III SA/Wa 1950/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej sprawy ze skargi H.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do grudnia 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej H.P., dalej jako Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. w przedmiocie uchylenia w całości decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lutego do grudnia 2011 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1950/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na powyższą decyzję. Pismem z dnia 20 lipca 2017 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego z dnia 27 lipca 2017 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 7 sierpnia 2017 r. W dniu 22 sierpnia Skarżąca uiściła wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł Pismem z dnia 29 sierpnia 2017 r. pełnomocnik Skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu 22 sierpnia 2017 roku Skarżąca dowiedziała się, że nie dotrzymała 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu wyznaczonego pismem Sądu, które zostało doręczone Jej pełnomocnikowi dnia 7 sierpnia 2017 r. Pismo Sądu wzywające do uiszczenia opłaty zostało wysłane do Strony przez pełnomocnika za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail) dnia 8 sierpnia 2017 r. Pełnomocnik podniósł, iż Skarżąca jest osobą w bardzo podeszłym wieku ([...] lat) i nie jest w stanie reagować w odpowiednim czasie na wszystkie obowiązki wynikające z procedury uregulowanej ustawą z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) oraz reagować odpowiednio szybko na otrzymywaną korespondencję. Podkreślił, iż ze względu na podeszły wiek, problemy zdrowotne (problemy z [...]), letnie upały, dużą wilgotność powietrza Skarżąca nie była w stanie skontrolować korespondencji otrzymanej z Sądu oraz prawidłowo skontrolować wyznaczonego przez Sąd terminu. Jednocześnie z tych samych powodów nadal ma trudności z funkcjonowaniem w zakresie typowych czynności codziennego życia. To samo odnosi się również do Jej kontaktów z pełnomocnikiem. Pełnomocnik wskazał, iż letnia pogoda, upały, bardzo duża wilgotność powietrza poważnie utrudniały Stronie normalne funkcjonowanie co poważnie osłabiło jej siły i organizm. Skarżąca ma typowe dla swojego wieku problemy ze zdrowiem (problemy z [...]), co dodatkowo utrudniało jej funkcjonowanie, w tym sprawdzanie korespondencji e-mail od pełnomocnika. Skarżącej bardzo trudno jest poruszać się po schodach (Strona mieszka w starym bloku bez windy) i chodzić chociażby na pocztę aby uiścić stosowne opłaty. Teoretycznie, gdyby Strona dowiedziała się o konieczności uiszczenia opłaty i chciała to zrobić na czas nie byłaby w stanie wypełnić tego obowiązku z przyczyn przedstawionych powyżej (ktoś z rodziny musiałby pójść na pocztę). Tym samym przeszkoda, która uniemożliwiła Stronie uiszczenie opłaty ustała wraz z powrotem wnuczka do W. i zajęcia się sprawami Strony (tj. jego babci). Pełnomocnik zaznaczył, iż rodzina, która opiekuje się Skarżącą, lecz nie w sposób stały, przebywała w tym czasie poza W. Dopiero wnuk, po powrocie, do W. zorientował się dnia 22 sierpnia 2017r., że jego babcia (tj. Strona) nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty i sam tego dokonał o czym poinformował Stronę również tego samego dnia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje: Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie danej czynności, bowiem były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu. Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., II OZ 701/14, LEX nr 1493036). W ocenie Sądu, kierując się obiektywnym miernikiem staranności, należy stwierdzić, że Skarżąca nie zachowała należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, której można wymagać od każdej osoby należycie dbającej o swoje interesy. Zgodzić się wprawdzie należy z tym na co wskazywał pełnomocnik Skarżącej, że choroby, na które cierpi Skarżąca mają negatywny wpływ na jej funkcjonowanie w życiu publicznym. Jednakże nie stanowią one okoliczności nie do przezwyciężenia, a na pewno już nie przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Sąd zauważa ponadto, że twierdzenia o stanie zdrowia Skarżącej nie poparto zaświadczeniami lekarskimi, co nie daje podstaw do twierdzenia, że osoba ta nie była zdolna do wykonania wezwania sądu. Zważyć należy w tym miejscu, że jak wskazał pełnomocnik Skarżącej, Skarżąca ma typowe dla swojego wieku problemy ze zdrowiem (problemy z [...]). Powyższe oznacza zatem bezspornie, iż fakt występowania u Skarżącej opisywanych przez niego objawów tejże choroby nie jest dla Skarżącej niczym nowym, nagłym i zaskakującym. Zatem nawet nie mogąc osobiście dochować zakreślonego mu terminu do dokonania określonej czynności procesowej, Skarżąca zdając sobie sprawę z możliwości wystąpienia negatywnych dla niej następstw jej choroby oraz podeszłego wieku, w postaci chociażby uchybienia terminu - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - mogła skorzystać z pomocy osoby trzeciej, a zatem mogła podjąć działania mające na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Podkreślenia wymaga również w tym miejscu, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, przy czym muszą zostać spełnione również określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, LEX nr 1397085). W ocenie Sądu, choroba Skarżącej nie nosiła znamion nagłej, niemożliwej do przewidzenia przypadłości. Nawet bowiem najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie można uznać, iż Skarżąca dołożyła wszelkich możliwych starań aby dochować terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Poza tym zauważyć również należy, że skoro jak wskazał pełnomocnik Skarżąca jest osobą w bardzo podeszłym wieku ([...]lat) i nie jest w stanie reagować w odpowiednim czasie na wszystkie obowiązki wynikające z procedury uregulowanej p.p.s.a. oraz reagować odpowiednio szybko na otrzymywaną korespondencję to winien był ustalić odpowiedni sposób przekazywania informacji Skarżącej oraz zapewnić reagowanie na nałożone na Skarżącą obowiązki w terminach wskazanych przez sąd. Pełnomocnik posiadał wiedzę o podeszłym wieku Skarżącej jak również o warunkach pogodowych, na które powołał się we wniosku. Jako profesjonalista miał świadomość, iż nieopłacona skarga kasacyjna obarczona jest brakiem fiskalnym, do którego Skarżąca zostanie wezwana. Zdaniem Sądu skoro pełnomocnik ustalił sposób kontaktu ze Skarżącą za pomocą poczty elektronicznej nic nie stało na przeszkodzie by pełnomocnik w porozumieniu ze Skarżącą, przekazywał taką korespondencję w formie elektronicznej do wiadomości wskazanej przez Skarżącą osoby z jej rodziny celem zapewnienia skutecznego i terminowego wykonywania nałożonych na Skarżącą przez sąd obowiązków. Zwłaszcza, że jak wynika z treści wniosku "wnuk, po powrocie, do W. zorientował się dnia 22 sierpnia 2017r., że jego babcia (tj. Strona) nie wywiązała się z obowiązku uiszczenia opłaty i sam tego dokonał o czym poinformował Stronę również tego samego dnia". Warto zwrócić uwagę, iż w zakresie czynności przed organami, których postępowanie opiera się na przepisach prawa, na profesjonalnym pełnomocniku jak adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy czy doradca podatkowy ciąży szczególny obowiązek dbałości o terminowości i prawidłowości dokonywanych czynności procesowych bądź innych wynikających z przepisów proceduralnych ustaw. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw (por. postanowienia NSA: z 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II GZ 527/11, nie publ.; z 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II FZ 768/11, niepubl.). Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kryteria te są wyższe w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, który powinien należycie dbać o interesy swoich klientów. Pełnomocnik, któremu powierzono prowadzenie sprawy odpowiada za dokonywanie czynności procesowych w imieniu strony. Skuteczność dokonania przed sądem czynności, polegającej na wniesieniu pisma wszczynającego postępowanie w sprawie, zależy od uiszczenia wpisu (por. art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Fakt, iż materialny obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na samej stronie, nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku zapewnienie skuteczności czynności procesowej, dokonywanej w granicach pełnomocnictwa. Obowiązku tego nie należy utożsamiać z koniecznością uiszczenia opłaty z własnych środków pełnomocnika, lecz z taką organizacją prowadzenia spraw strony w postępowaniu sądowym, która zapewni skuteczne dochodzenie jej praw i interesów. Pełnomocnik winien, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych czynić przewidywania co do przebiegu czynności procesowych. Brak porozumienia pomiędzy pełnomocnikiem a klientem odnośnie konieczności zabezpieczenia ze środków strony kwot na prowadzenie sprawy sądowoadministracyjnej, należy uznać za brak staranności pełnomocnika, który ma obowiązek dbać o właściwą komunikację z klientem, w tym informować mocodawcę o konieczności ponoszenia kosztów sądowych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 713/11). Podsumowując powyższe rozważania Sąd stwierdza, iż powoływane przez pełnomocnika Skarżącej w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi Z powyższych względów, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.