III SA/Wa 2278/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-15

Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak, Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku podatnika, w sytuacji gdy podatnik kwestionuje istnienie zaległości podatkowych i podstawy do zabezpieczenia?
Ratio decidendi
Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy i nie wymaga pełnego postępowania dowodowego; wystarczy uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania i uzasadnionej obawy jego niewykonania. Organy prawidłowo uprawdopodobniły istnienie zobowiązania na podstawie dowodów z postępowań przygotowawczych i kontroli celno-skarbowej, a także wykazały uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązania poprzez analizę zbywania majątku, wysokości zobowiązania w zestawieniu z sytuacją finansową spółki oraz zawieszenia działalności.
Stan faktyczny
Spółka R. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego (NUCS) określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w VAT za III i IV kwartał 2015 r. oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku spółki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1, kwestionując istnienie zaległości podatkowych i uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania. Podniosła, że organy opierają się na pomówieniach osób dopuszczających się przestępstw i nie wykazały należycie wystąpienia obawy niezapłacenia podatku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak, sędzia WSA Anna Zaorska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. oraz zabezpieczenie jej na majątku podatnika oddala skargę 1.1 Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno – Skarbowego w B. (dalej: "NUCS") z [...] kwietnia 2018 r. określającą R. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. w łącznej kwocie 506.795 zł oraz kwotę zabezpieczenia w wysokości 500.310 zł na majątku Spółki wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji. 1.2. Z akt sprawy wynika, że NUCS decyzją z [...] kwietnia 2018 r. określił Skarżącej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III kwartał 2015 r. w kwocie 289.412 zł w miejsce zadeklarowanego zobowiązania w tym podatku w wysokości 5.936 zł oraz za IV kwartał 2015 r. w wysokości 217.383 zł w miejsce zadeklarowanego zobowiązania w tym podatku w wysokości 549 zł, a także orzekł o zabezpieczeniu na majątku Skarżącej kwoty 500.310 zł oraz odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 140.157 zł naliczonych na dzień wydania decyzji. 1.3. W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 124, art. 191 oraz art. 33 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "O.p."). W uzasadnieniu odwołania Skarżąca argumentowała, że do czasu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie zaległości podatkowej nie można mówić o istnieniu zaległości, a tym samym o nieuiszczaniu wymagalnych kwot zobowiązań. Podniosła, że organ opiera swoje przypuszczenia co do istnienia zaległości wyłącznie na oświadczeniach i zeznaniach osób, które dopuściły się przestępstwa i dokonują pomówień na przedstawicieli Spółki. Skarżąca wskazała również że organ nie wykazał należycie wystąpienie uzasadnione obawy niezapłacenia przez Spółkę zobowiązań podatkowych. 1.4. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, DIAS wskazał na dotychczasowe ustalenia kontroli celno-skarbowej prowadzonej wobec Skarżącej w zakresie prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. Organ odwoławczy wskazał na włączone do akt sprawy dokumenty z postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. pod nadzorem Prokuratury Okręgowej w L., sygn. akt [...], w tym m.in. złożone 10 lutego 2017 r. przez M. P. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "B. M." oraz R. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "S. M." zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego – czynny żal w zakresie popełnienia w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2016 r. czynu zabronionego polegającego na wystawianiu i posługiwaniu się nierzetelnymi fakturami lub rachunkami, określonego w art. 62 § 2 ustawy z 10 września 1999 r Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1958). DIAS podał, że z treści powyższego zawiadomienia wynika, że M. P. pod kierownictwem i namową R. K. – Prezesa Zarządu Spółki, obecnie pozostającego prokurentem Skarżącej, wystawiła w ww. okresie na rzecz Spółki faktury VAT z wykazaną sprzedażą usług budowlanych, podczas gdy w rzeczywistości nie doszło do ich wykonania. Natomiast R. S. wskazał, że za namową i kierownictwem R. K. wystawił w ww. okresie na rzecz Pani M. P. faktury VAT z wykazaną sprzedażą usług budowlanych, które w rzeczywistości nie zostały wykonane, co doprowadziło do uszczuplenia należności podatkowych deklarowanych przez Spółkę. Ponadto DIAS podkreślił, że z zeznań ww. osób wynika, że na żądanie R. K., M. P. założyła na własne nazwisko działalność gospodarczą, na rzecz której R. S. wystawiał fikcyjne faktury VAT, jako przedmiot sprzedaży wskazując usługi budowlane. Następnie "B. M." M. P. wystawiała fikcyjne faktury VAT na rzecz Skarżącej jako przedmiot sprzedaży wskazując usługi budowlane. W początkowym okresie M. P. wyłącznie podpisywała gotowe dokumenty przygotowane przez R. K., natomiast później wystawiała je samodzielnie, za namową R. K. dorabiając do nich dokumenty KP, KW, protokoły odbioru robót, protokoły finansowe oraz tzw. małe umowy mające uwiarygodnić wykonanie usług wskazanych na fakturach. M. P. wskazała, że w okresie od października 2014 r. do czerwca 2016 r. jako formę płatności na ww. fakturach wskazywano gotówkę, bez jej faktycznego przekazania, a następnie na polecenie R. K. założony został firmowy rachunek bankowy, na który R. K. przelewał środki pieniężne, które po dokonaniu wypłaty przez M. P. i R. S. były przez niego przejmowane. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt, że M. P. złożyła korekty deklaracji VAT-7K za III i IV kwartał 2015 r., niezawierające wartości netto i podatku należnego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz Skarżącej, potwierdzające jednocześnie, że faktury wystawione na rzecz Spółki przez "B. M." M. P. stwierdzają czynności, które nie zostały w rzeczywistości wykonane. Ponadto wskazano, że w toku kontroli NUCS na podstawie zeznań B. K., wg KRS, Prezesa Spółki, a zarazem małżonki R. K., ustalił że ww. nie miała faktycznego związku ze Spółką, zajmując się głownie wychowywaniem dzieci. Nie posiadała wiedzy jakie inwestycje budowlane były przez Spółkę prowadzone w 2015 r., ilu zatrudniano pracowników, czy korzystano z usług podwykonawców oraz jakie zawierano w tym czasie umowy z kontrahentami. Podkreślono, że B. K. nie posiadała również wiedzy na temat współpracy z "B. M." M. P. , bowiem prowadzeniem działalności zajmował się małżonek R. K. Z zeznań R. K. wynikało natomiast, że przyjmował on fikcyjne faktury od M. P. , a wcześniej od R. S. za usługi budowlane, z których żadna nie została faktycznie wykonana. DIAS przyjął, że na podstawie ww. dowodów zostało uprawdopodobnione zaniżenie przez Spółkę zobowiązania w podatku od towarów usług za III I IV kwartał 2015 r. W dalszej kolejności DIAS uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazywał, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 33 O.p., tj. uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. W tym zakresie organ wskazał za NUS na rodzaj i charakter popełnionych uchybień, tj. bezzasadne obniżanie należnego podatku od towarów i usług, a co za tym idzie zaniżanie zobowiązania w tym podatku, zbywanie posiadanego majątku, wysokość zaniżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług w zestawieniu z sytuacją finansową Spółki. DIAS ponownie powołał się na ustalenia dokonane w toku kontroli celno – skarbowej, z których wynikało, że Skarżąca zaniżała wymagalne zobowiązania o charakterze publicznoprawnym, poprzez odliczanie podatku naliczonego na podstawie faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych za poszczególne okresy rozliczeniowe. Zdaniem organu odwoławczego, świadczy to o tym że, Spółka dopuściła się zaniedbań w zachowaniu należytej staranności przy wyborze kontrahentów i ocenie zawieranych transakcji handlowych oraz wskazuje na pełną świadomość Spółki uczestniczenia w mechanizmie mającym na celu wyłudzenie podatku od towarów i usług. W ocenie DIAS, o istnieniu uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania w podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres mogą również świadczyć okoliczność zbywania przez Spółkę posiadanego majątku, tj. zbycie w maju 2017 r. środków transportu, w tym 3 samochodów ciężarowych, co potwierdza wydruk z Bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców według stanu dzień 23 stycznia 2018 r. zestawiony z ujawnieniem procederu wprowadzania na rynek fikcyjnych faktur VAT oraz wynikającą z Krajowego Rejestru Sądowego informacją o zawieszeniu przez Spółkę prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 1 lutego 2018 r. Jako okoliczność przemawiającą za zastosowaniem wobec Skarżącej zabezpieczenia organ uznał ponadto wysokość przybliżonej kwoty zaniżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług w zestawieniu z sytuacją majątkowo - finansową Spółki. Według informacji z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych Spółka nie posiada nieruchomości, nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców jako właściciel środków transportu i posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł. DIAS podał, że z analizy sprawozdania finansowego za 2015 r. wynika, że Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 4.447,18 zł, stan środków pieniężnych w kasie i na rachunku bankowym wyniósł 269.217,43 zł, natomiast środków trwałych 64.251,34 zł. Ze sprawozdania finansowego za 2016 r., wynika natomiast, że Spółka poniosła stratę w wysokości 66.367.63 zł, nie wystąpiły wartości niematerialne i prawne, a środki trwałe przedstawiały wartość 89.990,48 zł. Ponadto z akt prowadzonej równolegle kontroli celno - skarbowej w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2016 r. wynika, że wobec Spółki wydane zostały decyzje o zabezpieczeniu na majątku przybliżonych kwot zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe w łącznej wysokości 1.769.981 zł oraz odsetki za zwłokę. 2. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca wywiodła skargę do tutejszego sądu zarzucając naruszenie: - art. 33 § 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane przez Skarżącą, - art. 120, art. 121 oraz art. 187 § 1 O.p., poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, w szczególności przez nieuprawnione twierdzenia o nieprawidłowych rozliczeniach podatnika, chociaż brak w tym zakresie dokumentu urzędowego np. w postaci ostatecznej i prawomocnej decyzji podatkowej. W związku z tak przedstawionymi zarzutami Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie stanowi podstawy do twierdzenia, że Skarżąca posiada zaległości podatkowe, a zaspokojenie potencjalnych należności podatkowych wynikających z innych postępowań prowadzonych przez organy podatkowe jest zagrożone. W ocenie Skarżącej, organy podatkowe opierają swoje przypuszczenia, co do istnienia zaległości, wyłącznie na oświadczeniach i zeznaniach osób, które dopuściły się przestępstwa i dokonują pomówień przedstawicieli Spółki. Ich przesłuchania w charakterze podejrzanych odbyły się bez udziału Skarżącej, pozbawiając ją czynnego udziału w przesłuchaniu, w tym prawa do zadawania pytań. Skarżąca zauważyła również, że wywiązała się z obowiązku wykonania prac, a co za tym idzie usługi były świadczone. Zdaniem Skarżącej, organy podatkowe błędnie i bez analizy materiałów kontroli przyjęły, że spornych usług nie wykonano, a tym samym nie wykazały, że w sprawie występuje jakiekolwiek prawdopodobieństwo zaniżenia zobowiązania podatkowego. Skarżąca zarzuciła również brak wskazania działań Skarżącej, z których miałoby wynikać zaistnienie okoliczności przykładowo wymienionych w art. 33 § 1 O.p., spełniających przesłanki do zastosowania zabezpieczenia oraz brak uprawdopodobnienia, że zobowiązanie nie zostanie przez Skarżącą wykonane w przyszłości. Zdaniem Skarżącej, organy podatkowe stwierdzając, że obawa odnośnie niezapłacenia podatku wynika z faktu sprzedaży środków transportu, poświęciły powyższemu zagadnieniu uwagę odwrotnie proporcjonalną do jej znaczenia procesowego. W ocenie Skarżącej, sprzedaż nie oznacza pozbywania się majątku, ale zamianę rzeczy na środki pieniężne, przeznaczane na spłatę zobowiązań. Ponadto organy nie wskazały jaką ilość i za jaką cenę Skarżąca dokonała przedmiotowej sprzedaży, wobec czego nie sposób ocenić, czy w sprawie istnieje ryzyko niezapłacenia podatku z tego względu. 3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 4.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności określenia Skarżącej przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę, a także orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku Skarżącej ww. zobowiązań. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się naruszenia prawa, które stanowiłoby podstawę do uchylenia decyzji. 4.2. Zgodnie z art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zgodnie z § 2 tego przepisu, zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji w sprawie zobowiązania podatkowego. Przepis art. 33 O.p. reguluje szczególne postępowanie, które pozwala organom na zabezpieczenie zobowiązania, a więc zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego, jeszcze przed wydaniem właściwej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Postępowanie zabezpieczające ma zatem charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego. Przy czym nie dąży ono do wykonania zobowiązania podatkowego, gdyż jego celem jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których właściwa wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Organ podatkowy ma natomiast prawo do określenia przybliżonej kwoty zobowiązania. Stosownie do treści art. 33 § 4 O.p., określenie kwoty odbywa się na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Powyższe oznacza, że organ podatkowy ma obowiązek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w przybliżonej wysokości istnieje, z tym zastrzeżeniem, że postępowanie zabezpieczające nie ma charakteru zastępczego wobec postępowania wymiarowego. Sformułowanie "na podstawie posiadanych danych" przesądza bowiem o charakterze i zakresie ustaleń dokonywanych przez organ podatkowy w postępowaniu zabezpieczającym, zawężając zakres tych ustaleń właśnie do posiadanych danych. Przy czym, zakres ich weryfikacji również jest zawężony. W jego toku nie przeprowadza się więc pełnego postępowania dowodowego. W konsekwencji, określenie w decyzji zabezpieczającej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Przyjęte ustalenia w zakresie przybliżonej kwoty zobowiązania w decyzji o zabezpieczeniu, nie są jednocześnie przesądzające w zakresie treści decyzji wymiarowej (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 7 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1114/17). Niewątpliwie zatem, postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem pomocniczym, w którym nie przeprowadza się właściwego postępowania dowodowego. Wystarczy uprawdopodobnienie istnienia zobowiązania. Tak ukształtowany charakter postępowania zabezpieczającego skutkuje natomiast tym, że podatnik nie może w toku tego postępowania domagać się od organu je prowadzącego, przeprowadzenia wszystkich dowodów. Również Sąd kontrolując tego rodzaju decyzję nie może poddawać ocenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym (wymiarowym). To oznacza, że kwestie związane ze sposobem prowadzenia postępowania kontrolnego i ewentualne uchybienia organów w tym zakresie nie mogą być przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania. W konsekwencji, argumentację Skarżącej zmierzającą do wykazania, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania podatkowego w toku kontroli celno-skarbowej, opierając się na włączonych do akt sprawy zeznaniach M. P. i R. S. oraz przeprowadzając dowód z zeznań B. K. uznać należy za pozostającą bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem wskazano powyżej, w decyzji wydanej w trybie art. 33 O.p., organ podatkowy określa jedynie przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. Natomiast prowadzone postępowanie celno-skarbowe i zakres przeprowadzonego postępowania dowodowego będą stanowić przedmiot kontroli w ramach sprawy zainicjowanej skargą na ewentualną decyzję określającą Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za kontrolowany okres. W tym zakresie zarzut skargi należało więc uznać za chybiony. 4.3. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, okoliczności przywołane przez organy, a wynikające z dotychczasowych ustaleń kontroli celno-skarbowej uprawdopodabniają, że zobowiązanie w określonej w przybliżony sposób wysokości istnieje. Organy wskazały bowiem na szereg okoliczności, które wskazują, że Skarżąca odliczyła podatek naliczony z faktur niedokumenujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Organy zwróciły uwagę przede wszystkim na ustalenia poczynione w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego przez NUS pod Nadzorem Prokuratury Okręgowej w L. sygn. akt [...], z których wynikało, że kontrahent Skarżącej – M. P. brała udział w procederze wystawiania i posługiwania się nierzetelnymi fakturami VAT, w zakresie sprzedaży usług budowlanych, które to usługi nie zostały rzeczywiście wykonane. Powołały się na treść dowodów z zeznań M. K. oraz jej kontrahenta R. S. przeprowadzonych w tym postępowaniu oraz treść zawiadomienia o popełnieniu czynu zabronionego z 10 lutego 2017 r., które potwierdzały, że M. K. i R. S. we wskazanym okresie nie prowadzili faktycznej działalności gospodarczej, nie wykonywali usług, nie zatrudniali pracowników, a ich aktywność gospodarcza ograniczała się wyłącznie do wystawiania fikcyjnych faktur VAT na rzecz Skarżącej. Ponadto sam R. K. zeznał, że przyjmował do rozliczenia puste faktury (zob. protokół przesłuchania podejrzanego z 15 listopada 2017 r, k. 58/9 do 58/15 akt admin.). Z kolei jego żona B. K. (zgodnie z KRS Prezes Spółki) zeznała, że nie posiadała wiedzy na temat inwestycji prowadzonych przez Spółkę w 2015 r., ilości zatrudnianych pracowników, ewentualnych podwykonawców i zawieranych z nimi umów, współpracy z M. P. Wskazywała, że w istocie prowadzeniem działalności zajmował się jej małżonek R. K. Dodatkowo zasadnie podniesiono, że fikcyjność transakcji potwierdzał również fakt, że M. P. złożyła korekty deklaracji VAT-7K za sporne okresy niezawierające wartości netto i podatku należnego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz Spółki. W ocenie Sądu, wymienione okoliczności, stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że stosownie do art. 33 § 4 pkt 2 O.p. została uprawdopodobniona przybliżona wysokość zobowiązania podatkowego za ww. okresy. Odnosząc się natomiast do argumentacji skargi, że Spółka wykonała roboty budowlane na rzecz swoich kontrahentów Sąd zauważa, że podstawą do określenia Skarżącej przybliżonej kwoty zobowiązania było uprawdopodobnienie zaniżenia zobowiązania poprzez odliczenie przez Skarżącą podatku naliczonego z faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a nie zakwestionowanie wykonania usług budowlanych przez Skarżącą. 4.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organy wypełniły także wymóg wynikający z art. 33 § 1 O.p., tj. wykazały przesłankę zaistnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że choć wskazana obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, to – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – zdarzenia wymienione w art. 33 § 1 in fine O.p. są, poprzez określenie "w szczególności", jedynie przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Są nimi: "trwałe zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Co za tym idzie – skoro ustawodawca tak sformułował treść przepisu, organ podatkowy może w istocie przytaczać także inną argumentację i wykazywać inne okoliczności, które w jego ocenie, na gruncie konkretnej sprawy, będą wskazywać na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku przez podatnika, uzasadniającej sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja o zabezpieczeniu może być wydana np. wówczas, gdy podatnik nierzetelnie prowadzi księgę przychodów i rozchodów, gdy dokonuje oszustw podatkowych, np. w zakresie nieuprawnionego zwrotu podatku VAT, gdy nierzetelnie prowadzi ewidencje służące do kontroli wykonania przez niego obowiązków podatkowych (por. wyrok WSA w Poznaniu z 4 września 2012 r. sygn. akt III SA/Po 15/12, wyrok WSA w Bydgoszczy z 16 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 724/11, wyrok NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 761/12). W judykaturze uznaje się również, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu jest możliwe również wówczas, gdy wartość zobowiązań podatkowych przekracza wartość majątku podatnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2017 r., sygn. akt. I FSK 2294/15). Podkreślenia przy tym wymaga, że ocenę, czy w konkretnym przypadku istnieje obawa niewykonania zobowiązania, ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego. W art. 33 O.p. ustawodawca wskazuje bowiem, że zobowiązanie podatkowe "może być zabezpieczone" (§ 1), czy "zabezpieczenia (...) można dokonać" (§ 2). Uznanie to nie może oznaczać jednak dowolności działania, lecz powinno być oparte na takich okolicznościach, które w sposób przekonujący potwierdzają wystąpienie obawy, o jakiej mowa wyżej. W świetle powyższych rozważań nie sposób jest podzielić stanowiska Skarżącej, że DIAS wydał decyzję bez podstawy prawnej i nie uzasadnił wystąpienia przesłanek dokonania zabezpieczenia na majątku, wskazanych w art. 33 § 1 O.p. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe wskazały okoliczności faktyczne na potwierdzenie istnienia przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania", odnosząc się do całokształtu dotychczasowych ustaleń faktycznych. Okoliczności wskazane przez organy niewątpliwie uzasadniają istnienie obawy, o której mowa w art. 33 § 1 O.p., a dokonana ocena wskazanych okoliczności faktycznych nie nosi cech dowolności. Organy wskazały bowiem na rodzaj i charakter popełnionych uchybień, poprzez bezzasadne obniżanie należnego podatku od towarów i usług oraz zaniżanie zobowiązania w tym podatku, zbywanie posiadanego majątku oraz wysokość zaniżonego zobowiązania w podatku od towarów i usług w zestawieniu z sytuacją finansową Spółki. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do twierdzenia, że organy swoje wnioski w zakresie istnienia uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego oparły wyłącznie na fakcie dokonania przez Skarżącą sprzedaży 3 samochodów ciężarowych. Organy zestawiły bowiem fakt zbywania majątku o znacznej wartości, jakim są samochody ciężarowe, z faktem świadomego odliczania podatku naliczonego z nierzetelnych faktur oraz okolicznością zawieszenia działalności gospodarczej z dniem 1 lutego 2018 r. Powyższe okoliczności, świadczą zaś o tym, że Spółka może w celowy sposób wyzbywać się istotnych składników swego majątku, aby uniemożliwić egzekucję przyszłych zobowiązań podatkowych za okresy rozliczeniowe objęte zaskarżoną decyzją oraz I i II kwartał 2016 r., objęty odrębnym postępowaniem, których łączna przybliżona wysokość wynosi 1.769.981 zł. Ponadto, uzasadnieniem obawy niewykonania zobowiązania w niniejszej sprawie jest wysokość przewidywanego zobowiązania za ww. okresy rozliczeniowe w zestawieniu z sytuacją finansową Skarżącej. Organy wskazały bowiem, że Spółka nie posiada żadnych nieruchomości i środków transportu oraz porównały sytuację majątkową Skarżącej udokumentowaną w sprawozdaniach finansowych za 2015 i 2016 r., wskazując że w 2015 r. Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości 4.447,18 zł, stan środków pieniężnych w kasie i na rachunku bankowym wyniósł 269.217,43 zł natomiast środków trwałych 64.251,34 zł. W 2016 r. Skarżąca poniosła stratę w wysokości 66.367.63 zł i nie wystąpiły wartości niematerialne i prawne, a środki trwałe przedstawiały wartość 89.990,48 zł. W ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wywiodły, że w przedmiotowej sprawie istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, gdyż posiadany przez Spółkę majątek, nie pozwala na pokrycie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, a obecna sytuacja finansowo- majątkowa Skarżącej (zawieszona działalność, brak środków trwałych i wartościowego majątku) nie rokuje, na to że Spółka uzyska dochody pozwalające jej na spłatę ww. przyszłych należności. Sąd wskazuje ponadto, że Skarżąca nie przedstawiła argumentacji, która mogłaby skutecznie podważyć ustalenia organów dotyczących jej sytuacji majątkowej. W skardze poza polemiką ze stanowiskiem organu, nie wskazano żadnych konkretnych informacji, co do sytuacji majątkowej Skarżącej, z których wynikałoby, że sytuacja ta jest inna niż ustalona przez organy i w porównaniu z kwotą zobowiązania daje gwarancję zapłaty należności. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia, zaś decyzje organów podatkowych dostatecznie wyjaśniają podstawy faktyczne i prawne przyjętego stanowiska w zakresie zabezpieczenia na majątku Skarżącej kwoty zobowiązania podatkowego. 4.5. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło