraz uznały, że jej sytuacja majątkowa jest "dość trudna", jednakże nie uznały, że zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika oraz ważnego interesu publicznego. Podstawą materialnoprawną wydanych w tej sprawie decyzji był przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. A zatem jedną z przesłanek, które muszą występować w dniu składania wniosku o umorzenie, jest występowanie zaległości podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 21 § 2 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Należy wskazać, że w orzecznictwie ugruntowany jest już pogląd, że ściągnięcie zaległości podatkowej w drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu zapłaty podatku w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1 O.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 22 października 2004 r., sygn. akt FSK 649/04, wyrok z 28 lutego 2011 r. sygn. akt I FSK 304/10, z 28 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 501/12), Mając na względzie powyższe oraz treść art. 67a § 1 pkt 3 O.p., należy wysnuć wniosek, iż postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych może być prowadzone jedynie gdy istnieje zaległość podatkowa, której wniosek dotyczy. Bezprzedmiotowe jest natomiast postępowanie w sprawie o umorzenie, jeżeli zobowiązanie podatkowe wygasło na skutek jego zapłaty przed złożeniem w wniosku o umorzenie. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w O. pismem skierowanym do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 21 marca 2017 r. (k. 4 akt administracyjnych) informował, że począwszy od miesiąca kwietnia 2017 r. nie będzie realizował potrąceń ze świadczenia wypłacanego Skarżącej. Z kolei w piśmie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia 27 lutego 2017 r. skierowanym do ZUS w O. , organ ten wskazuje, że dokonał uchylenia zajęcia dotyczącego Skarżącej "z powodu spłaty". Ponadto jak wyjaśniała sama Skarżąca w 2016 r. została poinformowana przez organ podatkowy o dokonanych zajęciach komorniczych na otrzymywanej emeryturze, co trwało trzy miesiąc. Jak wskazała w tym okresie otrzymała od organu podatkowego zwrot nadpłaty za 2011 r. w wysokości 601, 60 zł oraz pismo z ZUS wskazujące na ponowną wypłatę po zwrocie od Urzędu Skarbowego kwoty zajęcia w wysokości 541, 31 zł (pismo z 21 marca 2017 r., k. 6 akt administracyjnych). Ponadto jak wynika z akt sprawy Strona otrzymała informację od ZUS o zaprzestaniu potrącania z jej świadczenia emerytalnego kwoty zajęcia, po czym w lipcu 2017 t. tj. przed złożeniem wniosku o umorzenie z dniu 12 sierpnia 2017 r. , ponownie otrzymała "upomnienie" od organu. W ocenie Sądu istotne w sprawie jest ustalenie czy przedmiotowa zaległość została wyegzekwowania, na co wskazywałoby zawiadomienie o uchyleniu zajęcia skierowane przez organ podatkowy do ZUS z dnia 27 lutego 2017 r. ze wskazaniem, że dokonano spłaty. Kwestia wyegzekwowania zaległości podatkowej wpływa bowiem na zasadność procedowania w zakresie zastosowanie ulgi w podatku przewidzianej na podstawie art. 67a O.p. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 208 § 1 O.p., w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Kolejną kwestią którą badał tutejszy skład orzekający jest[i] kwestia oceny zastosowania przez organy obydwu instancji przesłanek wynikających z art. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Sąd ma na uwadze, że decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00, Lex Nr 46473). Przepis art. art. 67a § 1 pkt 3 O.p. ogranicza uznanie administracyjne kierunkowymi dyrektywami wyboru "ważnym interesem podatnika" oraz "interesem publicznym". Są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, iż w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, gminy, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Pojęcia ważnego interesu nie można jednak ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, z powołaniem się na trudną sytuację materialną szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r. sygn. akt II FSK 2474/15 dostępny www.orzecznictwo.nsa.gov.pl). Spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, powodujących, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty może zachwiać podstawami egzystencji podatnika oraz osób z nim związanych. Należy przy tym zauważyć, że o istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, wśród których szczególne znaczenie mają zdrowie, zagrożenie egzystencji, możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt SA/Sz 850/98, lex nr 36843). Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 O.p., jak wskazał NSA w wyroku z 2 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 2474/15 (dostępny www.orzecznictwo.nsa.gov.pl), nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. (...). W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11). Wydanie decyzji, w warunkach art. 67a § 1 pkt 3 O.p. musi więc być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych - co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Przy czym należy brać pod uwagę sytuację, w jakiej znajduje się podatnik w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie. Organy podatkowe powinny zatem dokonać wszechstronnej i aktualnej w odniesieniu do daty wydania decyzji analizy zdolności płatniczej strony oraz aktualnych warunków jej egzystencji. Natomiast organy podatkowe w zasadzie przytoczyły treść oświadczenia o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej z dnia 22 września 2017 r. oraz wskazały, że sytuacja Skarżącej jest dość trudna, jednakże jest ona w stanie realizować swoje podstawowe potrzeby egzystencjalne z łącznie uzyskiwanego dochodu. Organy powołały się również na prowadzenie egzekucji, w ramach której została zajęta emerytura Skarżącej i z tego tytułu była potrącana kwota ok. 100 euro, co nie spowodowało w ich ocenie w zachwiania podstawy jej egzystencji. Odnosząc się do przeprowadzonej przez organy analizy majątkowej Skarżącej podkreślić należy, że w postępowaniu podatkowym o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika, w tym strukturę dochodów oraz wydatków niezbędnych do egzystencji w miejscu zamieszkiwania tj. na terenie Niemiec (czynsz, opłaty za media). W ocenie Sądu, organy powinny ponownie przeanalizować w świetle przesłanek zawartych w art. 67a O.p., kwestię braku środków na rachunku bankowym Skarżącej, brak jakichkolwiek oszczędności, nie posiadanie zarówno ruchomości czy nieruchomości, tj. majątku przedstawiającego wartość materialną. Istotna jest również okoliczność otrzymywania pomocy socjalnej w miejscu zamieszkania, co niejako wskazuje na trudną sytuację materialną Skarżącej. Istotne zdaniem Sądu jest również, że Skarżąca posiada niewielki środki wielkości 263 Euro, z których to jednak musi zakupić żywność, bilety komunikacji miejskiej czy też środki czystości. W ocenie Sądu, organy nie dokonały pełnej oceny wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie, a także dowolnie oceniły już zebrane w sprawie dowody i nienależycie uzasadniły swoje stanowisko w sprawie. Powyższe uchybienia stanowią również o naruszeniu przepisów art. 191 i art. 210 § 4 O.p., mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też godzą w ogólną zasadę przekonywania zawartą w art. 124 tej ustawy i zasadę zaufania do organów podatkowych – art. 121 § 1 O.p. W rezultacie powyższych naruszeń organy nie ustaliły i nie poddały ocenie wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy winny w pierwszej kolejności ustalić czy zaległość podatkowa, której przedmiotem jest wniosek Skarżącej z dnia 12 sierpnia 2017 r. o umorzenie, nie została wyegzekwowana i istnieje podstawa prawna do procedowania w tym przedmiocie. Następnie w przypadku stwierdzenia występowania zaległości na ww. okres, mając powyższe na uwadze, organy podatkowe powinny ponownie rozpoznając sprawę rozważyć zasadność udzielenia Skarżącej ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, z uwzględnieniem stanowiska Sądu przedstawionego w sprawie. W ocenie Sądu ww. nieprawidłowości skutkowały uchyleniem zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżąca nie poniosła kosztów sądowych, gdyż z była z nich zwolniona. W związku z tym nie zapadło rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania sądowego. -----------------------

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło