III SA/Wa 165/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100, - zł, złożyło urzędowy formularz PPPr z 26 lutego 2014 r., w którym zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podało, że nie posiada środków na poczet kosztów sądowych. Spółka prowadzi spory z organami skarbowymi na terenie całej Polski, zatem jej obciążenie jest równe sumie wpisów we wszystkich sprawach (kilkuset sprawach). Nadto od wielu z tych spraw jest wymagany wpis stosunkowy. Spółka posiada na rachunku ok. 180 tys. zł, wartość środków trwałych wynosi [...] zł, wysokość zysku/strat za ostatni rok to 713731,90 zł. Spółka wskazała, ze posiada w swoim majątku automaty o niskich wygranych, które ze względu na nowe regulacje prawne w ustawie o grach hazardowych nie przedstawiają obecnie realnej wartości rynkowej. Strona wskazał, ze jej przedmiotem działalności jest działalność skodyfikowana w 92.00.Z., 93.29.Z, 96.09.Z. PKD. Strona, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 7 marca 2014 r złożyła, m.in., rachunki zysków i strat (rzis)za okresy 1 stycznia 2013 r. – 30 listopada 2013 r oraz za poszczególne miesiące 2012 r., bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2012 r., wprowadzenie do sprawozdania finansowego za okres 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r., rzis na 31 grudnia 2012 r., dodatkowe informacje i wyjaśnienia do sprawozdania finansowego za okres 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r., zestawienie zmian w środkach trwałych na dzień 31 grudnia 2012 r., podział zobowiązań do spłaty, sprawozdanie zarządu z działalności za 2012 r., bilans na 31 grudnia 2013 .r, deklarację VAT 7 za styczeń 2014 r., deklaracje VAT za poszczególne miesiące 2013 r., CIT-8 za 2012 r., CIT-8/O za 2012 r., CT-D za 2012 r., obroty i salda za styczeń 2014 r. z uwzględnieniem bufora, wyciąg z rachunku bankowego za styczeń 2014 r., grudzień 2013 r, listopad 2013 r. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie z 13 września 2011 r. II FZ 439/11 CBOSA). Wymagalne w sprawach badanych przez referendarza sądowego koszty sądowe to kwoty wpisów w wysokości, łącznie we wszystkich sprawach, ok. 3 tys. zł (100,- zł od każdej sprawy). Referendarz sądowy uznaje trafność poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że spółka dysponująca wciąż majątkiem i środkami finansowymi - co wynika z treści nadesłanych dokumentów księgowych - których wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2004r., FZ 463/04, publ. CBOSA). W ocenie referendarza sądowego, uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (którymi spółka dysponuje w znacznych rozmiarach, bo za okres 2 stycznia – 20 listopada 2013 r w kwocie 35718938,20 zł), a nie – jak sugeruje spółka – z pomocy państwa (podobnie postanowienie z 5 czerwca 2008 r., I FZ 236/08, postanowienie z 2 lipca 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18 października 2013 r., sygn. akt II FZ 878/13, postanowienie z 27 lutego 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Zarazem, jak wynika z historii rachunku bankowego czy złożonych zestawień faktur VAT spółka dokonuje obecnie szeregu operacji finansowych, tj. realizuje należności i dokonuje zapłat, nie korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Wobec powyższego, zdaniem referendarza sądowego, bez znaczenia dla oceny wniosku jest dysponowanie przez stronę na rachunku bankowym, jak wynika z jej deklaracji (rubryka 9.3 formularza PPPr z 26 lutego 2014 r), wolnymi środkami w kwocie 180334,29 zł, czyli w kwocie kilkudziesięciokrotnie przekraczającej wymagane w sprawie koszty sądowe. Na wynik sprawy nie ma wpływu także to, że spółka nie przedstawiła żadnych nowych argumentów, innych niż te, które były już oceniona kilkadziesiąt razy w postępowaniu o prawo pomocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.