III SA/Wa 2401/17

Dnia 16 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. M.D. (zwany dalej: "Skarżącym"), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem nadanym 19 czerwca 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ww. skargi. W jego uzasadnieniu podniósł, że w dniu 6 czerwca 2017 r. została wysłana listem poleconym pierwotna skarga (pismo z dnia 1 czerwca 2017 r.). Na kopercie jako adresata wskazano Dyrektora Izby Skarbowej w W., natomiast jako adres omyłkowo podano ul. [...], [...], to jest adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Z uwagi na tę pomyłkę, przesyłka zawierająca pierwotną skargę została w dniu 19 czerwca 2017 r. zwrócona pełnomocnikowi Skarżącego z adnotacją pracownika operatora pocztowego: "adresat nieznany". Skarżący zwrócił uwagę, że do chwili zwrotu przesyłki, on oraz jego pełnomocnik byli przekonani, że skarga została złożona prawidłowo z zachowaniem terminu. W chwili otrzymania zwrotu listu spostrzegli błąd adresowy i w dniu 19 czerwca 2017 r. skierowali ponownie skargę wraz z powyższym wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do wniosku załączony został wydruk ze strony internetowej operatora pocztowego z ujawnioną historią statusu przesyłki. Według Skarżącego błąd w adresie organu miał charakter oczywistej pomyłki pisarskiej. Wyniknął on stąd, iż w nagłówku skargi widnieją oba adresy, zarówno Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje: wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). - zwana dalej: "P.p.s.a.", czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalne. Najważniejszą przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Skarżący jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia skargi na ww. decyzję wskazał oczywistą omyłkę pisarską w danych adresata przesyłki pocztowej. W ocenie Sądu jednak podniesione przez Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają, zaistnienia przesłanek wyłączających winę w uchybieniu terminu do złożenia skargi na zaskarżoną decyzję. Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zachowują tu swoją aktualność. Znajdują one również odzwierciedlenie w piśmiennictwie dotyczącym postępowania sądowo-administracyjnego (zob. H. Knysiak - Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis; Warszawa 2005, s. 333). Podane wyżej rozumienie pojęcia "okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu" wynikającego z art. 87 § 2 P.p.s.a., które Sąd w pełni podziela, uniemożliwiają w sprawie niniejszej uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Na szczególną uwagę zasługuje ponadto fakt, że w niniejszej sprawie Skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OZ 784/14). Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu (por. np. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 458/14). Analizując uzasadnienie rozpatrywanego wniosku pod kątem przytoczonych wyżej tez orzeczeń sądów administracyjnych należy zauważyć, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi w rozpatrywanej sprawie było błędne oznaczenie adresu organu administracji na kopercie zawierającej przedmiotową skargę. W konsekwencji, operator pocztowy nie doręczył ww. przesyłki, zwracając ją do nadawcy z uwagi na fakt, że pod wskazanym adresem swojej siedziby nie miał adresat tej przesyłki czyli Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. W związku z powyższym należy stwierdzić, że pierwotna skarga została zatem nadana do prawidłowo oznaczonego adresata, jednak na błędny adres. Zaistniała w sprawie okoliczność była już natomiast przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 458/14, analizował przypadek nadania pierwotnej skargi na adres właściwego sądu administracyjnego przy jednoczesnym wskazaniu właściwego organu administracji publicznej jako adresata. W uzasadnieniu przytoczonego postanowienia wskazano, że "błędne zaadresowanie przesyłki, a w konsekwencji nadanie przesyłki do organu niewłaściwego, co w konsekwencji doprowadziło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, stanowi uchybienie pełnomocnika obciążające mocodawcę", jak również, że "omyłka pisarska pełnomocnika jest przejawem nie tylko niestaranności pełnomocnika strony w prowadzeniu spraw, ale przede wszystkim niedbalstwa, co w żadnym wypadku nie może stanowić podstawy przywrócenia uchybionego terminu". Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja pełnomocnika Skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie uprawdopodabnia braku jego winy w uchybieniu terminu, a tym samym dochowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 września 2014 r. (II OZ 848/14 – LEX nr 1530839), nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do uznania wniosku za zasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.