III SA/Wa 1700/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-15
Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Krystyna Kleiber, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce zagranicznej, której przysługuje zwrot podatku od towarów i usług, należy się oprocentowanie z tytułu nieterminowego dokonania tego zwrotu, na podstawie przepisów krajowych, pomimo braku wyraźnego uregulowania tej kwestii w przepisach rozporządzeń wykonawczych dotyczących zwrotu podatku dla podmiotów zagranicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółce zagranicznej przysługuje oprocentowanie z tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług. Pomimo braku wyraźnego przepisu w rozporządzeniach wykonawczych, możliwość naliczenia odsetek wynika z przepisów ustawowych (art. 21 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. oraz art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r.), które traktują niezwróconą w terminie różnicę podatku jako nadpłatę podlegającą oprocentowaniu. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym brak jest podstaw do odmiennego traktowania podmiotów krajowych i zagranicznych w zakresie prawa do odsetek za opóźnienie w zwrocie podatku.Stan faktyczny
Spółka D. GmbH z Niemiec wniosła o zwrot podatku VAT za 2004 r. oraz o naliczenie odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu. Organ pierwszej instancji zwrócił podatek, ale odmówił naliczenia odsetek, argumentując, że przepisy dotyczące zwrotu podatku dla podmiotów zagranicznych nie przewidują oprocentowania. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz zasad równości i niedyskryminacji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w części dotyczącej odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług za 2004 r. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Stwierdził, że uchylone decyzje w tej części nie mogą być wykonane i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz D. GmbH zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2011 r. sprawy ze skargi D. GmbH [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług oraz odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], każdą w części odmowy naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za 2004 r., 2) w pozostałym zakresie skargę oddala, 3) stwierdza, że decyzje w uchylonej części nie mogą być wykonane, 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz D. GmbH [...] kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Spółka D. GmbH [...] z siedzibą w Niemczech (dalej jako skarżąca albo spółka) w dniu 24 czerwca 2005 r. zwróciła się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2004r.
2. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 roku, na podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 152, poz. 1478), dalej: rozporządzenie Ministra Finansów z 2003r., przedłużył termin zwrotu podatku do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.
3. Pismem z dnia 24 sierpnia 2009r. strona wystąpiła z żądaniem rozszerzenia zakresu przedmiotowego wniosku o kwotę odsetek w wysokości odpowiadającej odsetkom za zwłokę pobieranym od zaległości podatkowych, za okres od dnia 24 grudnia 2005r. do dnia dokonania zwrotu podatku.
4. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., w wydanej dnia [...] listopada 2009r. decyzji postanowił o zwrocie na rzecz Spółki D. GmbH [...] z siedzibą w Niemczech podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2004r. w kwocie 183.780,00 zł oraz odmówił naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku VAT za ten okres. Zdaniem organu podatkowego I instancji, rozporządzenie Ministra Finansów z 2003r., zmienione rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz.851 ze zm., dalej rozporządzenie z 2004r. ), określa przypadki, warunki i tryb zwrotu podatku dla podmiotów uprawnionych, nie będących podatnikami w rozumieniu ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm dalej ustawa o VAT z 1993r.) oraz ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz.535 z póź. zm., dalej: ustawa o VAT z 2004 r.) i nie zawiera unormowań, które wprowadzałyby oprocentowanie ustawowe od niewypłaconego w terminie 6 miesięcy zwrotu podatku. Zdaniem organu I instancji, organy podatkowe stosują obowiązujące w Rzeczypospolitej Polskiej przepisy prawa, a w przedmiotowej sprawie tymi przepisami są: ustawy o VAT z 1993r. oraz z 2004 r., rozporządzenie Ministra Finansów z 2003r. oraz rozporządzenie Ministra Finansów z 2004r.
5. Strona, w odwołaniu, zażądała: 1.uchylenia decyzji w części dotyczącej nieuwzględnienia wysokości odsetek za wskazany okres; 2. bezzwłocznego zwrotu odsetek we wskazanej wysokości. Zarzuciła naruszenie: art. 72 § 2 oraz art.78 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późn. zm., dalej jako Ordynacja) – poprzez niedokonanie zwrotu odsetek Spółce jako podmiotowi uprawnionemu z tytułu nadpłaty; art. 167 Ordynacji podatkowej - poprzez nieuwzględnienie nowego żądania Spółki, pomimo, iż dotyczy ono tego samego stanu faktycznego i zgłoszone zostało przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji; art. 2 oraz art. 32 Konstytucji z 1997r. wyrażających zasadę demokratycznego państwa prawnego i pozostającą z nią w związku zasadą równości - poprzez odmienne traktowanie podmiotów krajowych i zagranicznych, jak również zasad równego traktowania podmiotów unijnych i niedyskryminacji wyrażonych w art. 12 oraz 49 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej jako: TWE) i w konsekwencji uniemożliwienie spółce realizacji jej prawa do uzyskania odsetek w związku z przewlekłym postępowaniem.
6. Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz 207. Ordynacji r., § 2 - § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. zmienionego rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 14 grudnia 2009r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślił, iż zasady dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług na rzecz podmiotów nieposiadających na terytorium Polski siedziby, miejsca zamieszkania bądź miejsca prowadzenia działalności gospodarczą, niezarejestrowanych na potrzeby podatku od towarów i usług na terytorium kraju w okresie objętym wnioskiem (tj. od stycznia do grudnia 2004r.) określa rozporządzenie Ministra Finansów z 2003r. oraz rozporządzenie Ministra Finansów z 2004r. Rozporządzenia te zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 21 ust.1 pkt 4 ustawy o VAT z 1993r. oraz art. 89 ust.5 ustawy o VAT z 2004 r.. Według organu odwoławczego, termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym określa ust. 6 art. 21 ustawy o VAT z 1993r. i odpowiednio ust. 2 art. 87 ustawy o VAT z 2004 r.. Również te unormowania umożliwiają organowi podatkowemu przedłużenie terminu do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego. Brak jest podstaw prawnych do zastosowania w zaistniałej sytuacji faktycznej uregulowań art.87 ust. 2 zdanie trzecie ustawy o VAT z 2004 r.: ,,Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu ..., urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej' bądź też uregulowań art. 87 ust.7 ustawy o VAT z 2004 r.;" różnicę podatku nie zwróconą w terminie, traktuje się jako nadpłatę podatku podlegająca oprocentowaniu w rozumieniu przepisów ordynacji podatkowej" wyłącznie z tego powodu, że przepisy odnoszące się do zwrotu podatku od towarów i usług na rzecz podmiotów nieposiadającym na terytorium Polski siedziby, miejsca zamieszkania bądź miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, niezarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług na terytorium kraju możliwości naliczenia i wypłaty oprocentowania nie przewidują. Zdaniem Dyrektora, przepisy rozporządzenia Ministra Finansów regulujące terminy, warunki i tryb zwrotu podatku podmiotom niezarejestrowanym dla potrzeb podatku od towarów i usług na terytorium kraju, nie koresponduje z zasadami określonymi w unormowaniach odpowiednio art. 21 ustawy o VAT z 1993r. bądź art. 87 ustawy o VAT z 2004r. Tym samym o nieterminowym (w rozumieniu paragrafu § 6 ust.2 rozporządzenia Ministra Finansów) zwrocie nie można twierdzić, iż jest on nadpłatą o jakiej mowa w art. 87 ust. 7 ustawy o VAT podlegającą oprocentowaniu. Według organu odwoławczego, podmioty nieposiadające siedziby na terytorium kraju, niezarejestrowane dla potrzeb podatku od towarów i usług na terytorium kraju wyłącznie wskazują w składanym wniosku kwotę wynikająca z faktur, zaś naczelnik urzędu skarbowego, po rozpatrzeniu wniosku o zwrot podatku, celem faktycznego dokonania zwrotu wydaje na podstawie § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów - decyzję o wysokości uznanej kwoty zwrotu podatku. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej zastosowanie przepisów art. 78 Ordynacji, dotyczących oprocentowania nadpłaty wypłaconej po upływie ustawowego terminu, do zwrotu podatku od towarów i usług może nastąpić tylko na podstawie jednoznacznego przepisu prawa. O ile w art. 21 ust. 7 ustawy z 1993 r. oraz w art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r. prawodawca przewidział taką możliwość dla podatników podatku od towarów i usług, to nie zawarł takiego uprawnienia w rozporządzeniu Ministra Finansów, w stosunku do osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, które nie posiadają siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca stałego prowadzenia działalności na terytorium kraju, zwanych "podmiotami uprawnionymi". Z tych też względów nie ma do podmiotów uprawnionych zastosowania przepis art. 72 Ordynacji, a art. 76b Ordynacji nie dotyczy stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, gdzie kwestią sporną jest oprocentowanie zwrotu podatku na zasadach określonych dla nadpłaty. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, przed dniem przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej zarówno prawo wspólnotowe, jak i orzecznictwo ETS nie miały wiążącego charakteru w stosunku do Polski i brak jest podstaw do stosowania retroakcji. Odnośnie wniosku w zakresie dotyczącym okresu maj - grudzień 2004r, przepisy mającego zastosowanie w rozporządzenia Ministra Finansów z 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom są w zasadzie powieleniem uregulowań zawartych w Ósmej Dyrektywie, w której również nie ma mowy o odsetkach z tytułu nieterminowego zwrotu podatku. Skoro zatem przepisy Ósmej Dyrektywy nie przewidują wypłaty oprocentowania od zwrotu podatku dokonanego z naruszeniem wyznaczonego terminu, nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie zostało naruszone prawo wspólnotowe. Według Dyrektora Izby Skarbowej, nie należy utożsamiać sytuacji podatnika zarejestrowanego w podatku od towarów i usług, deklarującego przedmiotowe rozliczenie, uprawnionego do pomniejszenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego i otrzymania zwrotu ewentualnej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym (deklarującego przedmiotowe rozliczenie), do sytuacji podmiotu zagranicznego wnioskującego o otrzymanie zwrotu podatku zawartego w cenie nabytych przez niego towarów bądź usług, po stronie którego nie występuje obowiązek zapłaty podatku należnego. Zróżnicowanie zasad na jakich dokonywany jest zwrot podatku obu grupom podmiotów nie stanowi naruszenia zasady wynikającej z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu drugiej instancji dopiero Dyrektywa Rady 2008/9/WE z dnia 12 lutego 2008 r. reguluje kwestię odsetek należnych wnioskodawcy od wypłaty kwoty zwrotu podatku po upływie określonego terminu, czego Dyrektywa 79/1072/EWG nie przewidywała. W tych uwarunkowaniach prawnych, argumentacja Spółki o tym, iż organ podatkowy w okresie od 24 grudnia 2005r. do 20 listopada 2009r. dysponował kwotą zwrotu niezgodnie z prawem, i winien dokonać zwrotu wraz z odsetkami, z powołaniem na uregulowania ustawy Ordynacja podatkowa, czy też ustawy o podatku od towarów i usług jest nietrafna. Dyrektor Izby powołał się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, wykazując odmienność rozstrzyganej sprawy.
7. Spółka, w skardze z 8 czerwca 2010 r., wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora w części dotyczącej odmowy naliczenia i wypłaty odsetek, zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzuciła naruszenie: art. 72 § 1 oraz 78 § 1 Ordynacji - poprzez niedokonanie zwrotu odsetek Spółce jako podmiotowi uprawnionemu z tytułu powstałej nadpłaty; przepisu art. 167 Ordynacji - poprzez nieuwzględnienie nowego żądania Spółki, pomimo, iż dotyczy ono tego samego stanu faktycznego i zgłoszone zostało przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji; art. 2 oraz art. 32 Konstytucji z 1997r. wyrażających zasadę demokratycznego państwa prawnego i pozostającą z nią w związku zasadą równości - poprzez odmienne traktowanie podmiotów krajowych i zagranicznych, jak również zasad równego traktowania podmiotów unijnych i niedyskryminacji wyrażonych w art. 12 oraz 49 traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej jako; TWE) - i w i konsekwencji uniemożliwienie spółce realizacji jej prawa do uzyskania odsetek w ; związku z przewlekłym postępowaniem. Zdaniem spółki, do zwrotu podatku podmiotom zagranicznym należy stosować odpowiednio przepisy art. 72 i 78 Ordynacji. Stosownie bowiem do art. 76b Ordynacji, przepisy art. 76 tej ustawy stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku. Powołała się także na przepis art. 3 pkt 7 Ordynacji, zgodnie z którym pod pojęciem zwrotu podatku rozumie się zwrot różnicy podatku lub zwrot podatku naliczonego w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług, a także inne formy zwrotu przewidziane w przepisach prawa podatkowego. Jeśli uzyskanie kwoty zwrotu w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom powoduje konieczność zapłaty odsetek za zwłokę, to takie same konsekwencje prawne winno wywoływać niezgodne z prawem dysponowanie tą kwotą i przez organ podatkowy.
8. Dyrektor Izby Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł oddalenie skargi.
9. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Zagadnieniem spornym w sprawie jest kwestia naliczenia i wypłaty odsetek z
tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług. Spór dotyczy okresu od stycznia do grudnia 2004 r., a więc okresu w którym obowiązywały dwa stany prawne. Ze względu na to, że skarżąca nie miała siedziby na terytorium Polski, do zwrotu odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług we wskazanym okresie styczeń grudzień 2004 r. należało stosować § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom, analogicznie do ustaw, z delegacji których zostały wydane, a więc ustawy o VAT z 1993 r. i obowiązującej od 1 maja 2004 r. ustawy o VAT z 2004 r.
Obowiązek stosowania przez organy podatkowe wskazanych przepisów rozporządzeń nie zwalnia organów podatkowych z obowiązku stosowania innych przepisów podatkowych, w tym art. 21 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a także – w stosunku do właściwego okresu - art. 87 ust. 2 i ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.
Zdaniem Sądu, przyznanie stronie praw podmiotu uprawnionego, w rozumieniu § 2 obu rozporządzeń, nie wyklucza uznanie go za podatnika w rozumieniu art. 7 § 1 Ordynacji. W szczególności treść rozporządzenia nie może modyfikować ustawy i powinna być interpretowana w ten sposób, że nabycie przymiotu podatnika nie powinno ograniczać się jedynie do obowiązków polegających na uiszczaniu podatków – z wyłączeniem uprawnień związanych ze zwrotem podatku.
Z art. 21 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r oraz z art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r. wynika, że różnicę podatku nie zwróconą przez urząd skarbowy we wskazanym terminie, traktuje się jako nadpłatę podatku podlegającą oprocentowaniu w rozumieniu przepisów.
Dlatego w sprawie ma zastosowanie art. 76b Ordynacji wraz ze wskazanymi w jego treści przepisami, jak też art. 78 Ordynacji. Określona w art. 78 Ordynacji, wysokość oprocentowania nadpłaty, jest konsekwencją stosowania art. 76, jak też art. 21 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. oraz z art. 87 ust. 2 i ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r., w których zrównano instytucję nadpłaty z instytucją zwrotu podatku.
Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z 21 stycznia 2010 r. I FSK 1948/08, zgodnie z którym "(...) wprowadzenie specjalnego mechanizmu zwrotu podatku ma na celu zagwarantowanie podatnikom podatku od towarów i usług neutralności tego podatku, rozumianej jako całkowite uwolnienie podmiotu gospodarczego od obciążeń z tytułu podatku VAT przypadającego do zapłaty lub zapłaconego w toku prowadzonej działalności gospodarczej. W przypadku podmiotów zagranicznych neutralność ta realizuje się właśnie poprzez system zwrotu podatku naliczonego, poniesionego w jednym państwie przy nabyciu towarów lub usług wykorzystywanych do działalności gospodarczej prowadzonej w innym państwie niż państwo poniesienia wydatku. (...) W art. 21 ust. 6 i 7ptu. przyjęto rozwiązanie, że w razie niedotrzymania tych terminów podatnikowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty nadwyżki wraz z odsetkami. Odsetki te przysługiwać będą 1) za okres kiedy organ prowadził postępowanie wyjaśniające (podatkowe) i zadeklarowany zwrot okazał się zasadny oraz 2) za okres kiedy organ pozostawał w zwłoce (przekroczył ustawowy termin i skutecznie go nie przedłużył), przy czym w pierwszym z opisanych przypadków kwota zwrotu podlegać będzie oprocentowaniu właściwemu dla opłaty prolongacyjnej, w drugim zaś oprocentowaniu właściwemu dla nadpłaty podatku (por. też uchwała NSA z 23 lutego 2009 r., I FPS 5/08 ONSAi WSA 2009/3/50)(...)."
Pogląd o zbliżonych konsekwencjach prawno podatkowych został wyrażony także w wyroku z 10 września 2010 r. I FSK 1286/09, a organy podatkowe nie wskazały w sprawie argumentów uzasadniających niezastosowanie tych poglądów. Zdaniem NSA, "(...) Jeżeli zatem ustawodawca przyznaje podmiotowi krajowemu uprawnienie do żądania odsetek za opóźnienie w wypłacie należnego mu zwrotu będącego rezultatem realizacji przez niego prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów poczynionych w Polsce, wykorzystywanych do czynności wykonywanych (opodatkowanych) na terytorium kraju (zob. art. 21 ust. 6 i 7 u.p.t.u.), to nie ma podstaw, aby w gorszej pozycji prawnej znajdował się podmiot zagraniczny który w tych samych okolicznościach, swoją działalność opodatkowuje poza Polską. Sytuacje obu tych grup podmiotów są porównywalne. W obu przypadkach mamy do czynienia z podatnikami podatku od towarów i usług. Status taki posiadają bowiem wszelkie podmioty gospodarcze, niezależnie od miejsca prowadzenia działalności, a nie tylko – jak wskazały organy podatkowe – podatnicy w rozumieniu art. 5 u.p.t.u. Za takim zdefiniowaniem pojęcia "podatnik" przemawia sama istota mechanizmu dokonywania zwrotu podatku. Zwrot ten przysługuje o tyle, o ile podatek ten związany jest z prowadzoną działalnością gospodarczą. Obie grupy odznaczają się tą samą cechą wspólną – dokonują opodatkowanych zakupów towarów i usług na terytorium kraju. Z chwilą przekroczenia przez organ podatkowy terminu zwrotu obie te grupy stają się – wobec budżetu państwa – wierzycielami w dziedzinie podatku VAT, należnego im z tytułu zrealizowania prawa do odliczenia podatku naliczonego. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zróżnicowanie traktowania tych podmiotów – w aspekcie skutków niedotrzymania tego terminu – w zależności od tego jakie jest ich miejsce wykonywania czynności opodatkowanych z tytułu których podmioty zobowiązane są do zapłaty podatku, nie jest obiektywnie uzasadnione".
Nie było zasadne powoływanie się przez Skarżącą na postanowienia Układu Europejskiego, TWE i Ósmej Dyrektywy, a także na orzecznictwo ETS.
Po pierwsze: Prawo podmiotu zagranicznego do żądania wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku można wyinterpretować bezpośrednio z przepisów krajowych. Nie ma więc potrzeby dokonywania wykładni tychże przepisów z uwzględnieniem prawodawstwa wspólnotowego.
Po drugie: Przed dniem 1 maja 2004 r., normami wspólnotowymi Polska nie była związana. Brak jest zatem podstaw do wstecznego zastosowania tych norm do stanu faktycznego, który miał miejsce przed przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej.
Pogląd ten jest utrwalony zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i orzecznictwie ETS (por. wyroki: NSA z 22 czerwca 2006 r., I FSK 1072/05; z 21 października 2004 r., FSK 571/04; z 12 grudnia 2008 r. I FSK 1449/07 – dostępne na stronach internetowych NSA oraz orzeczenia ETS w sprawach C-168/06 i C-302/04).
Reasumując – Sąd z urzędu nie stwierdził wad w rozstrzygnięciu o zwrocie podatku od towarów i usług, wobec czego uznał, że sprawę należy rozpoznać w zakresie określonym skargą - to jest w odniesieniu do odmowy naliczenia i wypłaty odsetek. Przepis art. 57 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", nakazujący Skarżącemu określenia w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego, przemawia za uznaniem, iż to Skarżący określa zakres skargi i skarga ta stanowi granice sprawy, stosownie do ar. 134 § 1 p.p.s.a. Przyjmując ten punkt widzenia, Sąd rozpoznając sprawę, uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., każdą w części odmowy naliczenia i wypłaty odsetek. W ocenie Sądu w sprawie tej doszło do nieprawidłowego zastosowania art. 21 ust. 7 ustawy o VAT z 1993 r. oraz z art. 87 ust. 7 ustawy o VAT z 2004 r.
W tym stanie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. oraz art. 152 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sad orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło