III SA/Wa 1853/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "P." w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Pismem z 12 lipca 2012 r. pełnomocnik P. S.A. wniósł alternatywnie o nadanie biegu skardze kasacyjnej od wyroku Sądu z 21 grudnia 2009 r., ewentualnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wyjaśnił, że w ustawowym terminie nadał przesyłkę rejestrowaną zawierającą skargę kasacyjną od powyższego wyroku, na dowód czego przedłożył potwierdzenie nadania. Z uwagi na przedłużający się okres oczekiwania na korespondencję dotyczącą niniejszej sprawy pracownicy K. (spółki, w której zawód radcy prawnego wykonuje pełnomocnik Skarżącej) skontaktowali się telefonicznie z tutejszym Sądem. Poinformowano ich wówczas, że skarga kasacyjna nie wpłynęła do tutejszego Sądu. W dniu 6 lipca 2012 r. złożono pismo reklamacyjne w urzędzie pocztowym w celu wyjaśnienia statusu zaginionej przesyłki. Niestety z uwagi na upływ 12 miesięcy reklamacja nie została rozpatrzona. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik wskazał, że utrata przesyłki w zaistniałych okolicznościach jest sytuacją wyjątkową i nie została spowodowana nawet najmniejszym niedbalstwem ze strony pełnomocnika lub Skarżącej. Do wniosku dołączył skargę kasacyjną wraz z odpisem, potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię skargi kasacyjnej nadanej 24 lutego 2010 r. oraz kopię potwierdzenia nadania. Pismem z 18 lipca 2012 r. zwrócono się do Oddziału Spraw Ogólnych i Osobowych tutejszego Sądu z prośbą o ustalenie czy wspomniana przesyłka wpłynęła do Sądu. W odpowiedzi na to pismo poinformowano, że nie odnotowano wpływu spornej przesyłki. Następnie pismem z 23 lipca 2012 r. wezwano pełnomocnika o okazanie do wglądu oryginału potwierdzenia nadania przesyłki oraz o złożenie wyjaśnień w kwestii obiegu korespondencji. W dniu 26 lipca 2012 r. pracownik K. okazał żądany dokument. Jednocześnie w piśmie z 25 lipca 2012 r. pełnomocnik Skarżącej wyjaśnił, że K. zatrudnia kilkuosobową grupę kurierów, do obowiązków których należy m. in. nadawanie na poczcie przesyłek oraz prowadzenie wykazu przesyłek nadanych w danym dniu. Część korespondencji, w tym pisma procesowe dla których istotne jest zachowanie terminu, nadawana jest osobiście przez pracowników poszczególnych departamentów K.. W takiej sytuacji kurierzy nie otrzymują przesyłki i w rezultacie nie jest ona umieszczana w wykazie przesyłek nadanych przez kurierów. Skarga kasacyjna od wyroku z 21 grudnia 2009 r. nadana została przez pracownika departamentu VAT osobiście. Dokumentem potwierdzającym to nadanie jest opatrzone pieczęcią i adnotacją pracownika Poczty Polskiej potwierdzenie nadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej: "P.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2011 r. (II OZ 1123/11) zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia tego doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania czynności procesowej w oznaczonym czasie. Jeszcze dobitniej podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 31 sierpnia 2011 r. (II FZ 412/11) stwierdzając, że instytucja przywrócenia terminu służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 P.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu (na które składa się także prawo do odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej, zgodnej m.in. z zasadą sprawiedliwości). Z powyższego wynika zatem, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ terminu procesowego wywołał dla niej negatywne skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność sądową. Przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., stanowiąc o tej przesłance nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010 r. (II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu przesłanka braku winy określona w art. 86 § 1 P.p.s.a. została w niniejszej sprawie spełniona. Sam pełnomocnik jako przyczynę uchybienia terminu wskazał niewiedzę zarówno swoją, jak i Skarżącej co do faktu, że nadana za pośrednictwem placówki pocztowej przesyłka ze skargą kasacyjną nie została dostarczona. Na potwierdzenie tezy, że skargę tę sporządzono i nadano pełnomocnik okazał pierwszą stronę skargi kasacyjnej z 24 lutego 2010 r. oraz potwierdzenie nadania. Na skardze tej poczyniono adnotację, wskazującą, że wysłano ją 24 lutego 2010 r. W tym właśnie dniu nadano przesyłkę poleconą nr [...], którą zaadresowano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Na potwierdzeniu nadania dokonano także adnotacji dotyczącej zawartości przesyłki, którą opisano jako "Poczta Polska – skarga kasacyjna od wyroku sygn. III Sa/Wa 1853/09". Jakkolwiek ani potwierdzenie nadania przesyłki poleconej, ani dokonane na nim dopiski nadawcy nie wskazują jakie dokumenty czy pisma stanowiły zawartość tej przesyłki, to jednak w ocenie Sądu z okoliczności towarzyszących temu nadaniu da się wysnuć wniosek, że istotnie – jak dowodzi pełnomocnik – przesyłka ze skargą kasacyjną zaginęła przed jej dotarciem do Sądu. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 24 lutego 2010 r. uiszczono w niniejszej sprawie kwotę 250 zł, zaznaczając, że jest to opłata "z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej na wyrok WSA w Warszawie z 21 grudnia 2009 r. sygn. akt III Sa/Wa 1853/09". Opłatę tę następnie zwrócono na mocy zarządzenia z 7 kwietnia 2010 r., gdyż nie odnotowano wpływu powyższej skargi (k. 135 akt sądowych). Okoliczność tę potwierdza pismo Oddziału Spraw Ogólnych i Osobowych tutejszego Sądu, w którym poinformowano, że sporna przesyłka nie wpłynęła do Sądu. Zdaniem Sądu w opisanych wyżej okolicznościach nie sposób doszukać się winy pełnomocnika. Zastanawiać może co najwyżej tak znaczny, bo wynoszący ponad 2 lata, brak jego zainteresowania niniejszą sprawą. Był to – jak sam przyznał – "okres oczekiwania na korespondencję" dotyczącą tej sprawy. Owo przedłużające się oczekiwanie można tłumaczyć tym, że skarga kasacyjna z 24 lutego 2010 r. nie zawierała braków formalnych, które mogłyby sprowokować Sąd do wezwania o ich uzupełnienie. Jak bowiem wskazano skarga kasacyjna została opłacona, a pełnomocnictwo do jej sporządzenia znajdowało się już w aktach sprawy. Zdaniem Sądu te wszystkie okoliczności uzasadniają przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Sąd zważył także, że odmowa jego przywrócenia wiązałaby się z dolegliwym skutkiem w postaci pozbawienia Skarżącej prawa do sądu, a konkretnie prawa do kontroli instancyjnej wydanego wobec niej wyroku (art. 45 ust. 1 Konstytucji). Na znaczenie tego prawa zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 marca 2008 r. (sygn. akt II FZ 99/08). Sąd zważył również, że wniosek Skarżącej złożony został po upływie roku od uchybionego terminu. W takiej sytuacji - jak stanowi o tym art. 87 § 5 P.p.s.a. - jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Ustawa nie określa co należy rozumieć przez sytuację wyjątkową. Należy przyjąć, że są to nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009, s. 273). W niniejszej sprawie pełnomocnik wykazał, że wystąpiły takie okoliczności. Przedstawione dowody w postaci potwierdzenia nadania, polecenia przelewu z 24 lutego 2010 r., kopii pierwszej strony skargi kasacyjnej prawdopodobnym czynią twierdzenie, że przesyłka z tą skargą została nadana, zaś nigdy do Sądu nie dotarła, o czym pełnomocnik powziął wiedzę 5 lipca 2012 r. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.