III SA/Wa 1893/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-08
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu niewykazania przez stronę przesłanek wynikających z art. 246 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane tylko wtedy, gdy strona wykaże niezdolność do poniesienia kosztów postępowania. Wnioskodawca ma obowiązek uprawdopodobnić swoją sytuację majątkową, w szczególności poprzez dostarczenie dokumentów wskazanych przez sąd. Brak dostarczenia wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej i uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2006 do grudnia 2007 roku. W uzasadnieniu wskazał na niskie dochody z działalności gospodarczej oraz trudności finansowe, prowadząc samotne gospodarstwo domowe bez oszczędności i wartościowego majątku. Na wezwanie sądu nie dostarczył jednak wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi bankowe, zestawienia faktur VAT, kalkulacje kosztów życia czy deklaracje podatkowe. Przedstawił jedynie dokumentację dotyczącą zajęcia egzekucyjnego konta firmy.Rozstrzygnięcie
Odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2006 r. do grudnia 2007 r. postanawia odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
T. F. (dalej "Skarżący" lub "Wnioskodawca" albo "strona") wniósł na formularzu z 9 lipca 2012 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu poinformował o tym, że: - jedynym dochodem są wpływy z działalności gospodarczej w wysokości 2000-2500 zł miesięcznie. Z uwagi na problemy z wyegzekwowaniem zobowiązań zysk z tej działalności z trudem wystarcza na zaspokojenie potrzeb życiowych i spłatę kredytów. Strona prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, nie posiada oszczędności, wartościowych ruchomości i nieruchomości.
Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 11 lipca 2012 r. – o wyciągi z rachunków bankowych, w tym związanych z działalnością gospodarcza, zestawienie faktur VAT, zestawienie dochodów i wydatków i in - strona wskazała, że US W. dokonał w dniu [...] lipca 2012 r. zajęcia konta firmy egzekwując wydane decyzje. Do pisma przewodniego załączyła dokumentację dotyczącą zajęcia egzekucyjnego.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny.
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu
i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym.
Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony. Wnioskodawca powinien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie i uprawdopodobnić występowanie tych okoliczności., zwłaszcza jeśli zostało do niego wysłane stosowne wezwanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca ograniczyła się do ogólnikowych uwag o niezdolności zgromadzenia środków na potrzeby postępowania sądowego, pominęła natomiast kwestie, o które była wzywana pismem z 11 lipca 2012 r. (skutecznie doręczonym 17 lipca 2012 r., karta 18 akt sadowych).
W szczególności, skarżący nie nadesłał a/ wyciągów z rachunków bankowych w tym tych związanych z działalnością gospodarczą (osób wskazanych w wezwaniu), b/ zestawienia należności i zobowiązań, c/ kalkulacji kosztów życia; d/ zestawienia faktur VAT za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, f/ deklaracji podatkowych za 2011 r. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Obowiązek ten oznacza – co najmniej – wykonanie zaleceń zawartych w wystosowanym do strony wezwaniu. Przekazane przez stronę zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego dotyczą jedynie fragmentu sytuacji życiowej strony i uniemożliwiają ocenę jej ogólnej sytuacji majątkowej, tj w stopniu umożliwiającym przyznanie prawa pomocy.
Z tych powodów referendarz sądowy nie miał wystarczających danych do oceny sytuacji majątkowej strony i uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło