III SA/Wa 1835/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-22

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedłożyła wymaganej dokumentacji finansowej i nie wykazała działań podjętych w celu uzyskania tych dokumentów?
Ratio decidendi
Spółce odmawia się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny swojej sytuacji finansowej, nie przedkładając wymaganej dokumentacji, mimo wielokrotnych wezwań. Brak współpracy i bierność strony w przedstawianiu dowodów uzasadniają negatywne rozstrzygnięcie wniosku, zwłaszcza w przypadku osób prawnych, gdzie kryterium oceny jest ściśle finansowe.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka V. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując niemożnością pokrycia tych kosztów z powodu toczącego się postępowania egzekucyjnego i zajęcia dokumentacji. Referendarz sądowy dwukrotnie wzywał spółkę do przedłożenia dokumentacji finansowej i wyjaśnień dotyczących jej sytuacji. Spółka przedłożyła jedynie rejestr sprzedaży i deklarację PIT członka zarządu, nie dostarczając wymaganych dokumentów takich jak rachunek zysków i strat czy bilans, ani nie wykazując działań podjętych w celu ich uzyskania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

22/8/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22./8/2017 r. po rozpoznaniu wniosku V. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2013 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca V. sp. z o.o. złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w formularzu PPPr. Logicznie wyjaśniła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i kosztów obrońcy, ponieważ toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne, i – do tego - organy podatkowe zajęły dokumentację. Dlatego, w następstwie, Spółka nie jest w stanie przedłożyć stosownych dokumentów. Referendarz sądowy wezwał Skarżącą - dwukrotnie, m.in., o przedłożenie dokumentacji dotyczącej działalności prowadzonej w kraju, wskazanie sposobu rozdysponowania zadeklarowanego przez nią przychodu, czynności podjętych w celu zwolnienia zajętych składników majątkowych i przeznaczenia ich na poczet kosztów postepowania sadowego. Skarżąca, w odpowiedzi, przedłożyła rejestr sprzedaży oraz deklarację PIT członka zarządu. Referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca, jak zdeklarowała w piśmie, które wpłynęło 24 lipca 2017 r., nadal prowadzi działalność gospodarczą, ze wszystkimi tego stanu następstwami w zakresie ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Należy wskazać Skarżącej, że w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, publ. LEX nr 1240471). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji potwierdzającej istniejący stan, to powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). W rozpatrywanej sprawie Skarżąca spółka poprzestała (w sumie) jedynie na złożeniu lakonicznego oświadczenia majątkowego w ramach urzędowego formularza PPPr. Na wezwanie referendarza sądowego nie nadesłała ani rachunku zysków i strat, ani bilansu, których kopie powinna posiadać. Nie wykazała też, mimo jednoznacznego wezwania (pkt 5 pisma z 12/7/2017 r.) działań podjętych w celu uzyskania tych dokumentów, powołując się jedynie (enigmatycznie) na "rozmowę telefoniczną" z niesprecyzowanym oficerem policji, kimkolwiek był jej rozmówca. Dane zawarte w przedłożonym przez spółkę druku PPPr nie pozwalają przy tym na pełne zobrazowanie jej kondycji finansowej, w szczególności jej aktywów obrotowych i majątku. Dla uzyskania bieżących danych niezbędne było zatem wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentacji źródłowej. W związku z tym, dokumenty źródłowe, o które wezwano w niniejszej sprawie, stanowią absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki. Referendarz sądowy zauważa też, że – pomimo wezwania (pkt 10 pisma z 22/6/2017 r.), Spółka nie wykazała oczekiwanych od podmiotu gospodarczego czynności, które powinna podjąć w wyniku wszczęcia w stosunku do niej postępowania podatkowego w 2015 r. w przedmiocie posługiwania się fakturami nieodzwierciedlającymi rzeczywistego obrotu. Przyznanie prawa pomocy w takim stanie faktycznym oznaczałoby premiowanie zaniechań Skarżącej – i to w sferze, która jest jednoznacznie regulowana, co do powinności Strony, przepisami prawa. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło