III SA/Wa 2352/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący – K.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z formularza PPF wynika, że Skarżący pozostaje na utrzymaniu matki Jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę otrzymywane przez matkę w kwocie 1 300 zł. Skarżący pozostaje w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, który upłynął 1 sierpnia 2015 r. Nie posiada nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Pismem z 25 września 2015 r. pełnomocnika Skarżącego wezwano do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów poprzez: 1) nadesłania kopii zeznań podatkowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za 2014 r., 2) wskazania i udokumentowania wysokości wydatków (miesięcznych) składających się na bieżące utrzymanie Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (czynsz, energia elektryczna, gaz itp.); 3) informacji o ciążącym na Skarżącym zadłużeniu (zaległości czynszowe, kredytowe, podatkowe itp.); 4) informacji o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej; 5) nadesłania kopii wyciągów z rachunków bankowych Skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące; 6) nadesłania zaświadczenia o zarejestrowaniu Skarżącego jako osoby bezrobotnej; 7) wskazania wysokości wynagrodzenia wypłaconego na rzecz pełnomocnika i źródeł jego finansowania; 8) innych informacji, które Skarżący uzna za istotne. Odpowiadając na ww. wezwanie pełnomocnik Skarżącego wniósł o przedłużenie terminu do złożenia żądanych dokumentów o dalsze 14 dni. Zarządzeniem z 9 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedłużył termin sądowy do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń o dalsze 14 dni. Odpis ww. zarządzenia doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 15 października 2015 r. Postanowieniem z 4 listopada 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 12 listopada 2015 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł sprzeciw od ww. postanowienia. Wskazał, że z treści oświadczenia majątkowego Skarżącego wynika, iż jest on osobą bezrobotną na utrzymaniu matki i nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej zwanej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić - w sposób bardzo rzetelny - okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro zatem obowiązek wykazania przesłanek, o których mowa w art. 246 P.p.s.a., obciąża wnioskodawcę, powinien on złożyć pełne, jasne, a przede wszystkim wiarygodne oświadczenie o swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Oznacza to, że na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu stanu majątkowego jest uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych w trybie art. 255 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 332/08 – dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny np. w postanowieniu z 30 lipca 2009 r., sygn. akt I FZ 180/09, w postanowieniu z 28 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 744/09, w postanowieniu z 23 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 184/12 oraz w postanowieniu z 28 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 182/12 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując analizy złożonego przez Skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, Sąd uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Oświadczenia zawarte we wniosku nie zostały poparte dokumentami, które uprawdopodabniałyby ciężką sytuację majątkową Skarżącego. Pełnomocnik Skarżącego mimo przedłużenia terminu sądowego do wykonania wezwania, nie wyjaśnił sytuacji majątkowej Skarżącego. W szczególności nie nadesłał zeznań podatkowych, informacji o wysokości zadłużenia, zestawienia wydatków na bieżące utrzymanie. Wszystko to sprawia, że Sąd ma do dyspozycji jedynie oświadczenia Skarżącego i jego pełnomocnika. Oświadczenia te nie są jednak wystarczające, aby podjąć obiektywne i niepozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny stanu finansowego i możliwości płatniczych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 P.p.s.a, orzekł, jak w sentencji postanowienia.