III SA/Wa 2218/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. , skarżąca – J. Sp. z o.o. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączono niepodpisany i niewypełniony formularz PPF. Na podstawie zarządzenia z 18 sierpnia 2016 r. wezwano Skarżącą do złożenia w Sądzie wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu oraz do nadesłania: zeznań podatkowych spółki za 2014 i 2015 r. oraz sprawozdań finansowych za te okresy, udokumentowania aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej spółki, m.in. poprzez udokumentowanie wysokości przychodów, kosztów ich uzyskania oraz dochodów uzyskanych przez spółkę od początku 2016 r., nadesłania wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych spółki za ostatnie 3 miesiące, nawet jeśli brak na nich środków finansowych, nadesłania innych dokumentów, które dotyczą aktualnej sytuacji finansowej i majątku spółki, wskazania, do jakiej kwoty spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania, z uwzględnieniem ewentualnych dopłat wspólników. W odpowiedzi skarżąca złożyła wniosek na stosownym formularzu wnioskując o zwolnienie od kosztów sadowych. Wniosek nie został uzasadniony. Skarżąca w oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała jedynie, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Spółka nie posiada środków trwałych ani środków na rachunku bankowych. Do wniosku załączono oświadczenie prezesa zarządu spółki z dnia 5 września 2016 r., zgodnie z którym na rachunku bakowym spółki nie ma środków, saldo wynosi "0". Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Podstawą prawną rozpoznania złożonego przez skarżącą wniosku są przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z ich brzmieniem, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie NSA z 13 września 2011 r., II FZ 439/11). W rozpoznawanej sprawie, mimo wezwania, skarżącą nie złożyła stosownych wyjaśnień, ani nie nadesłała żadnego z żądanych dokumentów. Przed wszystkim skarżąca nie wyjaśniła i nie udokumentowała podstawowej kwestii, a mianowicie tego, czy w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Referendarz sądowy, poza lakonicznymi oświadczeniami zawartymi w formularzu, nie ma żadnej wiedzy na temat aktualnej sytuacji finansowej spółki. Okoliczności te, mimo wezwania, nie zostały w żaden sposób udokumentowane. W ocenie referendarza sądowego, brak podstawowych informacji chociażby o aktualnych przychodach, majątku i działalności spółki uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy tj. ocenę tego, czy spółka jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenia taką sytuację jednoznacznie. Jeżeli strona w jakikolwiek sposób uchyla się od złożenia wyjaśnień, oświadczeń lub dokumentów służących ocenie jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, to musi się liczyć z tym, że sąd nie będzie miał podstaw do przyjęcia jej wniosku za uzasadniony (por. np. postanowienie NSA z 23 kwietnia 2009 r., I FZ 71/09, z 23 lipca 2009 r., II FZ 260/09 z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09). Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.