III SA/Wa 2003/13

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (doradcy podatkowego) w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych 2. odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego. II. M. B. , dalej jako strona lub skarżący, wnioskiem z 8 lipca 2013 r. na urzędowym formularzu PPF, zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego. W uzasadnieniu strona poinformowała o tym, że: - utrzymuje się z emerytury w wysokości 797,- zł; - jest w podeszłym wieku ([...] lata) i jest schorowana ([...] , [...], [...] ); - całość miesięcznego dochodu jest wydatkowana na zakup lekarstw, pampersów i innych rzeczy związanych z poratowaniem zdrowia; - skarżąca mieszka sama, a [...] jej dzieci opiekuje się nią na zmianę; - wykonanie zakwestionowanej decyzji o odmowie umorzenia spowoduje, ze strona pozostanie bez środków do życia. Wykonując wezwanie referendarza sądowego z 14 sierpnia 2013 r. o nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące, aktualne zestawienie ponoszonych przez ostatnie trzy miesiące dochodów i wydatków, oznaczenie wszystkich źródeł utrzymania strona poinformowała, że dokumenty te znajdują się w aktach sprawy. Nadto pełnomocnik złożył kopie zeznania podatkowego za 2012 r. i poinformował, że "pomaga matce za darmo". III. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Referendarz sądowy, wskazuje, ze skarżąca została skutecznie wezwana, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru załączonego do akt sprawy, o nadesłanie szczegółowych informacji dotyczących źródeł utrzymania, dochodu i wydatków. W odpowiedzi na to wezwanie przedłożyła jedynie kserokopię deklaracji podatkowej za 2012 r. , z której wynika uzyskiwany dochód w wysokości niespełna 11 tys. zł. Nie przedstawiła natomiast żadnych innych dokumentów, jak kserokopia wyciągu z rachunku bankowego, zestawienie uzyskiwanych przychodów i wydatków, wskazania wszystkich źródeł utrzymania, kalkulacji kosztów życia i innych materiałów obrazujących sytuację majątkową i finansową skarżącej w 2013 r. Dokumentów tych, za wskazany okres czasu, wbrew deklaracjom strony brak tez jest w szeroko pojętych aktach sprawy. Okoliczności powyższe są istotne dla oceny sytuacji finansowej strony także z tego powodu, że w formularzu PPF zadeklarowano korzystanie przez stronę z pomocy piątki dzieci, co wpływa na wielkość środków pozostających do jej dyspozycji. Dlatego też niemożliwa była korzystna dla strony ocena jej sytuacji finansowej w pełnym zakresie wniosku. Decyzję o odmowie ustanowienia pełnomocnika referendarz sądowy podjął wyważając obowiązujący przed Sadem I instancji brak "przymusu adwokackiego", skutki wskazanego powyżej niewykonania wezwania i zagwarantowany przepisami prawa dostęp strony do Sądu, obowiązek Sądu kontroli legalności całej sprawy niezależnie od treści zarzutów i udziału strony w postępowaniu (osobiście lub przez pełnomocnika) albo braku udziału strony w postępowaniu, obowiązek informowania Sądu osób działających samodzielnie. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych referendarz sądowy uzasadnia koniecznością zapewnienia stronie dostępu do Sądu w sytuacji, kiedy – niezależnie od ewentualnie posiadanych przez stronę zasobów i od zadeklarowanej pomocy uzyskiwanej od pięciu osób – na trudności w wygospodarowaniu środków na poczet wpisu od skargi wskazuje zestawienie wysokości wpisu (500 zł) z wysokością miesięcznych dochodów, jak też ograniczoną możliwość – z uwagi na stan zdrowia - dowolnego dystrybuowania uzyskiwanego dochodu. Zarazem referendarz sądowy ma na uwadze to, że uiszczenie wpisu jest warunkiem – w przeciwieństwie do udziału pełnomocnika - rozpoznania sprawy przez Sąd, zatem także z tego powodu uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym w sentencji. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2 i ♀ 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji. .