III SA/Wa 1733/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-09
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Małgorzata Długosz-Szyjko, Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2009 r. w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego, pomimo braku zawiadomienia podatnika o tym postępowaniu w momencie jego wszczęcia, a jedynie przed upływem terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 2009 r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z 2013 r. Wszczęcie postępowania karnego skarbowego, nawet bez jednoczesnego zawiadomienia podatnika, a jedynie z późniejszym zawiadomieniem przed upływem terminu przedawnienia, było wystarczające do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Zawiadomienie to, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, musiało nastąpić najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, co w tej sprawie miało miejsce.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2009 r. Organ kontroli skarbowej ustalił, że skarżący nabył znaczące ilości oleju opałowego i napędowego, które następnie odsprzedał, nie wykazując należnego podatku. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zbierania i oceny materiału dowodowego oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe utrzymywały, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie zawieszony w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant sekretarz sądowy Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. oddala skargę
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, decyzją z dnia [...] marca 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił Skarżącemu – A. W., wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2009 r.
Organ I instancji wskazał, że Skarżący w przedmiotowym okresie, prowadził działalność gospodarczą pod firmą "A." A. W.. Z uwagi na stwierdzone naruszenia w toku postępowania oceniono według organu obszerny materiał dowodowy, zgromadzony m. in. w trakcie czynności sprawdzających przeprowadzonych wobec kontrahentów Skarżącego, a także przesłuchań świadków, jak również w oparciu o dowody zgromadzone na zlecenie organu przez inne organy kontroli skarbowej i inne organy administracyjne, wreszcie w oparciu o materiały pochodzące z akt śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w L. o sygn. akt [...].
Organ pierwszej instancji ustalił, iż Skarżący w okresie od 01.01.2009 r. do 31.12.2009 r. nabył znaczące ilości towaru, co ustalono na podstawie:
1) 11 faktur VAT dokumentujących zakup oleju opałowego w ilości 246 643,00 litrów, wystawionych przez F.H.U. "M." K. W.,
2) 89 faktur VAT dokumentujących zakup oleju napędowego przeznaczonego do celów grzewczych w ilości 1.148.350,00 litrów, wystawionych przez "D." Sp. z o. o
Ponadto Skarżący nie rozliczył podatku należnego wykazanego w dwóch fakturach VAT dokumentujących dostawę usługi transportowej i naprawy naczepy. W konsekwencji organ pierwszej instancji stwierdził, iż nabyty towar był przedmiotem dalszej sprzedaży, zaś wobec braku udokumentowania ww. transakcji organ kontroli dokonał szacunkowego określenia obrotu uzyskanego przez Skarżącego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpoznaniu odwołania Skarżącego decyzją z [...] sierpnia 2014 r., uchylił decyzję organu kontroli w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zwracając uwagę, że organ uznał prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie zostały przez niego przedstawione.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z [...] grudnia 2014 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2009 r.
W odwołaniu od ww. decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) - dalej "O.p.", poprzez nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu;
2) art. 122 O.p., poprzez niepodjęcie działań służących identyfikacji domniemanych nabywców towarów;
3) art. 124 O.p., poprzez zaniechanie wyjaśniania Skarżącemu zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy;
4) art. 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i w efekcie wybiórcze wybieranie dowodów;
oraz przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 70 § 1 O.p. wskutek pominięcia faktu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 2009 r.,
2) art. 99 ust. 12 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), dalej "ustawa o VAT" w związku z art. 21 ust. 3 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu i wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatnika w podatku dochodowym od towarów i usług za rok 2009, mimo, iż nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego podatnika.
W uzasadnieniu podniósł, iż że otrzymane zawiadomienie sporządzone na podstawie art. 70c O.p. nie wywołało, z uwagi na swoją niedostateczną treść, skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją.
Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Uzasadniając wyjaśnił, że kwestiami spornymi w sprawie są:
1) wydanie zaskarżonej decyzji w okresie, w którym nie upłynął jeszcze bieg terminu przedawnienia zobowiązań Skarżącego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r.,
2) prawidłowość uznania przez organ kontroli, iż Strona nabyła olej opałowy oraz olej napędowy, które były przedmiotem dalszego obrotu, a w związku z tym Skarżący powinien wykazać podatek należny wynikający ze sprzedaży tych towarów.
Powołując się na art. art. 70c O.p. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w zakresie zobowiązania podatkowego oraz kwoty do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy określonych niniejszą decyzją należy zauważyć, że termin jego przedawnienia za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2009 r. upłynął w dniu 31 grudnia 2014 r., natomiast za grudzień 2009 r. upłynie 31 grudnia 2015 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W., na podstawie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych Skarżącego z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe będące przedmiotem postępowania.
Organ odwoławczy wyjaśnił, iż postanowieniem z [...] października 2012 r. o sygn. [...] wszczęto m. in. postępowanie w sprawie podania nieprawdy w złożonych deklaracjach dla podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2007 r. do grudnia 2009 r., tj. o przestępstwo skarbowe, o którym mowa w art. 56 § 2 w związku z art. 6 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2007 r., Nr 111, poz. 765, ze zm.). Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. pismem z 8 listopada 2012 r., zawiadomił Skarżącego o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, w podatku akcyzowym i w podatku od towarów i usług za okres styczeń-grudzień 2009 r., z uwagi na wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone przesyłką poleconą 20 listopada 2012 r. Organ odwoławczy uznał treść otrzymanych przez Skarżącego zawiadomień za wystarczającą do wystąpienia skutku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie budzi wątpliwości to, że Skarżący rzeczywiście nabył omówione w decyzji organu kontroli towary od "M." K. W. oraz D. Sp. z o.o. Potwierdzają to zeznania świadków: T. O., R. M., K. W., z których wynika, że strony nie zawarły pisemnej umowy, zamówienia były składane drogą telefoniczną, płatności były dokumentowane dowodami KP, towar odbierany był przez kierowcę zatrudnionego przez Skarżącego, wystawione faktury VAT zostały w całości opłacone.
Zdaniem organu odwoławczego twierdzenia Skarżącego, ze to nie on dokonał omówionych przez organ kontroli zakupów, a w związku z tym nie ma on również uprawnień, aby występować do podmiotów o wystawienie duplikatów faktur jest bezzasadne. Błędnie także Skarżący wymaga by to organ kontroli udowodnił, że Skarżący oferował lub odsprzedał zakupione przez siebie towary. Uwagi wymaga również to, że Skarżący w trakcie postępowania kontrolnego i odwoławczego przyjął bierną postawę w kwestii wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Dokonując na podstawie art. 191 O.p. kompleksowej oceny materiału dowodowego Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę na to, że osobiste kontakty handlowe ze Skarżącym związane z nabyciem przedmiotowych towarów zostały potwierdzone przez kilku świadków: K. W., R. M. oraz T. O.. Czynności gospodarcze potwierdza również dokumentacja księgowa przedstawiona przez "M." K. W. oraz D. Sp. z o.o.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę, że Skarżący nabyte przez siebie towary odsprzedał bliżej nieustalonym odbiorcom tj. wykonała czynności opodatkowane w rozumieniu ustawy o VAT rodzące obowiązek zapłaty tego podatku. Skarżący nie udzielił jakichkolwiek informacji odnośnie sposobu wykorzystania zakupionych przez siebie towarów twierdząc, iż takich towarów w ogóle nie zakupił.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. za tezą, że Skarżący nie mógł zużyć zakupionych towarów we własnym zakresie przemawia okoliczność, że:
- Skarżący zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej w bloku mieszkalnym, które nie jest miejscem przeznaczonym do instalowania urządzeń grzewczych oraz magazynowania oleju opałowego;
- Skarżący nie zatrudniał w kontrolowanym okresie żadnych pracowników;
- w miejscu rzekomej instalacji urządzenia grzewczego (M.) nikt nie był w 2009 r. zameldowany, w tym miejscu nie została zgłoszona także żadna działalność gospodarcza,
- Skarżący wskazywała w treści oświadczeń w przedmiocie przeznaczenia oleju opałowego różne lokalizacje urządzeń grzewczych (S. lub M.),
- Urząd Dozoru Technicznego nie posiada informacji odnośnie urządzeń zainstalowanych pod adresem rzekomej instalacji urządzenia grzewczego, jak również nie posiada informacji o urządzeniach zgłoszonych przez Stronę (k. 1099 akt postępowania kontrolnego),
- Skarżący nie jest właścicielem nieruchomości wg rejestru ksiąg wieczystych - nie wykazano zatem nieruchomości, w których Skarżący mógł magazynować zakupione towary.
Biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego organ odwoławczy zwrócił też uwagę na fakt, że ilość towaru zakupiona przez Skarżącego w kontrolowanym okresie dalece przekracza zapotrzebowanie osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. niezasadny jest zarzut, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy został oceniony zgodnie ze z góry przyjętym założeniem. Wykluczono, bowiem aby Skarżący wykorzystał materiały na cele własne (prywatne lub prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej). Naturalną konsekwencją tego stwierdzenia jest uznanie, iż przedmiotowe towary zostały sprzedane "poza ewidencją" na rzecz nieznanych podmiotów. Skarżący nie dostarczył przy tym dowodów pozwalających zakwestionować prawidłową ocenę materiału dowodowego powziętą przez organ kontroli, zaś oświadczenie Skarżącego, iż w kontrolowanym okresie nie uzyskiwał przychodów, mogące stanowić jakąkolwiek podstawę do innego zinterpretowania zgromadzonych dowodów, okazało się natomiast niewiarygodne.
W ocenie organu odwoławczego uzasadnione jest zastosowanie art. 23 § 1-5 O.p., bo Skarżący nie przedłożył ewidencji podatkowej, zatem organ kontroli zobligowany był, po stwierdzeniu, iż Skarżący dokonywał czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, dokonać oszacowania podstawy opodatkowania podjętych czynności opodatkowanych. Organ kontroli dostatecznie uzasadnił odstąpienie od metod szacowania wymienionych w art. 23 § 3 O.p.
Organ odwoławczy zaprobował także działania organu kontroli polegające na uwzględnieniu w rozliczeniu podatku należnego kwot podatku wykazanych na fakturach otrzymanych przez M. K. W.. W przedmiocie podatku naliczonego organ kontroli zasadnie nie uznał prawa Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego, bowiem nie przedstawił oryginałów lub duplikatów faktur, z których stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT wynikałyby kwoty podatku naliczonego mające wpływ na rozliczenie podatku od towarów i usług w kontrolowanym okresie.
Odnosząc się do argumentacji Strony zawartej w pismach z 11 lutego 2015 r. oraz z 18 marca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważa, że postępowanie podatkowe nie ma na celu wykazania po stronie podatnika "winy". Określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług na podstawie art. 99 ust. 12 ustawy o VAT jest niezależne od stosunku podatnika do podejmowanych przez siebie działań. Zgodnie zaś z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby Skarbowej nie uznał także zarzutów niedopełnienia przez organ I instancji obowiązku zebrania materiału dowodowego oraz wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, a także dowolnej jego oceny i niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz interpretowania faktów na niekorzyść Skarżącego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 70 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania mimo
przedawnienia zobowiązania podatkowego
2) art. 187 O.p. poprzez nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu;
3) art. 121 § 1 i § 2 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zaniechanie udzielania pełnej informacji o przepisach prawa mających zastosowanie w postępowaniu oraz prowadzenie postępowania w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu;
4) art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie działań służących identyfikacji domniemanych nabywców towarów i nieustalenie czy w sprawie zaistniały okoliczności wymienione w art. 70 § 2 pkt. 1 ;
5) art. 124 O.p. poprzez zaniechanie wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organy kierują się przy załatwianiu sprawy;
6) art. 191 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu i uznanie, że okoliczności faktyczne zostały udowodnione pomimo, iż w postępowaniu dowodowym występują braki, które uniemożliwiają wydanie Decyzji
7) art. 99 ust. 12 ustawy o VAT w związku z art. 21 ust. 3 O.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu i wydanie skarżonej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatnika mimo, iż istniały przesłanki do nie wydawania decyzji.
8) art. 181 O.p. poprzez uznanie za dowód materiałów zgromadzonych w toku postępowania karnego, które to postępowanie zostało umorzone na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadniając wskazał, że nieprawidłowo ustalono termin przedawnienia zobowiązania podatkowego i nie uwzględniono faktu, iż postępowanie prowadzone w sprawie przez organy za okresy od stycznia 2009r. do listopada 2009 r. stało się bezprzedmiotowe i w takim zakresie winno być umorzone. Ponadto wskazał, że decyzja organu odwoławczego nie zawiera najistotniejszego elementu, czyli wykazania, iż prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu towarami oraz, że dokonywał transakcji, na które wskazano w jej treści. Bezpodstawnie i bezkrytycznie organy podatkowe dały wiarę zeznaniom świadków złożonym na potrzeby umorzonego postępowania karnego, a następnie włączonym do postępowania podatkowego bez analizy całego materiału dowodowego. Podniesiono, że ciężar dowodu w każdej sytuacji w postępowaniu podatkowym leży po stronie organu i niewykazanie przez podatnika wskazanych okoliczności nie może prowadzić do założenia, że prowadził on "sprzedaż poza ewidencją". Odnosząc się do zgromadzonych dowodów Skarżący wskazał, że okoliczności ustalone przez organ podatkowy powinny raczej wzbudzić wątpliwość co do prawdopodobieństwa dokonywanych zakupów, niż stanowić podstawę do nałożenia na Stronę odpowiedzialności podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Ponadto Dyrektor Izby wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu przesłanego przez Prokuraturę Rejonową w S. z 08 maja 2015 r., tj. poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia z [...] października 2012 r. o wszczęciu śledztwa.
Skarżący pismem z 31 maja 2016 r. uzupełnił zarzuty skargi, dokonując szczegółowej analizy zeznań świadków na które powołano się w zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że w aktach sprawy brak jest dokumentów związanych z postanowieniem z [...] grudnia 2012 r. przesądzających, że w istocie dokonano czynności skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za 2009 r. Skarżący zaprezentował także argumentację przemawiająca w jego ocenie o nie kompletności zawiadomienia o przerwaniu biegu terminu przedawnienia, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że na podstawie art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie niewskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zasadniczą osią sporu między Stronami jest kwestia czy Skarżącemu można przypisać w stanie faktycznym sprawy prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a jej konsekwencją, zasadność określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku VAT za wskazane w zaskarżonej decyzji okresy.
Zdaniem Organów podatkowych, zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia przyjęcie, że Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie obrotu wskazanymi w zaskarżonych decyzjach towarami, gdyż dokonywał ich zakupu, a następnie odsprzedawał je, nie prowadząc w tym zakresie obowiązanej ewidencji. W konsekwencji, nie odprowadzał należnego podatku, a zatem dokonywał obrotu towarami w celu uniknięcia opodatkowania.
Z takim stanowiskiem nie zgadza się Skarżący podnosząc, że – wbrew twierdzeniom organów podatkowych - w sprawie nie dowiedziono, że dokonał dostaw towarów oraz że nabywał je, w celu ich dalszej odsprzedaży, zaś prowadzone postępowania podatkowe poprzez, w szczególności, nieprawidłowe zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego narusza zasadę prawdy obiektywnej. W ocenie Skarżącego, organy podatkowe posłużyły się za to domniemaniem, które nie tylko nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach, ale przede wszystkim w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś przedstawione okoliczności dokonywanych zakupów winny "raczej wzbudzić wątpliwość, niż stanowić podstawę do nałożenia na podatnika odpowiedzialności podatkowej".
Jednocześnie Skarżący konsekwentnie podkreśla, że organy podatkowe prowadziły postępowanie za 2008r. mimo przedawnienia tego zobowiązania podatkowego w dniu 1 stycznia 2014r.
Przy tak zakreślonych granicach sporu, w sytuacji podniesienia w skardze zarówno wad postępowania podatkowego, jak i naruszenia prawa materialnego, co do zasady należy w pierwszej kolejności rozpatrzeć naruszenia prawa procesowego, zwłaszcza pod kątem czy mogą mieć wpływ na prawidłowość ustaleń faktycznych, gdyż właściwy proces subsumpcji przepisów prawa materialnego jest wypadkową ustaleń faktycznych w rozumieniu zasady prawdy materialnej.
Ponieważ najdalej idącym zarzutem jest jednak zarzut przedawnienia, Sąd zobowiązany jest przede wszystkim do zbadania tej właśnie kwestii, gdyż przedawnienie zobowiązania podatkowego implikuje umorzeniem postępowania z powodu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego.
Odnosząc się do tegoż zarzutu skargi Sąd zauważa, że Skarżący poza stwierdzeniem, iż "zobowiązanie za 2008r. określone decyzją z [...] marca 2014r. uległo przedawnieniu w dniu 1 stycznia 2014r." nie uzasadnił szerzej postawionego zarzutu oraz, w szczególności, nie odniósł się do argumentacji organu odwoławczego przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której podkreślono, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją uległ zawieszeniu w dniu 25.10.2012 r., o którym to fakcie Skarżący został poinformowany w dniu 20.11.2012 r.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko Organu odwoławczego jest prawidłowe i dlatego zarzut ten należało uznać za bezpodstawny albowiem w rozstrzyganej sprawie na mocy art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania uległ zawieszeniu.
Sąd stwierdza, że zarówno z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. zostało wszczęte śledztwo dotyczące uszczuplenia podatku akcyzowego, podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007- 2009, tj. za przestępstwo skarbowe, o którym mowa w art. 56 § 2 Kks, a więc między innymi za okres i przedmiot objęty zaskarżonym rozstrzygnięciem. Pismem z dnia 8 listopada 2012r. UKS w L. powiadomił Stronę o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, m innymi w podatku VAT za okres styczeń-grudzień 2008r. z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zawiadomienie powyższe zostało skutecznie doręczone na adres Skarżącego przesyłką poleconą w dniu 20 listopada 2012r. (k. 179-180 akt postępowania).
Ma zatem rację organ odwoławczy wywodząc, w odpowiedzi na argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji, iż w sprawie nie występuje sytuacja, o której mowa w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, ponieważ zawiadomieniem z 8 listopada 2012 r. organ kontroli skarbowej skutecznie powiadomił Skarżącego o zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za 2009r., stosownie do treści wskazanego art. 70 § 6 pkt.1 Ordynacji podatkowej
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom Skarżącego wyrażonym w dalszych pismach procesowych, w treści wymienionego zawiadomienia z dnia 8 listopada 2012r., zawarto wprost informację o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres od stycznia 2007r. do grudnia 2009r. - powołując się na podstawę prawną zawieszenia, tj. art. 70 § 6 pkt.1 O.p. Wymieniony przepis w wersji wówczas obowiązującej stanowił, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Informacja pochodziła od właściwego organu, dotyczyła kwestii znanych skarżącemu, gdyż wynikających z jego czynności, dotyczyła charakteru podatku, została doręczona we właściwym terminie, przed upływem okresu przedawnienia. W ocenie Sądu, nie zmienia tego faktu okoliczność, że Skarżący nie został poinformowany jednocześnie o zakresie czynności dotyczących postępowania karno-skarbowego.
Wskazać należy, że obecne brzmienie przepisu dotyczącego zawieszenia biegu przedawnienia nadane zostało przez art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawy - Kodeks karny skarbowy oraz ustawy - Prawo celne (Dz. U. z 2013, poz. 1149). Zmiana Ordynacji podatkowej, dokonana ww. nowelą, weszła w życie z dniem 15 października 2013 r. Stanowiła ona o nowym brzmieniu art. 70 § 6 pkt.1 O.p., wskazującym, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Nowela dodała też (art. 1 pkt 2 ww. ustawy zmieniającej), przepis art. 70c ustawy Ordynacji podatkowej stanowiący, że organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa wart. 70 § 6 pkt. 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa wart. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.
Raz jeszcze podkreślić jednak należy, że przed wspomnianą nowelizacją przepis art. 70 § 6 pkt. 1 brzmiał, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Nie było w nim zapisu "o którym podatnik został zawiadomiony". Wersja przepisu art. 70 § 6 pkt.1 O.p., poprzedzająca zmianę z dnia 15 października 2013 r., była również przedmiotem uwagi Trybunału Konstytucyjnego (w uzasadnieniu wyroku w sprawie P 30/11), chociaż orzekanie Trybunału odnosiło się do wersji tegoż przepisu w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 pkt. 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy- Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr. 169, poz. 1387 oraz z 2007 r., nr. 221, poz.1650), tj. w brzmieniu nie zawierającym zawężenia zakresu przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z chwilą wszczęcia takiego postępowania, którego przedmiotem jest podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego wiążących się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012r., w sprawie o sygn. akt. P 30/11, orzekł, że art. 70 § 6 pkt.1 O.p.- brzmieniu nadanym mu przez art.1 pkt. 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw - w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego z związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postepowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p., jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez niego prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Omawiany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma charakter negatywnego wyroku zakresowego. Trybunał uznał, że w pewnym zakresie normowania art. 70 § 6 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, w wersji obowiązującej na wskazaną datę , jest niezgodny z Konstytucją RP. Oznacza to, że w pozostałym zakresie normowania Trybunał nie dopatrzył się takiej niezgodności w perspektywie przyjętych kryteriów oceny. Podkreślić należy, że w przypadku negatywnego wyroku zakresowego, zakres utraty mocy obowiązującej wynika z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jak w wymienionej sprawie. Rozważania zawarte w tym wyroku nie straciły na aktualności w odniesieniu do stosowanych w sprawie przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego treścią zaskarżonej decyzji oraz w odniesieniu do stawianych zarzutów skargi.
Trybunał Konstytucyjny kontrolując wówczas art. 70 § 6 pkt. 1 Ordynacji podatkowej za wzorzec kontroli przyjął art. 2 Konstytucji. Przepis art. 2 Konstytucji stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Stwierdzając zakresową niekonstytucyjność przepisu art. 70 § 6 pkt. 1 O.p., Trybunał Konstytucyjny nie podważył treści przepisu odnoszącej się do przesłanki "wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe". Zatem nie zakwestionował konstytucyjności zapisu dotyczącego możliwości zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego "z dniem wszczęcia postępowania w sprawie". Nie stwierdził, że powinno to być wszczęcie postępowanie "co do osoby", czyli po przedstawieniu zarzutów osobie obwinionej.
Z przedstawionych rozważań zatem, że komentowany przepis został uznany za niekonstytucyjny tylko w zakresie w jakim podatnik nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu karnym lub postępowaniu o wykroczenia skarbowe do daty upływu przedawnienia. W uzasadnieniu wyroku Trybunał podkreślił, że nie ma konstytucyjnego prawa do przedawnienia, jednak rozważył wartości związane z tą instytucją. Wskazał, że przedawnienie zobowiązań podatkowych służy realizacji dwóch istotnych wartości konstytucyjnych. Pierwszą z nich jest konieczność zachowania równowagi budżetowej. Przedawnienie zobowiązań podatkowych działa bowiem dyscyplinująco na wierzyciela publicznego, zmuszając go do egzekwowania należności podatkowych w ściśle określonych ramach czasowych. Drugą wartością konstytucyjną, która uzasadnia wprowadzenie instytucji przedawnienia do prawa podatkowego, jest stabilizacja stosunków społecznych poprzez wygaszanie zadawnionych zobowiązań podatkowych. Wskazując na zakresową niekonstytucyjność przepisu Trybunał podniósł, że jego zdaniem nie oznacza to, że postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe powinno być jawne dla podatnika, a w szczególności, że powinien on być zawiadamiany o wszczęciu postępowania in rem. Byłoby to sprzeczne z zasadą tajności tej fazy postępowania przygotowawczego, która ma istotne znaczenie z punktu widzenia zasady prawdy materialnej. Gdyby bowiem podatnik wiedział, że w dotyczącej go sprawie toczy się postępowanie karne skarbowe, mógłby podjąć działania utrudniające lub uniemożliwiające zebranie niezbędnego materiału dowodowego. Naruszenie zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa nie polega więc na tym, że podatnik nie jest informowany o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe. Co więcej, organy skarbowe w trakcie 5-letniego okresu przedawnienia mają prawo wszcząć i prowadzić postępowanie w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, co skutkować będzie, zgodnie z zakwestionowanym przepisem, zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Jednakże z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, bo jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa wymaga, żeby podatnik wiedział, czy jego zobowiązanie podatkowe przedawniło się, czy nie. W gestii ustawodawcy pozostaje natomiast wybór instrumentów, które to zapewnią. Realizacja celów postępowania podatkowego musi jednak odbywać się bez naruszania zasady ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa.
Reasumując dla zachowania zgodności z Konstytucją, Trybunał uznał potrzebę powiadomienia podatnika, najpóźniej w dacie upływu terminu przedawnienia, o zawieszeniu biegu tego terminu z uwagi na ww. okoliczności. Postępowanie skarbowe dla skutku zawieszenia biegu tego terminu może się toczyć "w sprawie".
Zatem brak stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności omawianego przepisu w zakresie dotyczącym wszczęcia postępowania co do osoby (a zatem brak wiedzy skarżącego co do kierunku i zakresu prowadzonego postępowania karnoskarbowego) jest znamienny do oceny istnienia merytorycznych podstaw prawnych do orzekania przez organ w tej sprawie.
Dodatkowo wskazać należy, że zmiana przepisu art. 70 § 6 pkt. 1, dokonana z dniem 15 października 2013 r., dotyczyła dodania przesłanki stanowiącej o konieczności poinformowania podatnika o prowadzonym postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Nowelizacja ustawy wprowadziła też przepis art. 70c określający, iż organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa wart. 70 § 6 pkt. 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa wart. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Zakres zmian pokrywa się ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego zawartymi w treści i uzasadnieniu wskazanego wyroku.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, Sąd uznał, że Organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego pod względem prawnym zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego objętego zaskarżoną decyzją, gdyż – jak to już wskazano na wstępie - w sprawie odnoszącej się do ww. zobowiązania podatkowego, w dniu 25 października 2012 r. zostało wszczęto postępowanie karne skarbowe, a następnie N Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. poinformował Skarżącego w dniu 20 listopada 2012 r. o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia tegoż zobowiązania podatkowego. Wskazał podstawę prawną zawieszenia postępowania, co stanowiło w tamtym okresie czasu, zdaniem Sądu, wypełnienie wymagań postawionych przez Trybunał Konstytucyjny aby uznać, że nie doszło do naruszenia Konstytucji.
W związku z powyższym Sąd uznał, iż przeprowadzenie dowodu na rozprawie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. z dokumentu przesłanego przez Prokuraturę Rejonową w S. z dnia 08.05.2015 r., tj. poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia z dnia [...].10.2012 r. o wszczęciu śledztwa jest niecelowe, gdyż pisemna informacja, skutecznie doręczona Skarżącemu, osiąga cel, przewidziany art. 70 § 6 pkt. 1 O.p. Udzielenie tej informacji jest też zgodne z zakresem informacji udzielanych przez organ w trybie art. 121 § 2 O.p., a także wypełnia samodzielnie zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa z art. 121 § 1 O.p. oraz art. 2 Konstytucji RP , w ramach stosowania prawo przez organy administracji publicznej w zakresie obowiązującym, zgodnie z jego źródłami określonymi art. 87 w zw. z art. 7 Konstytucji RP.
Z przedstawionych i szeroko opisanych wyżej powodów dotyczących przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Sąd w składzie orzekającym nie mógł zatem zaakceptować poglądu WSA w Warszawie wyrażonego w wyroku z dnia 26 marca 2015r. w sprawie III SA/Wa 2374/14, w którym Sąd ten, rozstrzygając o legalności decyzji A. W. w przedmiocie o podatku od towarów i usług za miesiące d stycznia do grudnia 2007r., poddając analizie pismo UKS w L. z dnia 8 listopada 2012r. stwierdził, iż "nie zawierało ono elementarnych informacji pozwalających na ustalenie czy istniała przesłanka zawieszenia biegu terminu przedawnienia" i z tych powodów uchylił zaskarżoną decyzję.
W przekonaniu Sądu informacja, jaką otrzymał Skarżący w sprawie, jest wystarczającą okolicznością do tego by uznać, że jego interes podatnika, który działa w zaufaniu do istniejącego systemu podatkowego, nie został naruszony. Z jednej bowiem strony zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych należy postrzegać w kontekście art. 84 Konstytucji, wyrażającego powszechny obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych oraz w kontekście art. 217 Konstytucji, ustanawiającego władztwo finansowe państwa, a z obu tych przepisów wynika, że zasadą jest płacenie podatków, a nie oczekiwanie, że nastąpi przedawnienie zobowiązania podatkowego. Z drugiej zaś strony przedawnienie zobowiązania podatkowego nie jest konstytucyjnie pożądanym sposobem jego wygaśnięcia, gdyż takim jest - jak stwierdził Trybunał w wyroku o sygn. P 26/10 - szeroko rozumiana zapłata podatku, obejmująca także potrącenie czy zaliczenie nadpłaty lub zaliczenie zwrotu podatku, które prowadzą do zaspokojenia wierzyciela podatkowego. Oba te argumenty znalazły również aprobatę w przywołanym i komentowanym wcześniej wyroku TK.
W realiach sprawy Skarżący jako podatnik musiał liczyć się z tym, że do końca 2015 r., organy mogą określić zobowiązanie podatkowe w innej, niż uiszczona przez niego wysokość. W tym też terminie podatnik dowiedział się o wystąpieniu okoliczności zawieszającej termin przedawnienia. Dlatego też zarzuty Skarżącego w tym zakresie wyrażone w piśmie procesowym z dnia 31 maja 2016r. nie mogły znaleźć aprobaty składu orzekającego Sądu.
W ocenie Sądu powyższego stanowiska nie może zmienić również podniesiona okoliczność umorzenia postępowania karnego dotyczącego Skarżącego.
Podkreślić bowiem należy, że postępowanie podatkowe (kontrolne) jest postępowaniem niezależnym od biegu, jak też wyniku toczącego się równolegle postępowania karnego lub karnego skarbowego. Organy podatkowe oraz organy ścigania stosują w prowadzonych przez siebie postępowaniach inne przepisy prawa materialnego. Niezasadny jest zatem wniosek Skarżącego, że wynik postępowania karnego niejako automatycznie powinien wpłynąć na wynik postępowania przed organami podatkowymi.
Sąd zauważa też, że Strony nie posiadają informacji na temat okoliczności umorzenia postępowania karnego dotyczącego Skarżącego, nie był też adresatem takiego rozstrzygnięcia, jeśli zostało ono wydane. Skarżący nie przedłożył kserokopii tego postanowienia oraz nie ujawnił argumentacji, która legła u podstaw jego wydania.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd wskazuje, że podzielił ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Wbrew zarzutom skargi ustalenia faktyczne są oparte na dowodach zgromadzonych w sprawie. Wszystkie dowody opisane przez organ w podstawie ustaleń faktycznych znajdują się w aktach administracyjnych. Analiza akt i dokumentów w nich zgromadzonych, w tym dokumentów finansowych podmiotów trzecich (faktur, wydruków komputerowych kont rozrachunkowych kontrahentów skarżącego, umowy hurtowej sprzedaży zawartej 9 października 2006r. (z aneksem) pomiędzy skarżącym a C. sp. z o.o.), zeznań świadków, daje podstawę do uznania, że są to dowody wiarygodne. Przedstawiają one obraz zdarzeń zarówno wzajemnie potwierdzających się jak i uzupełniających się. Przesłuchani świadkowie (K. M. z firmy C. sp. z o.o., M. K. z firmy T. sp.j. W. K. M. K. oraz K. W. właściciel firmy M.) przedstawili jednakową wersję odnosząca się do działań skarżącego w procesie nabywania oleju opałowego. Były to osobiste, często telefoniczne, zamówienia a także osobista obecność skarżącego w chwili nabywania i tankowania oleju opałowego. Tankowanie odbywało się do stosownych pojazdów zapewnionych przez skarżącego, prowadzonych przez innych, nieznanych im kierowców. Świadek M. K. rozpoznał skarżącego na okazanej mu planszy. Zeznania świadków potwierdzają i uzupełniają dokumenty finansowe, jak faktury nabycia, konta rozrachunkowe, dowody zapłaty, czy pisemne oświadczenia skarżącego na okoliczność nabywania oleju opałowego na własny użytek lub odsprzedaż w tym samym celu. Te ostatnie dokumenty zostały uznane jako dowody potwierdzające aktywność skarżącego w zakresie zakupu oleju opałowego od ww. podmiotów trzecich. Ich treść nie jest natomiast prawdziwa (co do celu zakupu) o czym świadczą ustalenia w zakresie dalszych zdarzeń po zakupie tegoż oleju opałowego przez skarżącego.
Spójność relacji świadków, rozpoznanie skarżącego przez świadka, prowadzona przez kontrahentów skarżącego, okazana na użytek postępowania, stosowna, kompletna i rzetelna księgowość potwierdzająca zdarzenia faktyczne i prawne oraz brak dokumentacji księgowej u skarżącego, prowadzącego zaewidencjonowaną działalność gospodarczą, uprawnia do ustaleń dokonanych przez organ, w tym do wyciągnięcia wniosków obrazujących stan faktyczny sprawy. Wbrew zarzutom skargi wnioski wyciągane przez organ z udowodnionych w sprawie faktów są adekwatne do materiału dowodowego, logiczne, zgodne z ciągiem wykazanych zdarzeń, poddające się kontroli w realiach przedmiotowej sprawy.
Tym samym stan faktyczny sprawy został ustalony przez organ prawidłowo. Udowodnione w sprawie okoliczności nabywania przez skarżącego w sposób ciągły oleju opałowego w poszczególnych miesiącach roku 2009, w ilościach wielotysięcznych, w warunkach braku posiadania przez niego urządzeń pozwalających na zużycie tego oleju w celach własnych - grzewczych, braku posiadania nieruchomości, braku prowadzenia działalności w innych miejscach niż wskazane w ewidencji działalności gospodarczej, tj. w lokalu mieszkalnym w bloku wielorodzinnym, czyli w warunkach braku istnienia magazynów skarżącego, w których można byłoby ten olej magazynować, dawały uzasadnioną podstawę do uznania, że nabyty olej opałowy podlegał dalszemu, bezzwłocznemu obrotowi, o czym decydował już skarżący jako właściciel nabytej rzeczy. Zatem słusznie ustalono faktyczną datę dalszej sprzedaży (nieznanym osobom), jako datę dzienną nabycia przez niego tej rzeczy. W warunkach tej sprawy jest to stwierdzenie w pełni uprawnione. Każde inne stwierdzenie pozostawałoby w oderwaniu od rzeczywistości skoro skarżący nabywał olej w znacznych ilościach nie mogąc go zużyć ( brak urządzeń grzewczych) ani nie mogąc go przechować (brak nieruchomości, brak innych miejsc prowadzenia działalności gospodarczej poza mieszkaniem- brak magazynów). Zakupiony olej opałowy sam się nie zdematerializował. Sprzedaż oleju przez skarżącego bez posiadania stosownej koncesji oraz w warunkach nie spełnienia wymagań przewidzianych dla zastosowania obniżonej stawki akcyzy oznacza użycie niezgodne z przeznaczeniem w rozumieniu art. 65 u.p.a.
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. dokonując ustaleń faktycznych w sprawie nie naruszył przepisów prawa procesowego, w tym zarzucanych mu przepisów z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 124, art. 181, art. 187, art. 191 Ordynacji podatkowej.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika jednoznacznie, iż Skarżący w kontrolowanym okresie nie prowadził ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług oraz nie obniżał podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez kontrahentów na jego rzecz nabywając 181 401 litrów oleju opałowego lekkiego oraz 1 213 592 litrów oleju napędowego przeznaczonego do celów opałowych, które następnie były przedmiotem dalszego obrotu. Obrót ten nie został przez Skarżącego wykazany w ewidencji dla podatku od towarów i usług, jak również nie rozliczył transakcji sprzedaży ww. towarów w deklaracjach dla tego podatku.
Towary te Skarżący nabył w kontrolowanym okresie od "M." K. W. (łącznie 11 transakcji zakupu oleju opałowego) oraz D. Sp. z o.o. (łącznie 89 transakcji zakupu oleju opałowego grzewczego), co potwierdziły czynności sprawdzające przeprowadzone w "M." K. W. wykazały (k. 80-110 akt postępowania kontrolnego) oraz R. M. - członek zarządu D. Sp. z o.o., a którzy to świadkowie szeroko i wiarygodnie, w ocenie Sądu, omówili jak transakcje te wyglądały. W tym zakresie ustalenia Organów Sąd traktuje jako własne, gdyż nie ma jakichkolwiek wątpliwości co do ich przebiegu i rozmiaru. Czynności gospodarcze potwierdza również dokumentacja księgowa przedstawiona przez "M." K. W. oraz D. Sp. z o.o.
Odmienna od oczekiwanej przez Skarżącego ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie uzasadnia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania oraz art. 99 ust. 12 ustawy o VAT. Postępowania przed organem I i II instancji były zdaniem organu odwoławczego prowadzone w sposób budzący zaufanie do administracji skarbowej. Skarżący na każdym etapie postępowania miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego lub jego uzupełnienia. Zaskarżona decyzja zawiera także wszelkie wymagane elementy.
Zdaniem Sądu, w ramach dokonanej przez organ oceny zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie naruszono również zasady ich swobodnej oceny. Wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za uzasadnione i nie przekraczające granic swobodnej oceny dowodów, przy czym organy skorzystały z wszelkich dopuszczalnych przepisami Ordynacji podatkowej dowodów.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 art. 188, art. 191 czy też art. 193 O.p.
Zdaniem Sądu, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, Organy w sposób prawidłowy dokonały także subsumpcji przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że nie może podzielić poglądów Skarżącego co do oceny zeznań złożonych przez świadków, którzy jednoznacznie potwierdzili fakt dokonania czynności gospodarczych ze Skarżącym oraz wydanie towaru. Niezasadne byłoby oczekiwanie od świadków podania szczegółów na temat prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, gdyż z oczywistych względów fakty te mogły leżeć poza strefą ich zainteresowań i nie być istotne dla dokonania samej sprzedaży.
Analogicznie, jest oczywistym, że niektórzy świadkowie, jak choćby kierowcy, nie potrafili podać dokładnego adresu, pod który dostarczyli zamówiony towar, co wynikało z dużej liczby transportów dokonanych przez każdego z nich oraz z faktu, że nie potrzebowali oni informacji na temat dokładnego miejsca wydania towaru, gdyż do właściwego celu docierali m.in. jadąc za samochodem Skarżącego.
Sąd nie może też zgodzić się z wnioskiem Skarżącego, że "podatnik będzie raczej dążył do skorzystania z możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony niż ukrywać, że dokonuje transakcji opodatkowanych podatkiem akcyzowym". Jest bowiem oczywiste, że ukrywanie działalności gospodarczej może przysporzyć podmiotowi szereg korzyści, zarówno finansowych, jak i administracyjnych. Zyskowna działalność gospodarcza przynosi bowiem większą wartość podatku należnego, niż podatku naliczonego. Oznacza to, że podatnik podatku od towarów i usług zazwyczaj zobowiązany jest do uiszczenia różnicy ww. elementów podatku od towarów i usług (tj. nadwyżki podatku należnego) na rzecz urzędu skarbowego. Ukrycie działalności gospodarczej powoduje, że różnicę podatku, którą podmiot zobligowany byłby do wpłaty na rzecz fiskusa, może zatrzymać dla siebie. Oczywiste zalety finansowe widoczne są także na gruncie rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku akcyzowym. Obrót towarami takimi jak olej napędowy lub mączka mięsno - kostna nakłada także na podmiot obowiązek spełnienia szeregu wymogów nałożonych przez prawo administracyjne. Podmiot ukrywający działalność gospodarczą np. w zakresie obrotu olejem napędowym może nie występować o uzyskanie stosownej koncesji, aby obniżyć ryzyko wykrycia takiego procederu.
Stwierdzić należy, że nieuprawniona jest także teza, iż nieznane osoby posłużyły się danymi Skarżącego. Tezie tej przeczy przede wszystkim ilość podmiotów i osób. które potwierdziły kontakty ze Skarżącym w kwestii sprzedaży i dostawy zamówionych towarów. Zauważenia przy tym wymaga, że M. K. rozpoznał Skarżącego na przedstawionych zdjęciach, a prowadzony przez niego podmiot wystąpił na drogę cywilnoprawną z uwagi na nieuregulowane przez Skarżącego zobowiązania. Jeden z pojazdów, którym dostarczono towar został zaś zakupiony przez matkę Skarżącego na kilka dni przed wystawieniem faktury, zaś świadek R. O. potwierdził użyczenie Skarżącemu pojazdu, przy pomocy którego dokonano dostawy innej partii towaru.
Nawet przyjmując warunkowo fakt, że nieuprawnione osoby wykorzystały dane Skarżącego, trudno byłoby zrozumieć cel i sens postępowania administracyjnego przeprowadzonego przed Powiatowym Lekarzem Weterynarii we W. z punktu widzenia ww. nieuprawnionych podmiotów. Natomiast zbieg tego postępowania administracyjnego z transakcjami nabycia przez Skarżącego mączki mięsno-kostnej jest oczywisty i logiczny.
Sąd podziela też tezę Dyrektora Izby Skarbowej w W., że naturalną konsekwencją stwierdzenia przez Skarżącego faktu "podszycia się" pod jego tożsamość powinno być zawiadomienie o tym organów ścigania, gdyż taki czyn nosi znamiona przestępstwa art. 190a § 2 oraz art. 275 § 1 K.k. Tymczasem, jak już zauważono wcześniej, Skarżący nie wskazał, aby o faktach podnoszonych w treści skargi powiadomił organy ścigania.
Reasumując powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów procesowych.
Postępowania przed organami, zdaniem Sądu, prowadzone było w sposób budzący zaufanie do administracji skarbowej. Skarżący na każdym etapie postępowania miał możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego lub jego uzupełnienia. Zaskarżona decyzja zawiera także wszelkie wymagane elementy.
Z uwagi na to, że Skarżący nie przedstawił dowodów na umorzenie postępowania karnego, utrudnione jest odniesienie się w pełni do zarzutu naruszenia art. 181 Ordynacji podatkowej. Zauważyć jednak należy, że w przepisie tym zakreślone już zostały granice gromadzenia dowodów przez organ podatkowy. Jak słusznie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 26.09.2008 r., sygn. akt I SA/Lu 260/08, w kwestii art. 181 Ordynacji podatkowej "(...) istotną konsekwencją obowiązywania tego przepisu jest również to, że w pewnym zakresie odstępuje również od zasady bezpośredniości postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, a to w zakresie, w którym podstawę ustaleń faktycznych w sprawie podatkowej stanowić również mogą dowody przeprowadzone przez inny organ, w innym postępowaniu, w tym materiały zgromadzone vt' toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Według Sądu, nie ma żadnego racjonalnego powodu, aby z normatywnej treści przywalanych przepisów wywodzić istnienie jakiegokolwiek rodzaju ograniczeń krępujących organy podatkowe w zakresie odnoszącym się do możliwości wykorzystywania, jako dowodów w sprawie, materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym. Przeciwnie, wyeliminowanie ustawą z dnia 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz ustany - Ordynacja podatkowa, jako warunku wykorzystania w postępowaniu podatkowym materiałów z postępowania karnego, prawomocnego jego zakończenia, skutkowało podkreśleniem odrębności i pełnej autonomii postępowania podatkowego. Podkreślało również znaczenie obowiązującej w nim zasady prawdy materialnej i zasady swobodnej oceny dowodów. Brak jest, więc w tym względzie jakichkolwiek podstaw, które mogłyby podważać zasadność możliwości wykorzystywania w postępowaniu podatkowym dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym.
W tym kontekście podkreślenia wymaga, że decyzja organu podatkowego w tym zakresie ma w pełni suwerenny charakter i determinowana jest tylko i wyłącznie cechą tychże dowodów, tj. ich istotnością dla rozstrzygnięcia sprawy oraz realizacją dyrektyw dowodzenia wynikających z zasady prawdy obiektywnej. Nie budzi również żadnych wątpliwości, że dowody takie, jakkolwiek nie przeprowadzone bezpośrednio przez organ podatkowy podlegają tylko i wyłącznie jego ocenie. W zakresie odnoszącym się do ustaleń faktycznych w sprawie podatkowej organ podatkowy formułuje więc w tym względzie własne oceny i wnioski i nie jest z oczywistych względów związany ocenami organu, który dowody te przeprowadzał. Jest to oczywiste w kontekście pełnej autonomii postępowania podatkowego, różnicy celów postępowania podatkowego i postępowania karnego, w którym dowody te pierwotnie były przeprowadzane. W analizowanym zakresie, brak jest więc jakichkolwiek podstaw, aby materiały (dowody) zgromadzone w toku postępowania karnego uznawać za niepełnowartościowe, czy też pozbawione jakiegokolwiek waloru dowodowego w postępowaniu podatkowym. Stanowisku tego rodzaju sprzeciwia się bowiem zasada otwartości postępowania dowodowego w postępowaniu podatkowym, jak i wynikająca z niej zasada równej mocy dowodowej dowodów przeprowadzanych w tym postępowaniu. W tym względzie szczególnego podkreślenia wymaga, że dowody przeprowadzane w postępowaniu karnym mają walor tzw. dowodów ścisłych, tj. dowodów z określonych i konkretnych źródeł dowodowych, przeprowadzonych na zasadach i w trybie przewidzianym przepisami obowiązującego prawa (w przypadku dowodu z zeznań świadka, po uprzedzeniu osoby przesłuchiwanej w tych charakterze o odpowiedzialności karnej za mówienie nieprawdy albo zatajanie prawdy oraz po pouczeniu o prawie do odmowy zeznań oraz odmowy udzielania odpowiedzi na pytania, a więc z zachowaniem warunków, o których stanowi również art. 196 ordynacji podatkowej), przez uprawnione do tego organy państwa, z zachowaniem wynikających z przepisów prawa gwarancji stron toczącego się postępowania. W związku z powyższym, nie ma podstaw, aby wbrew jasno i wyraźnie wyrażonej w art. 180 i 181 Ordynacji podatkowej, materiały (dowody) z postępowania karnego generalnie traktować, czy to jako dowody stanowiące tzw. "owoc zakazanego drzewa", czy też nakazywać organowi podatkowemu ponowne ich przeprowadzenie z urzędu, co w szczególności miałoby się odnosić do dowodów z osobowych źródeł dowodowych, tj. dowodów z zeznań świadków i dowodów z wyjaśnień podejrzanego (oskarżonego).
W analizowanym zakresie, jak wyżej już to wskazano, istota rzeczy wyraża się bowiem we w pełni suwerennym prawie wykorzystania przez organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu, bez potrzeby ponownego bezpośredniego ich przeprowadzenia, materiałów (dowodów) z postępowania karnego, o ile dowody te, z punktu widzenia celu i przedmiotu postępowania podatkowego, są istotne dla wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy oraz, o ile zostały prawidłowo włączone do akt postępowania podatkowego. Podkreślić przy tym należy, iż realizacja wskazanej kompetencji organów podatkowych do wykorzystania materiałów (dowodów) z postępowania karnego nie skutkuje uszczerbkiem dla zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Strona ma bowiem ustawowo zagwarantowane prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy, w tym z materiałem z postępowania karnego, ma prawo inicjatywy dowodowej, również w zakresie żądania przesłuchania świadków pierwotnie przesłuchanych w postępowaniu karnym na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, prawo udziału w przeprowadzanym dowodzie oraz prawo ustosunkowania się do przeprowadzanych dowodów.
Reasumując ten fragment wywodów, Sąd zarzut naruszenia art. 181 Ordynacji podatkowej uznaje za nietrafny.
Zdaniem Sądu, w ramach dokonanej przez organ oceny zgromadzonych w niniejszej sprawie dowodów nie naruszono również zasady ich swobodnej oceny. Wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za uzasadnione i nie przekraczające granic swobodnej oceny dowodów, przy czym organy skorzystały z wszelkich dopuszczalnych przepisami Ordynacji podatkowej dowodów.
Reasumując dotychczasowe ustalenia i rozważania, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe art. 122, art. 123, art. 180, art. 187 art. 188, art. 191 czy też art. 193 O.p.
Zdaniem Sądu, przy prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, Organy w sposób prawidłowy dokonały także subsumpcji przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie.
Ponieważ w tym zakresie Skarżący wiąże naruszenie przepisu art. 99 ust. 12 ustawy o VAT oraz art. 21 ust. 3 O.p z oceną, że nie istniały przesłanki do ich zastosowania, natomiast dokonane ustalenia faktyczne nie potwierdzają tej tezy, w ocenie Sądu, tym samym nie ma potrzeby odnoszenia się do naruszeń prawa materialnego. Dodać jedynie można, że Sąd w całości podtrzymuje i traktuje jako stanowisko własne pogląd zaprezentowany w tej kwestii przez Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Reasumując, ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów wskazanych w skardze, a także innych uchybień, których naruszenie mogłoby z urzędu skutkować obowiązkiem wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło