III SA/Wa 2051/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. C. i E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w zakresie podatku od nieruchomości za 2006 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Prezydent W., na podstawie art. 165 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz.U.z 2005 r.Nr 8, poz.60)zwana dalej “o.p".), wszczął z urzędu wobec. A. C. i E. M. wspólników spółki cywilnej "P." postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za lokal użytkowy znajdujący się w budynku przy ul. [...] w W., za okres od 1 stycznia 2005r. do 28 lutego 2009 r. Postanowienie wraz z formularzem "Informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych" doręczono podatnikom dnia 7 grudnia 2010 r. Z kolei postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. organ podatkowy wyznaczył stronom na podstawie art. 200 § 1 o.p. siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie doręczono podatnikom 22 grudnia 2010 r.. Deczyją z dnia [...] stycznia 2011 r. Prezydent W. ustalił Agacie C. i E. M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2006 rok, za lokal użytkowy położony w W. przy ul. [...], przyjmując do opodatkowania : powierzchnię 49, 49 m2 Decyzja została doręczona podatnikom dnia 19 stycznia 2011 r. Od powyższej decyzji pismami z dnia 25 stycznia 2011r. strony odwołały się, kwestionując zasadność wydania decyzji i opodatkowania najmowanego lokalu użytkowego podatkiem od nieruchomości po rozwiązaniu z Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami umowy najmu, wnieśli o całkowite anulowanie wymiaru podatku. Zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2011 r. organ odwoławczy pouczył strony o przysługującym na zasadzie art. 200 § 1 o.p. uprawnieniu zapoznania się z aktami sprawy, z którego strony skorzystały w dniu 12 maja 2011 r.. Po rozpatrzeniu odwołania i analizie akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwana dalej “SKO" ) decyzją z [...] maja 2011 r.[...] uchylilo decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej SKO wskazało, iz zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 199 1 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 –zwana dalej" u.p.o.l."), w brzmieniu nadanym z dniem 1 stycznia 2003r. przez art. 1 ustawy z dnia 30 października 2002r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 200, poz. 1683), "podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące (...) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2". Zdaniem SKO mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy nie ulega wątpliwości, że właściciel Gmina Miejska - W. umocowała Zarząd Domów Komunalnych (obecnie - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W.) do reprezentowania go do działania w jego imieniu przy załatwianiu określonego rodzaju umów z osobami trzecimi. Zarząd Domów Komunalnych, później Zakład Gospodarowania Nieruchomościach w [...] działał jako reprezentant Gminy Miejskiej i jako taki zawarł ww. umowę najmu przedmiotowego lokalu z E.M., a w 28 czerwca 2006r. również z A.C. uprawniającą ich do posiadania lokalu. Odwołujący byli zatem posiadaczami lokalu użytkowego, będącego własnością W., a jego posiadanie wynikało z umowy zawartej z właścicielem. W ocenie SKO powyższe przesądza o uznaniu odwołujących za podatników podatku od nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Za niezasadny SKO uznało zarzut odwołania, iż umowa najmu została rozwiązana i na skarżących nie ciąży obowiazek podatkowy. W konsekwencji SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia z innych przyczyn niż podali odwołujący., a w szczególności z uwagi na określenie wysokości zobowiazania podatkowego w podatku od nieruchomościw stosunku do A. C. za cały 2006 rok, mimo iż wstąpiła ona w stosunek najmu dopiero w dniu 28 września 2006r. Na powyższą deczyję Strony wniosły skargę w dniu 4 lipca 2011 r.(data wpływu) do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, wnioskując o uchylenie deczji SKO w całości . W uzasadnieniu skargi Strony wskazały, iż objęły sporny lokal w posiadanie w stanie zrujnowanym, poniosły wysokie koszty jego eksploatacji, a w 2009 r.rozwiązali umowę najmu jako przynoszącą straty. W odpowiedzi na skargę SKO wnioslo o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu . Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.)zwana dalej “p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Niemniej jednak z uwagi na fakt, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, należało skontrolować legalność zaskarżonej decyzji niezależnie od podniesionych przez skarżących zarzutów. Ponadto zgodnie z art.134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Taka sytuacja nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Stosownie bowiem do art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, prawne oraz jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych z zastrzeżeniem ust. 3 (pkt 1), posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych (pkt 2), użytkownikami wieczystymi gruntów (pkt 3), posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, lub bez tytułu prawnego z wyjątkiem ust. 2 (pkt 4). Przepis art. 3 ust. 1 u.p.o.l. kształtuje zatem ogólną zasadę, stosownie do której podatnikami są właściciele, posiadacze samoistni lub użytkownicy wieczyści nieruchomości. Zasada ta jednak doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., podatnikami są posiadacze na podstawie umów zawartych z właścicielami lub Agencją Własności Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego. Podatnikiem podatku od nieruchomości będzie w takim przypadku np. posiadacz zależny, którego łączy umowa z właścicielem nieruchomości - Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego. Sytuacja ta nie zmieni się także, gdy taki posiadacz odda nieruchomość innemu posiadaczowi zależnemu na podstawie umowy najmu czy też dzierżawy. Kontrakt ten nie będzie bowiem zawarty z właścicielem nieruchomości, a jedynie z najemcą lub dzierżawcą znajdującym się w jej posiadaniu. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że aktualny pozostał pogląd ugruntowany przed 1 stycznia 2003 roku, stosownie do którego posiadacze zależni nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz zarządcy takich nieruchomości są podatnikami tylko wówczas, gdy posiadanie wynika z umowy bezpośrednio zawartej z właścicielem lub zarządu ustanowionego przez właściciela. Oznacza to, że jeżeli umowa dzierżawy lub najmu nieruchomości należącej do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie zostanie zawarta z właścicielem, a na przykład z zarządcą, najemcą, dzierżawcą, użytkownikiem wieczystym, czy innego rodzaju posiadaczem zależnym, podatnikiem podatku od tej nieruchomości pozostaje nadal ten posiadacz zależny pod warunkiem, że jego tytuł prawny do posiadania pochodzi bezpośrednio od właściciela nieruchomości (tak: wyrok NSA z dnia 5 września 2006 r., sygn. akt II FSK 1090/05, Biuletyn Skarbowy z 2006 r., nr 5, str. 23; wyroki NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 825/07 i II FSK 826/07, niepublikowane). Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, iż stanowisko SKO, ze Skarżący są podatnikami podatku od nieruchomości odpowiada prawu. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z załączonej do akt umowy najmu nr [...] z dnia 9 kwietnia 1997r., wynika, że lokal użytkowy położony w Warszawie przy ul. [...] o powierzchni 49, 49 m2 , wykorzystywany do działalności gospodarczej przez podatników, stanowi bezspornie własność jednostki samorządu terytorialnego - Gminy W.. Przedmiotową umowę najmu w imieniu Gminy W. zawarł Zarząd Domów Komunalnych W. Przedmiotowa umowa została zmieniona aneksem obowiązującym od dnia podpisania tj. 28 września 2006r., zawartym pomiędzy Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami w W a E. M. i A. C.. Z przytoczonej w uzasadnieniu deczyzji regulacji prawnej wynika, iż zgodnie z § 1 Uchwały Nr XLIII/1019/2004 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 2 grudnia 2004r. w sprawie przekształcenia zakładu budżetowego m.st. Warszawy pod nazwą "Zarząd Domów Komunalnych" w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W." (Dziennik Urzędowy Woj. Mazowieckiego z 2004r. Nr 309, poz. 9585 ze zm.) ww. zakład budżetowy pod nazwą "Zarząd Domów Komunalnych" uległ z dniem 1 stycznia 2005r. przekształceniu w jednostkę budżetową m.st. Warszawy pod nazwą "Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W." z siedzibą w W.. W myśl § 3 i § 4 pkt 1 ppkt d) Statutu Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w W. stanowiącego załącznik do ww. Uchwały Nr XLIII/1019/2004 zadania Zakładu obejmują : zarządzanie powierzonym zasobem nieruchomości W., w tym zawieranie, dokonywanie zmian i rozwiązywanie umów najmu, dzierżawy lub użyczenia. Zakładem kieruje Dyrektor, który realizuje działania określone w statucie w imieniu W., w granicach pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta. W.. Do zakresu działania Dyrektora Zakładu należy w szczególności składanie w imieniu W. oświadczeń woli w zakresie prawa i obowiązków majątkowych do wysokości kwot określonych w planach finansowych Zakładu (§ 6 pkt 1, § 7 i § 8 pkt 2 Statutu). Mając powyższe na uwadze stwierdzić więc należy, że właściciel Gmina - W. umocowała Zarząd Domów Komunalnych (obecnie - Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w W.) do reprezentowania go do działania w jego imieniu przy załatwianiu określonego rodzaju umów z osobami trzecimi. Zarząd Domów Komunalnych, później Zakład Gospodarowania Nieruchomościach w D. działał jako reprezentant Gminy i jako taki zawarł ww. umowę najmu przedmiotowego lokalu z E. M., a w 28 czerwca 2006r. również z A. C. uprawniającą ich do posiadania lokalu. Skarżący byli zatem posiadaczami lokalu użytkowego, będącego własnością W., a jego posiadanie wynikało z umowy zawartej z właścicielem. W sprawie zauważenia również wymaga , jak prawidłowo wskazał organ pierwszej instancji, nie ustanowiono zarządcy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603). Organ odwoławczy słusznie również wskazał, iż jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek. Taka regulację prawną zawiera art.6 ust.5 u.p.o.l. .W decyzji przepis ten nie został powołany, ale stanowisko organu odwoławczego, iż organ pierwszej instancji bezpodstawnie ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za cały rok 2006 odpowiada prawu. W związku z czym zachodzi konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego z uwzględnieniem okoliczności stanu faktycznego sprawy tj. ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w stosunku do A. C. oraz wyliczenia wysokości zobowiązania podatkowego, mając na uwadze art.6 ust.1, 4 i 5 u.p.o.l. Ponadto rozważenia wymaga również, iż z dniem 28 września 2006 r. podatnikami będą dwie osoby fizyczne działające w formie spółki cywilnej, wspólnie posiadające sporny lokal użytkowy. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy pominął okoliczność, że decyzja organu pierwszej instancji powinna zawierać uzasadnienie spełniające wymogi określone w art.210 § 4 o.p. W decyzji organu pierwszej instancji nie zawarto bowiem uzasadnienia faktycznego w sprawie. Organ pierwszej instancji nie wskazał jaka jest podstawa faktyczna decyzji. Brak w niej ustaleń co do stanu faktycznego jakie poczynił organ zgodnie z art.122 i 187 o.p. oraz oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego według zasad określonych w art.191 o.p. Na tym etapie postępowania wada ta została usunięta przez organ odwoławczy, który jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji zbadał sprawę ponownie merytorycznie dokonując ustaleń co do stanu faktycznego i prawnego sprawy. Jednakże organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie zastosować się nie tylko do stanowiska SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji, ale również do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd zgodnie z art.153 p.p.s.a i wydać decyzję odpowiadającą wymogom określonym w wyżej wskazanych przepisach o.p. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.