III SA/Wa 2470/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-09-17

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółce w upadłości układowej, która wykazała znaczące przychody, należy przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, mimo uchylania się od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Spółce w upadłości układowej nie przyznano prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ mimo posiadania znaczących przychodów, uchyliła się od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej. Ciężar dowodu wykazania braku środków na pokrycie kosztów postępowania spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a sama konieczność ponoszenia świadczeń publicznoprawnych jest wpisana w koszty prowadzenia działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. w upadłości układowej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację finansową spowodowaną zmianą przepisów i podwyżką podatku. Mimo wezwania, spółka nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych, a z przedłożonych zeznań podatkowych wynikały znaczące przychody. Wcześniejsze orzeczenia NSA również odmawiały przyznania prawa pomocy tej spółce.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 17. 09.2014 r po rozpoznaniu wniosku G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...].06.2014 r [...] w przedmiocie podatku od gier za styczeń 2010 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie G. Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N., dalej jako spółka lub strona, w formularzu PPPr z 26.08.2014 r zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że: - prowadzi działalność związaną z grami losowymi i zakładami wzajemnymi; - zmiana przepisów doprowadziła spółkę do zapaści finansowej; - walczy o przetrwanie na rynku; - brak zmiany przepisów spowoduje zakończenie działalności spółki do 2015 r; - przychody spółki zmalały obecnie w stosunku do lat 2009-2010; - podwyżka podatku od gier spowodowała, że przychody te przeznaczone są na regulowanie danin publicznych; - strona eksploatuje ok 7 % automatów w stosunku do stanu sprzed zmiany prawa; - środki trwałe to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w następstwie nowelizacji, nie sposób zbyć; - stan rachunków bankowych wynosi zero; - rachunki bankowe zostały zajęte w postepowaniu zabezpieczającym. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca zadeklarowała, że przekazała:- sprawozdanie finansowe za 2012 r; - wydruki z rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy; - zestawienie posiadanych nieruchomości i tytułu prawnego do nich; - kopie zeznań podatkowych CIT za 2011 r, 2012 r, 2013 r. Poinformowała, przy piśmie z 2.09.2014 r o tym, że sprawozdanie finansowe jest w trakcie sporządzania "z uwagi na trwającą wycenę majątku firmy przez biegłych rzeczoznawców". Nadto strona wskazała, że eksploatuje 17 urządzeń na podstawie trzech (z pięciu) niewygasłych decyzji, co pozwala jej osiągać przychody w wysokości ok 100 tys zł miesięcznie. Cofniecie zezwolenia na woj. [...] spowodowało konieczność wyłączenia z eksploatacji 44 urządzeń pracujących w lokalach i zmniejszenie przychodów z dniem 31.07.2014 r. Spółka zadeklarowała, ze po opłaceniu kosztów stałych, kwota przeznaczona dla spółki wynosi ok 30 tys zł miesięcznie, co nie wystarcza na pokrycie bieżących miesięcznych wydatków. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Ciężar dowodu wystąpienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o jego przyznanie (postanowienie z 13 września 2011 r II FZ 439/11 CBOSA). Wymagalne w sprawach badanych przez referendarza sądowego w niniejszym postepowaniu koszty sądowe to kwoty wpisów w wysokości, łącznie we wszystkich sprawach, niespełna 22 tys zł. Brak jest podstaw do przyznania spółce prawa pomocy. Ze złożonych przez spółce dokumentów wynika, że rok finansowy kończy się w spółce 31 grudnia (por sprawozdanie finansowe za 2012 r). Zgodnie z art. 53 ust. 1 obowiązującej ustawy o rachunkowości, roczne sprawozdanie finansowe spółek prowadzących księgi rachunkowe podlega zatwierdzeniu przez organ zatwierdzający nie później niż 6 miesięcy od dnia bilansowego. Zatem spółka nie może wywodzić korzyści tak z niezłożenia wymaganych przez referendarza sądowego dokumentów, jak też z ich – ewentualnego – niesporządzenia. Nie przedłożone zostały zarazem inne, poza deklaracjami podatkowymi, materiały, z których możnaby wnosić, zastępczo, bez wątpliwości co do zgodności ze stanem faktycznym, o kondycji finansowej strony. Natomiast z zeznania CIT-8 za 2013 r wynika, że spółka uzyskała za ten rok przychody w wysokości 93 956 187, 69 zł. Korzystnych dla strony skutków oceny w zakresie przyznania prawa pomocy nie można upatrywać także w tym, że nie złożyła ona, pomimo wezwania (pkt 2 wezwania), zestawień faktur VAT za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia działalności. Także z dokumentów finansowych za lata wcześniejsze (2012 r.) wynika, że przychody wyniosły 148.552.333,43 zł, zaś koszty ich uzyskania 149.633537,81 zł. Strata (podatkowa0 na koniec 2013 r. wyniosła 112.487,38 zł (CIT-8). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wydanym wobec Skarżącej postanowieniu z 5.08.2014 r. II FZ 1161/14, wielkość straty wskazuje na polepszanie się jej sytuacji w porównaniu z poprzednim rokiem, kiedy to strata wyniosła 888.485,30 zł. Podobnie w postanowieniu wydanym względem spółki 9.09. 2014 r II FZ 1230/14 NSA stwierdził, że spółka nie wykazał niemożności poniesienia kosztów sądowych, pomimo zmniejszenia przychodu. Uiszczanie świadczeń publicznoprawnych, w tym podatków (nawet w większej od spodziewanej wysokości) oraz kosztów sądowych to jeden z wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, które – co do zasady - powinny być zaspokajane z uzyskiwanych przychodów (podobnie postanowienie z 5.06.2008 r., I FZ 236/08, postanowienie z 2.07. 2004 r., I SA/Gd 269/04, z 18.10.2013 r., sygn. akt II FZ 878/13, postanowienie z 27 lutego 2014 r II FZ 1353/13 CBOSA). Skoro spółka takie przychody posiada, jak też nie wykazała uprzywilejowania innych ponoszonych wydatków oraz – co najważniejsze – uchyliła się od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, należało, na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło