III SA/Wa 1657/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim – Tuchorska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. T. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2804/11 w sprawie ze skargi F. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2804/11 oddalono skargę Skarżącego – F. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z [...] sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. W dniu 26 czerwca 2013 r. Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym wyrokiem, ze względu na nowe okoliczności prawne. Jako okoliczność stanowiącą podstawę wznowienia postępowania wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11. W uzasadnieniu skargi Skarżący powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dowodził, że jego zobowiązanie podatkowe za 2005 r. uległo przedawnieniu 31 grudnia 2011 r. Skarżący powołał się również na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: uchwałę z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt I FPS 1/12, uchwałę z dnia 3 czerwca 2013 r. sygn. akt I FPS 6/12 oraz wyrok z dnia 20 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 2224/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie trzeba zaznaczyć, iż wznowienie postępowania sądowego ma charakter nadzwyczajny, w związku z czym zostało obwarowane spełnieniem warunków formalnych. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wznowienie postępowania przysługuje od orzeczeń prawomocnych. Podstawy do wznowienia zostały przez ustawodawcę enumeratywnie wymienione w art. 271 – 273 p.p.s.a. i niedopuszczalna jest ich rozszerzająca wykładnia, zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń. Należy zauważyć, że na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, a także czy została wniesiona w stosunku do prawomocnie zakończonego postępowania sądowego. Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania sądowego. Art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. § 2 tego artykułu stanowi, iż w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sąd zgodnie z art. 280 § 1 ww. ustawy bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W niniejsze sprawie Sąd w pierwszej kolejności musi odnieść się do kwestii czy skarga o wznowienie postępowania została wniesiona w terminie. Przesłanką do wznowienia postępowania, powołaną przez Skarżącego jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, który wszedł w życie w dniu 24 lipca 2012 r., z dniem ogłoszenia orzeczenia. Termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania określony w art. 272 § 2 p.p.s.a., jak wskazano wyżej, wynosi trzy miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zestawienie daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stanowiącego podstawę wznowienia postępowania (24 lipca 2012 r.) z datą wniesienia skargi do Sądu (26 czerwca 2013 r.) jednoznacznie wskazuje, iż nastąpiło przekroczenie, przewidzianego w art. 272 § 2 p.p.s.a., trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Skargę o wznowienie postępowania sądowego wniesiono zatem po terminie i dlatego podlega ona odrzuceniu. Odnosząc się natomiast do powołanych przez Skarżącego orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego tj.: uchwały z 3 lutego 2012 r., sygn. akt I FPS 1/12 i uchwały z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12 oraz wyroku z 20 czerwca 2013r., sygn. akt II FSK 2224/11 należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 273 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (podkreślenie sądu). Nie chodzi w tym przypadku o takie same czy podobne sprawy, lecz o orzeczenia tożsame zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. W aspekcie podmiotowym chodzi o identyczność strony w postępowaniu, natomiast w aspekcie przedmiotowym – o stan faktyczny, podstawę prawną, treść żądania strony (uprawnienia) lub treść obowiązku (B. Adamiak, Przesłanki tożsamości sprawy sądowoadministracyjnej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2007/1/7). Warunek ten jest spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc wówczas, gdy może i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie NSA z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1332/12). Stosownie do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Podstawa restytucyjna z art. 273 § 3 p.p.s.a. związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom (A. Kabat w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2009, wyd. III., s. 755). W pełni aktualne pozostaje na gruncie niniejszych rozważań postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r., I PZ 20/67 (OSNC 1967, Nr 11, poz. 209), przyjmujące, że podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może "tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda". Wymienione przez autora skargi o wznowienie postępowania wyroki nie są tożsame z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 2804/11, o którego wznowienie wnosi Skarżący, ani pod względem podmiotowym, ani pod względem przedmiotowym. Orzeczenia te nie są ani wydane w stosunku do jego osoby ani też nie są wydane w tym samym przedmiocie postępowania. Nie dotyczą one zatem skargi tego samego podmiotu na to samo rozstrzygnięcie organu podatkowego. Powołanie orzeczeń, które w ocenie strony świadczą o zasadności argumentacji prezentowanej przez nią w toku prawomocnie zakończonego skarżonym wyrokiem postępowania sądowoadministracyjnego, nie może zostać uznane za wskazujące na późniejsze wykrycie prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy w rozumieniu art. 273 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy ponadto, że zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Zaznaczyć trzeba, że w piśmiennictwie wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. może być każdy środek, który zgodnie z prawem służyć może wykazaniu konkretnego faktu. Okolicznością faktyczną jest zaś zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2004 r., FSK 170/04). Okoliczności te i dowody muszą być przy tym tego rodzaju, że ich znajomość w dacie wydania prawomocnego orzeczenia mogłaby spowodować wydanie rozstrzygnięcia odmiennej treści. Z treści skargi o wznowienie wynika, że jej autor środków dowodowych i okoliczności faktycznych z art. 273 § 2 p.p.s.a. upatruje w ocenach prawnych wyrażonych we wskazanych przez niego orzeczeniach. Podkreślić należy, że w świetle wcześniejszych uwag – ocen prawnych wyrażonych w innych orzeczeniach (zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych) nie można uznać za okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, o których mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. Na ich podstawie nie ustala się bowiem stanu faktycznego sprawy, ani też nie prowadzi się postępowania dowodowego. Zatem orzeczenia sądowe w innych sprawach, na które strona obecnie się powołuje, nie mogą stanowić ustawowej podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 19 grudnia 2012r., sygn. akt I FSK 1332/12). Wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania nie jest również dopuszczalna na podstawie zarzutu sprzeczności orzecznictwa z innymi wyrokami wydanymi w podobnych sprawach (por. postanowienie SN z 21 lutego 1996 r., sygn. akt I PO 1/96, OSNAP 1996, nr 16, poz. 241). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 280 § 1 w związku z art. 272 § 2 oraz art. 273 § 2 i § 3 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.