III SA/Wa 1894/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca J. J. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że dochód czteroosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego wynagrodzenie małżonków ([...] zł każde) i świadczenie wychowawcze 500+. Do majątku Skarżąca zaliczyła niewielkie, wymagające nakładów mieszkanie (35 m2) obciążone hipoteką, której wartość przewyższa wartość mieszkania. Skarżąca wraz z rodziną mieszka w wynajmowanym lokalu, za który czynsz wynosi 3.300 zł. Wśród składników majątku wymieniła także udziały w spółkach, samochód, oszczędności na łączną sumę [...] zł. Przedstawiła zestawienie stałych wydatków takich jak czynsz najmu (3.300 zł), rata kredytu (1.500 zł), czynsz za mieszkanie (400 zł), bieżące opłaty i jedzenie (1.200 zł), koszt utrzymania dzieci i leki (1.000 zł), zakup odzieży dla dzieci (300 zł), ubezpieczenie auta (500 zł rocznie). Skarżąca wyjaśniła, że źródłem pokrycia wydatków są dochód z wynagrodzeń oraz świadczenia 500+, a także malejące oszczędności. Dodała, że z uwagi na niskie dochody niejednokrotnie opóźnia się z płatnościami, m. in. względem Spółdzielni Mieszkaniowej. Powołała się na zajęcia egzekucyjne dokonane wobec niej i męża. Wskazała wysokość wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika. Skarżąca przedłożyła m. in. listę płac, wydruk z CEIDG, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od t ej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które, ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Jedynym takim kosztem, do którego uiszczenia jest ona zobowiązana na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 7.650 zł. Referendarz sądowy nie widzi powodu (nie podała go także Skarżąca), dla którego wpisu tego nie mogłaby ona sfinansować z posiadanych oszczędności. Zwłaszcza, że zadeklarowany przez Skarżącą poziom tych oszczędności (łącznie 35.000 zł) przewyższa wspomniany wyżej wpis. Nie można także zapominać, że Skarżąca i jej mąż posiadają udziały w spółkach, w których nota bene pełnią funkcje członków zarządu. W orzecznictwie przyjmuje się natomiast, iż posiadanie majątku w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich i w żaden inny sposób nie została ograniczona możliwość jego zbycia (zob. postanowienie NSA z 16 lutego 2015 r., II FZ 53/15 i przywołane tam orzeczenia). Podkreśla się również, że od strony można oczekiwać, iż będzie dysponować swoim majątkiem w taki sposób, aby uzyskać z niego sumy potrzebne na pokrycie kosztów sądowych (zob. postanowienie NSA z 18 grudnia 2012 r. II GZ 478/12). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.