III SA/Wa 1999/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca) sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku B. B. (dalej zwanego "Skarżącym", "Zobowiązanym" lub "Stroną") na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...] z [...] lipca 2013 r., wystawionego przez Wójta Gminy W. obejmującego zaległe należności z tytułu podatku rolnego za styczeń – kwiecień 2012 r. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu w dniu [...] września 2013 r. W toku prowadzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu nadpłaty powstałej w związku z realizacją zajęcia egzekucyjnego świadczenia w ZUS z dnia [...] grudnia 2012r. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 5 września 2013 r., Pismem z 30 sierpnia 2013 r. Następnie kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym tj. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w P.. Zawiadomienie zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 5 września 2013 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 26 sierpnia 2013 r. Pismem z [...] września 2013 r. Skarżący wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Jego majątku na podstawie tytułu wykonawczego nr: [...]wystawionego przez Wójta Gminy W.. Dyrektor Izby Skarbowej w L. pismem z [...] października 2013 r., zwrócił się do wierzyciela tj. Wójta Gminy W. o zajęcie stanowiska w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z [...] października 2013 r., Wójt Gminy W. nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Skarżącego. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w L., postanowieniem z [...] października 2013 r., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku Zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Minister Finansów postanowieniem z[...]marca 2014 r. umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie zażalenia Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z [...] października 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], zostało zakończone poprzez całkowite wyegzekwowanie dochodzonej należności. Jeżeli zatem przedmiotowe postępowanie egzekucyjne nie jest obecnie prowadzone, to organ stwierdził, że postępowanie w sprawie jego wstrzymania stało się bezprzedmiotowe. Wobec zakończenia prowadzonego wobec majątku Zobowiązanego postępowania egzekucyjnego, wydanie rozstrzygnięcia, co do zasadności zaskarżonego postanowienia z 9 października 2013 r., w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego było bezprzedmiotowe. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, iż z uwagi na okoliczność toczącego się postępowania podatkowego konieczne jest ponowne zbadanie w całości postępowania prowadzonego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie. Pismem z [...] kwietnia 2015 r., działający w imieniu Skarżącego pełnomocnik wskazał, że w aktach sprawy nie ma dowodu, iż Skarżący otrzymał przed wszczęciem egzekucji upomnienia co w świetle przepisu art. 15 § 1 u.p.e.a. jest warunkiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W aktach znajduje się jedynie tytuł egzekucyjny, w którym co prawda wskazano na doręczenie upomnienia w dniu 31 grudnia 2012 roku i naliczenie kosztów upomnienia, acz brak jest zwrotki od Skarżącego. Wobec tego wątpliwości budzi dopuszczalność, w niniejszym stanie faktycznym, postępowania egzekucyjnego co do zasady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że jest ono zgodne z prawem. Minister Finansów prawidłowo bowiem zastosował przepisy art. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 i art. 144 k.p.a, umarzając postępowanie odwoławcze wszczęte zażaleniem Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, wobec czego w każdej konkretnej sprawie administracyjnej należy poszukiwać konkretnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, mając na uwadze treść art. 105 k.p.a. Z kolei przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi, iż gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Podstawowe znaczenie w ustaleniu zakresu stosowania cytowanego przepisu ma treść pojęcia "bezprzedmiotowości postępowania". Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi w sposób oczywisty brak postaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości postępowania mogą mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Przyczyny przedmiotowe zachodzą wówczas, gdy brak jest przedmiotu postępowania, a więc gdy nie istnieje sprawa, która mogłaby stanowić jej przedmiot. W rozpatrywanej sprawie z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Skarżącego zostało zakończone poprzez całkowite wyegzekwowanie dochodzonej należności. W tej sytuacji rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym (na skutek wniesionego przez stronę zażalenia z dnia [...] listopada 2013r.) w przedmiocie wstrzymania tego postępowania uznać należało za bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutu, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane pomimo, iż nie zakończyło się postępowanie podatkowe oraz, że tytuły egzekucyjne nie były uzasadnione, a także "skąd wzięła się nadpłata" oraz zarzutu zgłoszonego przez pełnomocnika Skarżącego odnośnie do braku doręczenia Zobowiązanemu upomnienia, należy stwierdzić, że zarzuty te są bezpodstawne. Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż Sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skargę wniesiono i nie może wkraczać swoimi ocenami prawnymi w inną sprawę, niż ta, jaka była przedmiotem postępowania przed organami administracji. Sprawę rozpatrywaną przez Sąd określa strona skarżąca, wskazując konkretny akt (decyzję, postanowienie), którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na postanowienie o charakterze formalnym w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wszczętego zażaleniem strony na postanowienie w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W tak zakreślonych granicach sprawy Sąd nie mógł merytorycznie rozstrzygać zasadności wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Na marginesie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Stosownie natomiast do § 13 pkt 1 powołanego rozporządzenia postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Wprawdzie kwestia rozumienia pojęcia "określona w orzeczeniu" w przeszłości mogła budzić uzasadnione wątpliwości jednakże Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II FSK 7/10 (dostępny na: orzeczenia.nsa.gov.pl), który też dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu, o którym mowa w § 13 pkt 1 rozporządzenia należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia i to bez względu na to czy ma ona konstytutywny czy deklaratoryjny charakter (por. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2011 r., sygn. akt. II FSK 149/10, z dnia 21 listopada 2011 r., sygn. akt. II FSK 897/10, z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt. II FSK 1441/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1111/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 407/14 - wszystkie dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z uwagi natomiast na to, że w przedmiotowej sprawie podstawą dochodzonej należności było wydane orzeczenie (decyzja z dnia [...] marca 2012r. nr [...], wskazana w tytule wykonawczym, karta 1 akt administracyjnych), postępowanie egzekucyjne mogło być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia, a zatem podniesiony w tym zakresie zarzut był niezasadny. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.