III SA/Wa 1956/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz po rozpoznaniu w dniu 22 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca – V. sp. z o.o. z siedzibą w N., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2017 r. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się na prowadzenie postępowania egzekucyjnego i zajęcie jej majątek, środki finansowe, rachunki bankowe czy należności u kontrahentów. Wskazała, iż nie ma możliwości działania i prowadzenia działalności gospodarczej, co prowadzi do konieczności ogłoszenia upadłości. Zaznaczyła, iż prowadzi stacje paliw w sieci franczyzowej P.SA, co w zasadzie uniemożliwia terminowe regulowanie zobowiązań wynikających z umowy franczyzowej. Wyjaśniła, iż należności Spółki w P. SA, zwłaszcza należności z tytułu rozliczeń z kart flotowych zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Stosownie do treści umowy franczyzy, nie może ona jednak zaniechać świadczenia całości bądź części usług, gdyż skutkować to będzie wskazanymi w umowie sankcjami w postaci znaczących kar umownych z wypowiedzeniem umowy franczyzy włącznie. Natomiast nie regulowanie zobowiązań z umowy franczyzowej spowoduje wstrzymanie dostaw paliw (zgodnie z postanowieniami umowy franczyzowej) a to oznacza zakończenie działalności spółki, jej upadłość i konieczność zwolnienia pracowników. Skarżąca wskazała, iż zajęty został jej cały majątek, wszystkie rachunki bankowe, co ograniczyło zakres prowadzonej działalności. Skarżąca podkreśliła, iż zakończenie działalności spółki skutkować będzie koniecznością przedterminowego rozwiązania wielu umów z dostawcami towarów i usług, w tym także umów terminowych z zastrzeżonymi karami umownymi - jak choćby umowy leasingowe, umowy pracownicze (odprawy i odszkodowania) czy wreszcie umów z dostawcami mediów, usług serwisowych czy kredytów bankowych. Tym samym stwierdziła, iż dalsza egzekucja, prowadzona, czy wręcz zintensyfikowana pomimo złożonej skargi i wniosku o wstrzymanie wykonania spowoduje ogromne i nieodwracalne szkody dla spółki. Podsumowując uznała, iż brak możliwości realizacji postanowień umowy franczyzowej i jej przedterminowe zerwanie spowoduje nie tylko zaprzestanie działalności, ale spowoduje także wygenerowanie ogromnych kosztów w postaci kar umownych i odszkodowań. Do wniosku dołączyła zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej, odpisy tytułu wykonawczego oraz umowę franczyzy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do argumentacji o prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca nie przedstawiła natomiast dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową w kontekście wykazania przesłanek zawartych w treści art 61 § 3 p.p.s.a. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.