III SA/Wa 2276/16

Dnia 15 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. sp. z o.o. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do października 2014 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżąca – K. Sp. z o.o. - pismem z dnia 22 czerwca 2016 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od czerwca do października 2014 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że w wyniku wydania zaskarżonej decyzji Skarżącej zostało określone zobowiązanie podatkowe w podatku VAT w wysokości 1.670.645,01 zł. Zobowiązanie podatkowe dotyczy rozliczeń VAT Skarżącej za okres czerwiec - październik 2014 r., a zatem dodatkowo obejmuje odsetki od zaległości podatkowej w kwocie ponad 150.000 zł. W konsekwencji, wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z powstaniem zobowiązania podatkowego i egzekucji od Skarżącej kwoty prawie 2 mln zł. Mając na uwadze rozmiar działalności gospodarczej Skarżącej, kwota zobowiązania podatkowego wynikająca z zaskarżonej decyzji znacznie przekracza jej możliwości majątkowe. Wykonanie decyzji naraża Skarżącą na niebezpieczeństwo poniesienia szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci utraty płynności finansowej, a co za tym idzie upadłości i finalnie likwidacji. Skarżąca zaznaczyła, iż jej sytuacja finansowa wypełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.". Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi bowiem do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody Skarżącej oraz trudnych do odwrócenia skutków w postaci stanu upadłości. Skarżąca wskazała, że jej sytuacja w ostatnich latach uległa gwałtownemu pogorszeniu. Podczas gdy w 2014 r. zysk netto Skarżącej wyniósł 659.997,99 zł, w 2015 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 401.976,66 zł. Wynika to w szczególności z faktu prowadzenia przez organy podatkowe postępowań i kontroli podatkowych (za okres: maj 2014 r. oraz listopad 2014 r. - marzec 2015 r.) paraliżujących działalność Skarżącej. Postępowania te z jednej strony wiążą się z kosztami po stronie Skarżącej, a z drugiej ograniczają jej aktywność gospodarczą minimalizując zyski. Skarżąca balansuje na granicy utrzymania płynności finansowej. Aktualny wynik finansowy Skarżącej nie pozwala wobec tego na uregulowanie zobowiązań wynikających z zaskarżonej decyzji. Skarżąca wskazała, że podejmuje starania aby regulować na bieżąco swoje zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji - wnosząc przed organami podatkowymi o wstrzymanie wykonania decyzji po przyjęciu od Skarżącej zabezpieczenia. Wniosek Skarżącej nie ma zatem na celu uniknięcia spłaty należności budżetu państwa, a jedynie wstrzymanie wykonania spornej decyzji do czasu jej prawomocności. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego uniemożliwi Skarżącej regulowanie jej bieżących zobowiązań, w szczególności z tytułu pożyczek, wynoszących na dzień składania skargi 597.620 zł. Mając na względzie powyższe, wykonanie zaskarżonej i spornej decyzji uniemożliwi Skarżącej regulowanie powyższych zobowiązań i spowoduje ich natychmiastową wymagalność, a to skutkować będzie stanem upadłości Skarżącej i zakończeniem przez nią działalności gospodarczej. W konsekwencji, Skarżąca może nie doczekać wyroku Sądu w sprawie zaskarżonej decyzji. Skarżąca jest spółką stanowiącą rodzinną działalność gospodarczą. W konsekwencji, jest ona jedynym źródłem utrzymania dla wspólników oraz ich rodzin. Wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi nie tylko do zaprzestania działalności przez samą Skarżącą, ale również istotnie wpłynie na majątkową sytuację osób, dla których dochody z jej działalności są zasadniczym źródłem utrzymania. Skarżąca stanowi źródło utrzymania nie tylko jej wspólników, ale również osób w niej zatrudnionych. Zaprzestanie działalności gospodarczej przez Skarżącą na skutek utraty płynności finansowej wiązałoby się również z utratą pracy przez zatrudnionych w niej pracowników. Wysoce prawdopodobna upadłość Skarżącej, pociągająca za sobą zwolnienie zatrudnionych pracowników wypełnia wobec tego przesłankę trudnych do odwrócenia skutków z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawet jeśli, wskutek uwzględnienia przez Sąd skargi i zaskarżona decyzja zostanie uchylona, a wynikające z niej kwoty zobowiązania podatkowego wyegzekwowanego od Skarżącej zostaną jej zwrócone, przywrócenie działalności gospodarczej Skarżącej i ponowne zatrudnienie zwolnionych wcześniej kluczowych pracowników będzie mało prawdopodobne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżąca nie wykazała istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, które nie będą mogły być naprawione przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. Lakoniczne wyjaśnienia, że wykonanie decyzji przekracza w chwili obecnej możliwości płatnicze Spółki nie może stanowić o udzieleniu Skarżącej ochrony tymczasowej. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Spółka nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jej obecną sytuację finansową. Tym samym Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącą nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jej bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro Skarżąca w złożonym wniosku nie wykazała w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.