III SA/Wa 2062/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Skarżący A. R., we wniosku zawartym w skardze z 24 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrócił się, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] czerwca 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. W uzasadnieniu powołał się na groźbę wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności wskazał na to, że posiada jeden składnik majątkowy o znacznej wartości, który wskutek "swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem". Dokonanie sprzedaży licytacyjnej nieruchomości doprowadzi do sytuacji, w której "odwrócenie" transakcji nie będzie możliwe. Starszy Referendarz sądowy, postanowieniem z 2 października 2018 r., przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi (postanowienie z 2 października 2018 r. III SA/WA 2062/18, k. 10 akt postępowania o prawo pomocy), ponieważ dochód rodziny w wysokości 5890,- zł nie umożliwia jednoczesnego pokrycia kosztów niezbędnego utrzymania sześciu osób i kosztów postępowania w sprawach skarg wniesionych do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 poz. 1302, dalej: "P.p.s.a."), Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienia NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z 16 listopada 2010 r., I FZ 433/10, z 23 września 2014 r., II GZ 518/14, CBOSA). Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Jednocześnie Sąd wskazuje, że przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku z urzędu uwzględnił dokumenty złożone przez Skarżącego w toku postępowania w sprawie prawa pomocy, załączone do spraw III SA/WA 2062/18 oraz III SA/WA 2061/18. Sąd daje wiarę informacjom zawartym w tych dokumentach w niniejszym postępowaniu o wstrzymanie wykonania. Natomiast dokumentacja złożona przez Stronę przy wniosku o przyznanie prawa pomocy oczywiście może i nawet powinna być brana pod uwagę przy rozstrzyganiu w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji, jednakże w kontekście przywołanych przez wnioskodawcę okoliczności, wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania takiej decyzji (por. postanowienie NSA z 25 października 2017 r. I FZ 268/17, CBOSA). Przechodząc do meritum wniosku wskazać trzeba, że z dokumentów znanych Sądowi z urzędu, załączonych do akt spraw we wskazanych powyżej sygnaturach, w postaci: kserokopii i oryginałów poleceń zapłaty, zaświadczenia lekarskiego, zaświadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z [...] września 2018 r., wyciągu z rachunku bankowego i in. oraz z oświadczeń Skarżącego złożonych w treści formularza PPF pod groźbą odpowiedzialności karnej (k. 1 i n akt postępowania o prawo pomocy) wynika niezdolność Skarżącego do poniesienia kosztów wpisu od skargi w wysokości, odpowiednio, 1253 zł (III SA/WA 2061/18) i 1988 zł (III SA/WA 2060/18). W ocenie Sądu, ze względu na opisaną powyżej sytuację finansową Skarżącego wszczęcie wobec niego postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwot 41741,- zł (III SA/WA 2061/18) czy 99384,- zł (III SA/WA 2062/18) skutkować będzie zaburzeniem zaspokajania podstawowych potrzeb rodziny i Strony. Skoro Skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie kosztów wpisu od skargi, to tym bardziej nie posiada w chwili obecnej środków w większym rozmiarze na pokrycie spornych zobowiązań podatkowych. Sąd ma na uwadze również, że w stosunku do Skarżącego zostały wydane przez organy podatkowe jeszcze (co najmniej) dwie inne decyzje wymiarowe, będące przedmiotem osobnych skarg, z którymi również wiąże się groźba egzekucji. Podkreślić również należy, że kwota, którą dysponuje gospodarstwo domowe Skarżącego (5890,- zł) musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeb życiowych sześciu osób (rubryka 6 formularza PPF, k. 2 akt prawa pomocy). Godne wzmianki przy tym jest to, że na dochód gospodarstwa domowego składa się również dochód osób niezaangażowanych w spór podatkowy, a nadto przychód z tytułu alimentów i "500+", natomiast nieruchomość rolna (1,5 ha) i dom (50 m.kw.) zaspokajają potrzeby egzystencjalne wszystkich domowników. Trafny jest też wniosek Skarżącego, że skutek prawny z egzekucji z nieruchomości (obciążonej hipoteką) polegający na jej zbyciu, należy zaliczyć, co do zasady, do trudno odwracalnych. Dlatego też wniosek o udzielenie ochronny tymczasowej zasługiwał na uwzględnienie. Sąd nie podzielił poglądów wyrażonych w postanowieniu z 27 września 2017 r. III SA/WA 886/17 (o odmowie wstrzymania wykonania decyzji), ponieważ Skarżący w niniejszym postępowaniu zawarł (rzetelne) uzasadnienie wniosku, a nadto ograniczona możliwość wykonania przez Skarżącego zobowiązania, nawet w niższej wysokości, wynikała z dokumentów nadesłanych w trakcie postępowania o prawo pomocy i została poświadczona prawomocnym postanowieniem o zwolnieniu od kosztów wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.