III SA/Wa 1677/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-13
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Jacek Kaute, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne w administracji może obejmować zarzuty dotyczące materialnoprawnych podstaw prowadzenia egzekucji, czy też ogranicza się wyłącznie do kwestii formalnoprawnych związanych z przebiegiem samej czynności egzekucyjnej?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest podnoszenie zarzutów odnoszących się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie materialnoprawnych podstaw prowadzenia egzekucji. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia, dlatego skargę oddalił.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec M. L. na podstawie tytułów wykonawczych dotyczących podatku VAT. W ramach postępowania dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej. Strona złożyła skargę na tę czynność, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał postanowienie w mocy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując zarzuty dotyczące nieuzasadnionych okoliczności prawnych i faktycznych zajęcia oraz naruszenia zasad k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec M. L. ("Skarżący", "Strona", "Podatnik") prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą L. m.in. na podstawie wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...],[...],[...],[...] oraz z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...],[...],[...] i [...], obejmujących należność w podatku dochodowym od towarów i usług za maj 2014, marzec 2012, lipiec 2012, sierpień 2012, czerwiec 2014, kwiecień 2012, maj 2012, czerwiec 2012 w ogólnej kwocie należności głównej 4.117.707.30 zł wraz z odsetkami za zwlokę.
W trakcie prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie zawiadomienia z dnia 9 listopada 2017 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w Izbie Administracji Skarbowej w W..
W dniu 14 grudnia 2017 r. w wyniku zastosowania ww. środka egzekucyjnego uzyskano kwotę 100,00 zł, która została rozliczona na należność główną - 77.90 zł oraz odsetki za zwlokę - 22.10 zł. objęte tytułem wykonawczym nr 17465.2016.
Pismem z dnia 18 grudnia 2017 r. Skarżący złożył skargę na powyższą czynność, zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 89 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej także "u.p.e.a.") oraz naruszenie zasad ogólnych wyrażonych w art. 8, 9, 77, 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a.")
Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. oddalił skargę na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej i wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie skargi bada się jedynie prawidłowość dokonanej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji.
Pismem z dnia 21 marca 2018 r. Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zajęcie egzekucyjne nieoparte o uzasadnione okoliczności prawne i faktyczne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu przedmiotowego zażalenia postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ egzekucyjny sporządził w tym celu zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawierające elementy wymienione przez ustawodawcę w art. 67 § 2 ustawy egzekucyjnej tj.: oznaczenie Zobowiązanego – M. L., Wierzyciela - Naczelnik Urzędu Skarbowego W., organu egzekucyjnego - Naczelnik Urzędu Skarbowego W.i dłużnika zajętej wierzytelności - Izba Administracji Skarbowej w W.. Zawiadomienie o zajęciu zawierało prawidłowo określoną podstawę prawną, tj. art. 89 § 1 ustawy egzekucyjnej, który uprawnia organ do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Zawiadomienie zawierało również prawidłowe oznaczenia numerów tytułów wykonawczych, stanowiących podstawę zajęcia tj. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz nr [...]. Jednocześnie wskazane kwoty dochodzonych należności i okresy, za które należności zostały ustalone, odpowiadają wartościom określonym w tytułach wykonawczych, ponadto organ egzekucyjny wskazał kwotę należnych kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. W zawiadomieniu o zajęciu zawarte zostało również wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności zgodnie z art. 89 § 3 ww. ustawy.
W przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. nie znalazł nieprawidłowości w podjętych przez organ egzekucyjny czynnościach egzekucyjnych dokonanych w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych, które zostały przeprowadzone zgodnie z zapisem art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że w przedmiotowej sprawie organ nie wziął pod uwagę faktu, iż Podatnik dochodzi swoich praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym organ nadzoru podkreślił, że skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest zatem podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie materialnoprawnych, jak stara się uczynić to Skarżący w niniejszej sprawie. Jest to stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. np. wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2017 r., sygn. akt II FSK 3047/15, z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13, z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13, z dnia 24 października 2014, sygn. akt II GSK 1377/13).
Zdaniem Dyrektora zajęcie zwrotu zasądzonych na rzecz strony kosztów sądowych jest prawidłowe. Środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych (art. 1a pkt 12a u.p.e.a.). Koszty postępowania sądowego, zasądzone wyrokiem, taką wierzytelnością niewątpliwie są. Osoba, na rzecz której je zasądzono może bowiem skutecznie domagać się od dłużnika (podmiotu, od którego koszty te zasądzono) zapłaty wskazanej w wyroku kwoty, a w razie braku dobrowolnej zapłaty, domagać się przymusowego wykonania tego obowiązku w drodze egzekucji sądowej. Zajęcie wierzytelności z tytułu kosztów sądowych jako środek egzekucyjny powoduje ten tylko skutek, że zaplata kosztów sądowych następuje, zamiast do rąk wierzyciela wskazanego w wyroku, na rzecz wierzyciela tej osoby, powodując tym samym wygaśnięcie w części lub całości długu, jaki podmiot, na rzecz którego zasądzono koszty, ma wobec własnego wierzyciela.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 8, 9, 77 i 80 kpa. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdza, iż w przedmiotowym postępowaniu nie doszło do naruszenia ww. przepisów, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Strona nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. złożyła pismem z dnia 6 czerwca 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Strona w treści przedmiotowej skargi zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa,
2) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez nieuchylenie postanowienia Organu I instancji w sytuacji, gdy zawierało ono oczywiste naruszenia przepisów prawa,
3) art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez zajęcie egzekucyjne nieoparte o uzasadnione okoliczności prawne i faktyczne.
W konsekwencji Strona wniosła o uchylenie skarżonego postanowienia oraz uchylenie zajęcia egzekucyjnego innej wierzytelności pieniężnej dokonanego na podstawie zawiadomienia z dnia 9 listopada 2017 r.
W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że zajecie egzekucyjne musi opierać się o uzasadnione okoliczności prawne i faktyczne oraz nie może być stosowane pochopnie. Natomiast w przedmiotowej sprawie Organ nie wziął pod uwagę faktu, iż Podatnik dochodzi swoich praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie przedstawił szereg dowodów i argumentów, które z jednej strony potwierdzają rzetelność jego działania, z drugiej zaś świadczą o nieprawidłowym działaniu Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (obecnie: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w W.) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.), których błędne decyzje spowodowały powstanie po stronie Podatnika dochodzonego zadłużenia.
Ponadto w opinii Podatnika Organ egzekucyjny przede wszystkim nie prowadził postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej. Nadto zdaniem Podatnika Organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a tj. należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Podatnik wskazał również, że Organ dokonał zajęcia egzekucyjnego w całkowitym oderwaniu zarówno od stanu faktycznego sprawy, jak i obowiązujących przepisów prawa.
Ponadto zdaniem Skarżącego, Organ egzekucyjny kierował się dowolną oceną zgromadzonego w trakcie postępowania materiału dowodowego, co stanowi oczywiste naruszenie przepisów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r.., poz. 1302 – dalej "p.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Dalej Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (tj. stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).
Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Ponieważ stanowiska stron, w tym w szczególności zarzuty skargi, zostały opisane w tzw. części "historycznej" nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ponownego ich omówienia, podkreślając jedynie, że istota sporu między stronami dotyczy prawidłowości postępowania organu w związku z zajęciem innej wierzytelności pieniężnej, realizowanym na podstawie zawiadomienia z dnia 09.11.2017 r., zaś podstawą materialnoprawną postanowień organów I i II instancji był art. 54 u.p.e.a.
Przy tak zakreślonych granicach skargi w punkcie wyjścia wskazać należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Definicję legalną pojęcia czynności egzekucyjnych zawiera art. 1a pkt 2 u.p.e.a.
W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skoro czynnościami takimi, stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a., są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. W judykaturze przyjmuje się, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucją postępowania egzekucyjnego. Ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2015 r., sygn. akt III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13).
W postępowaniu skargowym z art. 54 § 1 u.p.e.a. dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyrok NSA z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 2972/17 i powołane w nim orzecznictwo). W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie mogą podlegać tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny.
Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka służącego ochronie praw zobowiązanego.
Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12a u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest m.in. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych.
W ocenie Sądu organy obu instancji w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 54 u.p.e.a. prawidłowo oceniły sposób i formę dokonania przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności pieniężnej. Sposób dokonania tej czynności, w ocenie Sądu, odpowiada bowiem uregulowaniom zawartym w art. 89 i art. 89a u.p.e.a.
Zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1.
Zgodnie zaś z art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstały po dokonaniu zajęcia. Z kolei postępując zgodnie z § 3 tego artykułu, organ egzekucyjny wzywa dłużnika zajętej wierzytelności aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie, czy uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, czy i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa powyżej, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią oraz doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony.
W ocenie Sądu, analiza akt sprawy upoważnia do stwierdzenia, że organ egzekucyjny, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej, gdyż w pełni respektował wskazane wyżej przepisy. I tak, w szczególności, organ egzekucyjny sporządził zgodnie z treści art. 67 § 2 u.p.e.a. zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, zawierające wszystkie elementy wymienione w wyżej wym. przepisie, tj. oznaczenie Zobowiązanego – M. L., Wierzyciela - Naczelnik Urzędu Skarbowego W., organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego W. i dłużnika zajętej wierzytelności - Izby Administracji Skarbowej w W.
Zawiadomienie o zajęciu zawiera też prawidłowo określoną podstawę prawna, tj. art. 89 § 1 u.p.e.a., który uprawnia organ do zastosowania egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych. Zawiadomienie zawiera również prawidłowe oznaczenia numerów tytułów wykonawczych, stanowiących podstawę zajęcia tj. nr [...][...][...][...][...].[...][...] oraz nr [...]. Jednocześnie wskazane kwoty dochodzonych należności za okresy, za które należności zostały ustalone, odpowiadają wartościom określonym w tytułach wykonawczych. Ponadto organ egzekucyjny wskazał kwotę należnych kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych.
W zawiadomieniu o zajęciu zawarte zostało również wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności zgodnie z art. § 3 w/w ustawy. Z akt sprawy wynika także, że korespondencja zawierająca zawiadomienie o zajęciu z dnia [...].11.2017 r. nr [...] została doręczona Zobowiązanemu (M. L.) w dniu 04.12.2017 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności tj. Izbie Administracji Skarbowej w W. w dniu 09.11.2017 r.
W tym miejscu podkreślić należy, że organ nadzoru, w drodze wniesionej przez Stronę skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, jest właściwy do tego by odnieść się do prawidłowości postępowania prowadzonego przez organ egzekucyjny oraz ewentualnego naruszenia przepisów regulujących sposób i formę dokonanych przez niego czynności egzekucyjnych.
Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. odniósł się do takich zarzutów, jednakże ich nie podzielił uznając, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia innych wierzytelności pieniężnych został przeprowadzony zgodnie z zapisem art. 89 u.p.e.a.
Sąd stanowisko powyższe podziela. W tym miejscu Sąd zauważa, że zarzuty skargi w kwestii naruszenia wskazanego przepisu art. 89 u.p.e.a. zasadzają się na tezie, że skoro zajęcie egzekucyjne musi opierać się o uzasadnione okoliczności prawne i faktyczne i "nie może być stosowane pochopnie", to nieuprawnionym jest podjęcie opisanych na wstępie czynności egzekucyjnych, gdyż "Organ nie wziął pod uwagę faktu, iż Podatnik dochodzi swoich praw przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdzie przedstawił szereg dowodów i argumentów, które z jednej strony potwierdzają rzetelność jego działania, z drugiej zaś świadczą o nieprawidłowym działaniu Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (obecnie: Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w W.) oraz Dyrektora Izby Skarbowej w W. (obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W.), których błędne decyzje spowodowały powstanie po stronie Podatnika dochodzonego zadłużenia".
W ocenie Sądu, pogląd taki jest oczywiście chybiony.
Jak już wskazano bowiem w części wstępnej rozważań, skarga na czynności egzekucyjne służy zaskarżaniu czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym. W jej ramach dopuszczalne jest zatem podnoszenie takich zarzutów, które odnoszą się do formalnoprawnych elementów czynności egzekucyjnych, a nie materialnoprawnych, jak stara się uczynić to Skarżący w niniejszej sprawie.
Podkreślenia wymaga, że powyższe stanowisko jest powszechnie uznane w orzecznictwie sądów administracyjnych i ma jednolity charakter (por. dla przykładu: wyroki NSA: z dnia 18 lutego 2017 r. sygn. akt II FSK 3047/15, z dnia 18 sierpnia 2015 r.. sygn. akt II FSK 1688/13, z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13. z dnia 24 października 2014 r.. sygn. akt II GSK 1377/13).
Jednocześnie wskazać należy, że zajęcie zwrotu zasądzonych na rzecz strony kosztów sądowych jest prawidłowe. Jak bowiem trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 13.09.2013r. (sygn. akt II FSK 2641/11), zastosowany przez organ egzekucyjny środek w postaci zajęcia wierzytelności, jaka skarżący miał w stosunku do Skarbu Państwa z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, był dopuszczalny. Środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z wierzytelności pieniężnych (art. 1 a pkt 12a u.p.e.a.). Również zatem koszty postępowania sądowego, zasądzone wyrokiem, są taką wierzytelnością i dlatego osoba, na rzecz której je zasądzono, może skutecznie domagać się od dłużnika (podmiotu, od którego koszty te zasądzono) zapłaty wskazanej w wyroku kwoty, a w razie braku dobrowolnej zapłaty, domagać się przymusowego wykonania tego obowiązku u drodze egzekucji sądowej.
Zajęcie wierzytelności z tytułu kosztów sądowych jako środek egzekucyjny powoduje ten tylko skutek, że zapłata kosztów sądowych następuje, zamiast do rąk wierzyciela wskazanego w wyroku, na rzecz wierzyciela tej osoby, powodując tym samym wygaśnięcie w części lub całości długu, jaki podmiot, na rzecz którego zasądzono koszty, ma wobec własnego wierzyciela.
W ocenie Sądu, za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa. Realizacja zawartej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oparta jest na przestrzeganiu przez organy reguł postępowania przyjętych w k.p.a., co ściśle wiąże się z zasadą praworządności, z której wynika obowiązek rozstrzygania na podstawie prawa.
Jak już stwierdzono wcześniej, skoro organy prawidłowo zastosowały w sprawie art. 54 u.p.e.a. oraz wszystkie wynikające z niego i dalszych omówionych przepisów reguły postępowania, to tym samym zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia. Sąd podkreśla przy tym, że sama okoliczność wydania rozstrzygnięcia przez organ niezgodnie z oczekiwaniem Strony, nie stanowi naruszenia zasady pogłębiania zaufania, bez względu na subiektywne odczucia strony.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, ponieważ zarzuty skargi okazały się bezpodstawne, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienie było dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło