III SA/Wa 1998/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku B. B. (dalej zwanego "Skarżącym", "Zobowiązanym" lub "Stroną") na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] z [...] lipca 2013 r., wystawionego przez Wójta Gminy W. obejmującego zaległe należności z tytułu podatku rolnego za styczeń – kwiecień 2012 r. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu w dniu [...] września 2013 r. W toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P.. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu [...] września 2013 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] sierpnia 2013 r. Pismem z [...] sierpnia 2013 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. poinformował organ egzekucyjny, iż potrącenie ze świadczenia Zobowiązanego zostało wprowadzone od należności za wrzesień 2013 r. Pismem z [...] września 2013 r. Skarżący wniósł skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z [...] sierpnia 2013 r., polegającą na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., oddalił skargę Strony. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Minister Finansów postanowieniem z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że oceniając prawidłowość przeprowadzonej czynności egzekucyjnej została ona dokonana z zachowaniem reguł przewidzianych w art. 79 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 z późn. zm., zwanej dalej "u.p.e.a."). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zawiadomienie o zajęciu świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego B. B. [...] sierpnia 2013 r., zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] sierpnia 2013 r., natomiast Zobowiązanemu [...] września 2013 r., w tym samym dniu Zobowiązany otrzymał również odpis tytułu wykonawczego nr: [...]. Organ nie dopatrzył się również uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego zawiera wszystkie elementy przewidziane we wzorze dla tego rodzaju druków określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, iż z uwagi na okoliczność toczącego się postępowania podatkowego konieczne jest ponowne zbadanie w całości postępowania prowadzonego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Pismem z [...] kwietnia 2015 r., działający w imieniu Skarżącego pełnomocnik wskazał, że w aktach sprawy nie ma dowodu, iż Skarżący otrzymał przed wszczęciem egzekucji upomnienia co w świetle przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W aktach znajduje się jedynie tytuł egzekucyjny, w którym co prawda wskazano na doręczenie upomnienia w dniu [...] grudnia 2012 roku i naliczenie kosztów upomnienia, acz brak jest zwrotki od Skarżącego. Wobec tego wątpliwości budzi dopuszczalność, w niniejszym stanie faktycznym, postępowania egzekucyjnego co do zasady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które stanowią w art. 54 § 1 u.p.e.a., że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, którą wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej (§ 3 i § 4). W myśl art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi orzeka organ nadzoru w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Jednocześnie § 6 wskazuje, że wniesienie skargi na czynności egzekucyjne nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, jednakże organ egzekucyjny lub organ nadzoru może w drodze postanowienia wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Skarga - wymieniona w art. 54 § 1 u.p.e.a. - służy zaskarżaniu czynności wykonawczych postępowania i może być wniesiona zarówno na czynności organu egzekucyjnego, jak i czynności egzekutora. W trybie powołanego przepisu prawa ocenie podlega prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym pod względem ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem skargi nie mogą być natomiast kwestie materialnoprawne dotyczące m.in. wymagalności dochodzonych zaległości. Kwestie te stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W kontrolowanej sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., wystawionego przez Wójta Gminy W. obejmującego zaległe należności z tytułu podatku rolnego za styczeń – kwiecień 2012 r. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu w dniu [...] września 2013 r. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P. zgodnie z art. 79 u.p.e.a. poprzez przesłanie w dniu [...] września 2013 r. Zobowiązanemu zawiadomienia o dokonaniu tej czynności, natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...] sierpnia 2013 r. Dodatkowo wskazać należy, że do sporządzenia zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności organ egzekucyjny wykorzystał druk "Zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego", który odpowiada wzorowi określonemu dla tego rodzajów druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z późn. zm.). Odnosząc się do zarzutu, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane pomimo, iż nie zakończyło się postępowanie podatkowe wskazać należy, iż kwestie dotyczące decyzji określającej wymagalności dochodzonych zaległości nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. W zakresie natomiast zarzutu zgłoszonego przez pełnomocnika Skarżącego odnośnie do braku doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, co budzi wątpliwości co do dopuszczalności postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do § 13 pkt 1 powołanego rozporządzenia postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Wprawdzie kwestia rozumienia pojęcia "określona w orzeczeniu" w przeszłości mogła budzić uzasadnione wątpliwości jednakże Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 7/10 (dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl), który też dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu, o którym mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia i to bez względu na to czy ma ona konstytutywny czy deklaratoryjny charakter (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt. II FSK 149/10, z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt. II FSK 897/10, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt. II FSK 1441/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1111/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 407/14 - wszystkie dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi natomiast na to, że w przedmiotowej sprawie podstawą dochodzonej należności było wydane orzeczenie (decyzja z dnia [...] marca 2012r. nr [...], wskazana w tytule wykonawczym, karta [...] akt administracyjnych), postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, a zatem podniesiony w tym zakresie zarzut był niezasadny. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm.), skargę oddalił.