III SA/Wa 2328/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-23

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Elżbieta Olechniewicz, Monika Świercz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług, gdy wniosek o upadłość został złożony po terminie, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo orzekły o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Stwierdzono, że przesłanki pozytywne tej odpowiedzialności (pełnienie funkcji członka zarządu w czasie powstania zaległości oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki) zostały spełnione. Jednocześnie członek zarządu nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, w szczególności nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe, ani że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki nadającego się do egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki P. sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując zasadność orzeczenia o jego odpowiedzialności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Monika Świercz, Protokolant referent stażysta Grażyna Dmitruk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającą o solidarnej ze spółką odpowiedzialności podatkowej Skarżącego B. S. wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie wszczęto na mocy postanowienia z [...] listopada 2016 r. W dniu [...] lutego 2017 r. organ I instancji wydał decyzję orzekającą o solidarnej z A. K. i L. W. oraz ze spółką P. sp. z o.o. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego. Od tej decyzji Skarżący odwołał się. Wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby przypomniał na wstępie, iż w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu organy podatkowe obowiązane są wykazać jedynie, że zaległości podatkowe, których ta odpowiedzialność dotyczy, powstały w okresie pełnienia funkcji przez tego członka zarządu oraz że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Natomiast ciężar wykazania którejkolwiek okoliczności uwalniającej od tej odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Dalej wskazał, iż zaległości wynikają z nieuregulowania przez spółkę zobowiązania wynikającego z deklaracji VAT-7K za IV kwartał 2012 r. Zauważył przy tym, że spełniony został warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, gdyż do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie doszło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Wierzyciel wystawił bowiem tytuł wykonawczy i skierował go do organu egzekucyjnego. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono spółce w dniu 10 marca 2013 r. Następnie stwierdził, że w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka, o jakiej mowa w art. 116 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), tj. Skarżący pozostawał wiceprezesem zarządu w dacie upływu terminu płatności podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. W skład tego zarządu został powołany na mocy uchwały zgromadzenia wspólników z [...] kwietnia 2012 r. i funkcję tę pełnił do [...] grudnia 2013 r., kiedy to złożył rezygnację. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie spełniona została również druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Wskazał, że zaległości spółki egzekwowane były w drodze postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, który doręczono spółce w dniu 10 marca 2013 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego. Dalej Dyrektor Izby szczegółowo przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego wobec spółki, które nie doprowadziło jednak do zaspokojenia wierzyciela. W efekcie postanowieniem z [...] listopada 2014 r. postępowanie to umorzono. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie wykazał przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, tj. nie wykazał, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie tego wniosku lub niewszczęcie postępowania nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał nadającego się do egzekucji mienia spółki. Zauważył, że wniosek o ogłoszenie upadłości z [...] grudnia 2012 r. spółki P. sp. z o.o. został złożony w dniu 7 stycznia 2013 r. przez zarząd w osobach A. K. - prezes zarządu, Skarżący - wiceprezes zarządu, L. W. - członek zarządu. Zdaniem Dyrektora Izby wniosek ten był spóźniony, co potwierdziło również postanowienie sądu upadłościowego z [...] marca 2013 r. oddalające przedmiotowy wniosek. Dalej organ ten argumentował, że wniosek o upadłość spółki powinien być złożony obiektywnie w III kwartale 2011 r. Spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań w podatkach i składkach i stan ten począwszy od stycznia 2010 r. utrzymywał się na przestrzeni kolejnych lat. Spółka zalegała ze składkami ZUS i podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT-4R) już od stycznia 2010 r. (zaległości w PIT-4R za miesiące 01-12/2010 r., 01-04/2011 r. zostały pokryte z nadpłaty VAT w wysokości 44.360 zł). Spółka ma również zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. oraz I i II kwartał 2013 r. Organ odwoławczy podkreślił także, że na koniec okresu rozliczeniowego 01.09.2009-31.12.2010 istniała duża dysproporcja między aktywami obrotowymi spółki (455.274,81 zł) a zobowiązaniami krótkoterminowymi (1.877.596,87 zł), co już wskazywało na znaczną przewagę pasywów nad aktywami. W 2011 r. pomimo że spółka wypracowała dochód w wysokości 343.910,71 zł w dalszym ciągu generowała zaległości podatkowe. Wskazując na czas właściwy do zgłoszenia wniosku organ ten uwzględnił natomiast datę powołania Skarżącego do zarządu, tj. [...] kwietnia 2012 r. oraz okres ponad 2 miesięcy jako czas umożliwiający na rzeczywiste zapoznanie się z dokumentacją finansową spółki oraz realiami jej funkcjonowania. Na tej podstawie stwierdził, że wniosek ten powinien być złożony do połowy lipca 2012 r. Na koniec organ odwoławczy podniósł, że Skarżący nie wskazał nadającego się do egzekucji majątku spółki, który pozwoliłby na skuteczne, faktyczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. W skardze na powyższą decyzję Skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 122 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, że ten zaniechał podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie przeprowadził wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, a mających istotne znaczenie dla ustalenia tego stanu faktycznego; - art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo niezebrania i nierozpatrzenia przez ten organ całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, co miało wpływ na treści decyzji. Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie: - art. 116 § 1 O.p. w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzą pozytywne przesłanki solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki za jej zobowiązania; - art. 116 § 1 O.p. przez uznanie, że strona nie wykazała istnienia negatywnych przesłanek solidarnej odpowiedzialności ze spółką w sytuacji, gdy jej wnioski dowodowe zostały oddalone i wykazanie takie uniemożliwiono, co niewątpliwie miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Na tej podstawie Skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem sporu między stronami jest kwestia zaistnienia przesłanek do orzeczenia względem Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może jedynie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 – 117a O.p. Orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia zobowiązań. Orzekana na podstawie wspomnianych przepisów odpowiedzialność ma zatem charakter subsydiarny (posiłkowy) w stosunku do odpowiedzialności podatnika i zależna jest od istnienia zobowiązania podatkowego oraz od braku jego realizacji przez podatnika. Cechą tej odpowiedzialności jest więc także jej akcesoryjność (zob. wyrok WSA w Warszawie z 23 lutego 2017 r., III SA/Wa 817/16). Jedną z kategorii osób trzecich są członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji, co wynika z art. 116 § 1 O.p. Stanowi on, iż odpowiadają oni solidarnie całym swoim majątkiem za zaległości podatkowe spółki, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie zaś do treści art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Z powyższego wynika zatem, że wydanie decyzji o odpowiedzialności członka zarządu wymaga wykazania zarówno przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, jak również wykazania, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. Przesłankami pozytywnymi są: pełnienie funkcji członka zarządu w czasie, gdy powstała zaległość podatkowa spółki oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Do przesłanek uwalniających od odpowiedzialności należą natomiast: zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego bądź brak winy w niezgłoszeniu tych wniosków oraz wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych. W niniejszej sprawie zaległość podatkowa spółki wynika z nieuiszczenia kwoty zobowiązania podatkowego wykazanego przez spółkę w deklaracji VAT-7K. W związku z jego nieuregulowaniem przez spółkę wystawiono tytuł wykonawczy, który wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono spółce w marcu 2013 r. Wszczęcie postępowania w zakresie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego nastąpiło natomiast w dniu [...] grudnia 2016 r., tj. z chwilą doręczenia mu postanowienia z [...] listopada 2016 r., co przesądza, że warunek dopuszczalności wszczęcia postępowania w stosunku do osoby trzeciej, o którym mowa w art. 108 § 2 pkt 3 O.p. został spełniony. Należy również zgodzić się z organami podatkowymi, iż w czasie upływu terminu płatności spornego zobowiązania Skarżący pełnił funkcję wiceprezesa zarządu (pozostałymi członkami zarządu byli A. K. i L. W.). Przypomnieć należy, że pełnienie funkcji członka zarządu jest funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko. Skarżący zgodził się pełnić tę funkcję, z czego również wynika, że zgodził się na szereg zarówno praw, jak i obowiązków wynikających z jej pełnienia. Z akt sprawy wynika, że uchwałą z [...] kwietnia 2012 r. Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Skarżący został powołany na wiceprezesa zarządu P. sp. z o.o. Funkcję tę pełnił do dnia [...] grudnia 2013 r. (potwierdza to pisemna rezygnacja). Należy podzielić również stanowisko organów podatkowych, że w sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji. Pojęcie bezskuteczności egzekucji nie zostało w prawie zdefiniowane. Pomocną w jego rozumieniu jest uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] grudnia 2008 r. (II FPS 6/08), zgodnie z którą stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 O.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzenie zaś bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. W niniejszej sprawie takim dowodem jest postanowienie z [...] listopada 2014 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki. Postanowienie to wydane zostało po przeprowadzeniu szeregu czynności egzekucyjnych, które nie doprowadziły jednak do zaspokojenia wierzyciela. I tak podjęto próbę egzekucji zaległych należności z rachunku bankowego. Działania te nie przyniosły jednak oczekiwanego rezultatu. Ponadto wystąpił zbieg egzekucji z komornikiem sądowym, który postanowieniem z [...] sierpnia 2014 r. umorzył postępowanie egzekucyjne wszczęte na wniosek G. S.A. Nie zdołano także znaleźć jakiegokolwiek majątku, co potwierdzają wystosowane zapytania do: Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nadto ustalono, że spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem (umowę najmu rozwiązano z uwagi na zaległości w opłatach). Powyższe wskazuje, że pomimo podjęcia przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do realizacji obowiązku, stąd ocena, że spełniona jest przesłanka bezskuteczności egzekucji jest zasadna. W przedmiocie kolejnej kwestii, a mianowicie zaistnienia przesłanki przewidzianej w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. należy przypomnieć, że członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, gdy wykaże, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy. W każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony (uchwała NSA z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09). W niniejszej sprawie wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony przez zarząd spółki na początku 2013 r., sporną zaś jest kwestia czy był to właściwy czas. Oceny tej kwestii należy dokonać w świetle art. 21 ust. 1 w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm., dalej: "u.p.u.") w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2016 r. Ustalenie, czy we właściwym czasie zgłoszono upadłość wymaga uprzedniego stwierdzenia co do tego, czy i kiedy dłużnik stał się niewypłacalny. Zgodnie bowiem z art. 10 u.p.u. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Przepis art. 11 ust. 1 i 2 u.p.u. stanowi zaś, iż dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest zobowiązany nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Z orzecznictwa wynika przy tym, że członek zarządu spółki kapitałowej może odpowiadać za jej zaległości podatkowe, jeżeli nie złoży wniosku o ogłoszenie upadłości w odpowiednim terminie. W przypadku złożenia powyższego wniosku po upływie właściwego terminu, odpowiedzialność za zaległości spółki nie jest wyłączona i dotyczy to zarówno zaległości powstałych przed złożeniem wniosku, jak też powstałych po złożeniu wniosku (tak m.in. w wyroku NSA z 17 października 2006 r., I FSK 85/06). W niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie uznały, że podstawy do ogłoszenia upadłości obiektywnie wystąpiły już w lipcu 2011 r. Spółka w sposób trwały zaprzestała regulowania wymagalnych zobowiązań w podatkach (podatek dochodowy od osób fizycznych, podatek od towarów i usług) oraz składkach ZUS. Stan ten był widoczny już od stycznia 2010 r. i utrzymywał się na przestrzeni kolejnych lat. Trafnie przy tym organy podatkowe uwzględniły okoliczność objęcia przez Skarżącego funkcji członka zarządu spółki z dniem [...] kwietnia 2012 r. i konieczność zapoznania się z jej kondycją finansową. Zgodzić się należy z tymi organami, że okres ponad 2 miesięcy liczony od daty powołania Skarżącego do zarządu był to czas umożliwiający rzeczywiste zapoznanie się z dokumentacją finansową spółki oraz realiami jej funkcjonowania. W tym czasie Skarżący pełniąc funkcję członka zarządu oraz wykonując swoje prawne obowiązki powinien już wiedzieć, w jakiej sytuacji finansowej znajduje się spółka oraz musiał mu być znany fakt powstawania zaległości w regulowaniu danin publicznych. Sąd nie neguje dobrych intencji, którymi kierował się Skarżący, który - jak sam przyznał w piśmie z 16 grudnia 2016 r. - "miał na celu dalszy rozwój spółki poprzez działania restrukturyzacyjne". Skarżący miał jednak świadomość, że na spółce ciąży "podatek niezapłacony przez poprzedni zarząd spółki". Jak podkreślono w wydanym wobec Skarżącego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2018 r. (III SA/Wa 2188/17) Sąd nie odmawia Skarżącemu prawa do podjęcia ryzyka gospodarczego, prowadzenia działalności spółki w trudnej sytuacji, jak również podejmowania działań naprawczych w celu ratowania spółki, nawet jeżeli to ryzyko wyraża się w opóźnianiu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący ma prawo do subiektywnej oceny perspektyw rozwojowych spółki. W sytuacji jednak, gdy jego subiektywne oceny okazują się nadmiernie optymistyczne, a wniosek o ogłoszenie upadłości zostaje obiektywnie spóźniony to konsekwencji podjętego przez siebie ryzyka gospodarczego nie może przerzucać na wierzyciela, którego zaległości nie zostają zaspokojone. Tym samym trafnie organy podatkowe wskazały, że właściwy czas na zgłoszenie wniosku o upadłość zaistniał do połowy lipca 2012 r. W efekcie wniosek złożony przez zarząd na początku 2013 r. był spóźniony, co potwierdziło postanowienie Sądu Rejonowego z [...] marca 2013 r. ([...] ), który wniosek ten oddalił. Należy zgodzić się też ze stanowiskiem organów podatkowych, iż Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja może być prowadzona. W skardze podniósł, że spółka dysponuje systemem operacyjnym, który stanowi realny składnik majątkowy i jest możliwe zaspokojenie się z niego. Tymczasem w orzecznictwie akcentuje się, że nie jest wystarczające wskazanie mienia, do którego można by skierować egzekucję bez realnych możliwości uzyskania sukcesu w postaci zaspokojenia długu w całości lub znacznej części. Wolą ustawodawcy było zagwarantowanie zaspokojenia należności względem Skarbu Państwa nie w dowolnej części, ale w stopniu znacznym. Znaczny stopień zaspokojenia należy wiązać z taką sytuacją, gdzie spłata należności wobec Skarbu Państwa doprowadzi do zapłaty przynajmniej połowy należności (wyrok WSA w Gdańsku z 2 marca 2011 r., I SA/Gd 704/10). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 grudnia 2011 r. (I FSK 39/11) mienie spółki wykazywane przez członka zarządu zwalnia go od odpowiedzialności tylko wtedy, gdy jest to mienie konkretne rzeczywiście istniejące, nadające się do efektywnej egzekucji. W orzecznictwie wskazuje się, że takie mienie musi charakteryzować się odpowiednimi właściwościami, aby egzekucja z niego była realna do przeprowadzenia i skutkująca zaspokojeniem wierzyciela (por. wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., I FSK 899/10). Tylko realnie istniejące mienie wskazane wraz z jego usytuowaniem, istniejące w momencie, w którym toczy się postępowanie dotyczące przeniesienia odpowiedzialności, wypełnia przesłankę zwalniającą członka zarządu od odpowiedzialności z art. 116 § 1 pkt 2 O.p. (por. wyrok WSA we Wrocławiu z [...] grudnia 2009 r., I SA/Wr 972/09, wyrok WSA w Gliwicach z 25 czerwca 2009 r., III SA/Gl 1511/08, WSA w Rzeszowie z 12 kwietnia 2011 r., I SA/Rz 121/11). Tym samym - w okolicznościach niniejszej sprawy - można przyjąć, że wskazany majątek spółki (system operacyjny) nie stanowił znacznego stopnia zaspokojenia w porównaniu z pozostałymi nieuregulowanymi zaległościami spółki. W świetle powyższego uznać należy, że organy podatkowe dysponowały materiałem dowodowym zezwalającym na dokonanie ustaleń w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego. Materiał ten został zebrany w sposób rzetelny. Był on przy tym kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów. Wobec powyższego zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia przywołanych w skardze przepisów postępowania okazały się niezasadne. W szczególności zaś nie było podstaw do żądania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, który ustaliłby, jaka była sytuacja finansowa spółki. Należy jednak podkreślić, że organy podatkowe uznały, iż przyczyną wystąpienia niewypłacalności spółki było to, że podmiot ten nie wykonywał swoich wymagalnych zobowiązań. Okoliczność zaś braku regulowania w terminie wymagalnych zobowiązań w podatkach i składkach została w toku postępowania ustalona i nie została skutecznie zakwestionowana. Stąd też uznać należy, że w stanie faktycznym sprawy nie wystąpił obowiązek dokonywania ustaleń – jak chciałby tego Skarżący – w zakresie sytuacji finansowej spółki w okresie sprawowania przezeń funkcji członka zarządu (jakie zmiany zachodziły w kapitale zakładowym, jakie zyski wypracowano, jakie zobowiązania spłacono, jakie czynności podjęto). Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2016 r. (II FSK 2557/14) w sytuacji, gdy przyczyną niewypłacalności jest zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań, istotnym elementem ustaleń w sprawie właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości jest stan regulowania takich zobowiązań, a nie analiza stanu majątkowego spółki. Reasumując skoro w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały przesłanki przeniesienia na Skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, zaś Skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność, to wobec braku naruszeń przepisów postępowania organy te zasadnie zastosowały przepisy art. 116 O.p. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) oddalił skargę jako niezasadną. ----------------------- 10

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło