III SA/Wa 1956/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-08-22

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedstawi żądanej dokumentacji finansowej, mimo że złożyła oświadczenie o trudnej sytuacji finansowej i prowadzonej egzekucji?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego ubiegająca się o prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, która nie przedstawiła na wezwanie sądu żądanej dokumentacji finansowej (np. rachunkowej, wyciągów bankowych, zestawień faktur), mimo złożenia oświadczenia o trudnej sytuacji finansowej i prowadzonej egzekucji, nie może liczyć na uwzględnienie wniosku. Brak rzetelnego uprawdopodobnienia przesłanek ekonomicznych uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową i prowadzoną egzekucję. Referendarz sądowy wezwał spółkę do przedłożenia dokumentacji rachunkowej i finansowej. Spółka przekazała jedynie informacje o postępowaniu egzekucyjnym, nie dostarczając żądanych dokumentów źródłowych. Nadto, spółka poinformowała o pozyskaniu środków na wpis od skargi.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

22/8/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 22/8/2017 r. po rozpoznaniu wniosku V. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie o prawo pomocy Skarżąca V. Sp. z o.o., złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w formularzu PPPr. Wyjaśniła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jest poddana egzekucji administracyjnej, jak też zobowiązania wobec wierzycieli. Referendarz sądowy wezwał Skarżącą, m.in., o przedłożenie dokumentów rachunkowych, faktur VAT, wskazania źródeł finansowania działalności, w tym kosztów działania pełnomocnika Skarżąca przekazała informacje dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie przekazała dokumentacji rachunkowej, wyciągów z rachunków bankowych, zestawienia faktur VAT, zestawienia kosztów działalności. Nadto, na s 2 pisma z 8/7/2017 r. (k. 48 akt sądowych), poinformowała, że pozyskała środki na poczet wpisu od skargi. Wymagany wpis od skargi – jedyny wymagalny koszt sądowy – wynosi 2016 zł. Skarżąca dysponuje dodatkowo profesjonalną pomocą prawną. Przede wszystkim referendarz sądowy wskazuje Stronie, ze uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania nie w pełni wyczerpuje przesłanki sporządzenia uzasadnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Stąd powtarzalnie składane wnioski o wstrzymanie wykonania nie mogą/muszą spowodować uwzględniania wniosku o prawo pomocy. Wobec powyższego należy wskazać Skarżącej, że w orzecznictwie sądowym zgodnie przyjmuje się, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, publ. LEX nr 1240471). Jeżeli strona uchyla się od przedstawienia dokumentacji potwierdzającej istniejący stan, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka poprzestała jedynie na złożeniu oświadczenia majątkowego w ramach urzędowego formularza PPPr. Na wezwanie referendarza sądowego nie nadesłała jednak żadnego dokumentu źródłowego, który mógłby potwierdzać istnienie przesłanki przyznania jej prawa pomocy – za wyjątkiem dokumentów dotyczących postępowania egzekucyjnego, którego prowadzenia urzędnik sadowy nie kwestionuje. Dane zawarte w przedłożonym przez spółkę druku PPPr nie pozwalają przy tym na pełne zobrazowanie jej kondycji finansowej, w szczególności jej aktywów obrotowych. Dla uzyskania bieżących danych niezbędne jest zatem wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentacji źródłowej. Brak jest precyzyjnych informacji o wysokości posiadanych przychodów, o źródle przychodów, sposobie redystrybucji przychodu, kosztach działalności. W związku z tym, dokumenty źródłowe, o które wezwano w niniejszej sprawie, stanowią absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki. Brak tych dokumentów nie jest okolicznością umożliwiającą korzystne rozpoznanie wniosku o prawo pomocy. Nadto wydaje się, że Spółka w piśmie z 8/7/2017 r. odstąpiła od ubiegania się o prawo pomocy – o czym wyżej. Dlatego należało, rozpoznając jej wniosek z 29 marca 2017 r. o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz 718, ze zm., dalej jako u.p.p.s.a), orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło