III SA/Wa 2494/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi Postanowieniem z 12 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. B. z uwagi na jej nieopłacenie. W piśmie z 7 kwietnia 2015 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Po przedstawieniu dotychczasowego toku postępowania oświadczył, że w okresie poprzedzającym datę 5 lutego 2015 r. nie znalazł w skrzynce żadnego awizo ze wskazanym terminem odbioru przesyłki wyznaczonym na ten dzień. Podkreślił, iż w jego przypadku takie sytuacje miały już miejsce. Skarżący podniósł, że nie ma żadnego dowodu na dwukrotne czy nawet jednokrotne awizowanie przesyłki pod jego adresem poza "przystawieniem pieczątki na kopercie". Dodał, że w dniu 5 marca 2015 r. był nieobecny w W. z powodu wyjazdu służbowego. W wykonaniu wezwania Sądu Skarżący uzupełnił powyższy wniosek, wskazując, że fakt niepozostawienia awizo w skrzynce pocztowej jest w stanie uprawdopodobnić swoimi zeznaniami. Oświadczył, że w dniu 5 lutego 2015 r. był w C. , gdzie odbywał spotkania służbowe. Ich uczestnicy mogą to potwierdzić stosownymi zeznaniami złożonymi na wezwanie Sądu. W podróż udał się samochodem. Skarżący wskazał też, że jego nieobecność w W. może potwierdzić w zeznaniach A.Z. , zastępująca go w reprezentowaniu [...] . Podkreślił, że informacja o rzekomym awizowaniu przesyłki nie jest równoznaczna z dokonaniem tej czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu tego terminu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 listopada 2011 r. (II OZ 1123/11) zasadniczym celem przywrócenia terminu jest wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia, w sytuacji gdy do uchybienia tego doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez stronę, zobligowaną do dokonania czynności procesowej w oznaczonym czasie. Jeszcze dobitniej podobny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w postanowieniu z 31 sierpnia 2011 r. (II FZ 412/11) stwierdzając, że instytucja przywrócenia terminu służy pogodzeniu zasady sprawności postępowania (art. 7 P.p.s.a.), której służą m.in. wymogi proceduralne dotyczące terminów, z prawem do sądu. Z powyższego wynika zatem, że przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu intencją ustawodawcy było umożliwienie stronie obrony swoich praw przed sądem w sytuacji, gdy upływ tego terminu wywołał negatywne dla niej skutki, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Konieczną i zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać czynności sądowej. Przepisy art. 86 § 1 i art. 87 § 2 P.p.s.a., stanowiąc o tej przesłance nie określają, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony ubiegającej się o przywrócenie terminu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 października 2010 r. (II FZ 534/10) ocena ta została pozostawiona uznaniu sądu, który brak winy w uchybieniu terminu powinien oceniać z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W ocenie Sądu wspomniana wyżej pozytywna przesłanka umożliwiająca przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w niniejszej sprawie nie wystąpiła. W swoim wniosku Skarżący powołał się na nieprawidłowości w działaniu [...] , tj. na fakt, iż nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie. Zdaniem Sądu stwierdzenie o niepozostawieniu awizo w skrzynce może być uznane jedynie za przypuszczenie, gdyż – posiłkując się słowami Skarżącego – poza jego oświadczeniem (nawet jeśli miałoby ono przybrać formę zeznań) nie ma żadnego dowodu, że przesyłka rzeczywiście nie była awizowana. Przywrócenie terminu tylko na podstawie gołosłownego twierdzenia o braku awiza prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. Tym bardziej, że jak wynika z adnotacji znajdujących się na zwróconej Sądowi przesyłce była ona dwukrotnie, prawidłowo awizowana. Po raz pierwszy awizowano ją w dniu 22 stycznia 2015 r., o czym doręczyciel poinformował adresata przez pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Przyczynę jej niedoręczenia określono jako "mieszkanie zamknięte". W dniu 30 stycznia 2015 r. przesyłkę awizowano powtórnie, a następnie odesłano nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skoro zatem Skarżący nie odebrał przesyłki należało uznać ją za doręczoną z upływem czternastego dnia, liczonego od daty pierwszego awizo, tj. z dniem 5 lutego 2015 r., jak o tym stanowi art. 73 § 1 i 4 P.p.s.a. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza bowiem domniemanie polegające na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, jednocześnie wyznaczając początek biegu terminu do podjęcia czynności sądowej. Z akt sprawy nie wynika, aby Skarżący podjął jakiekolwiek kroki zmierzające do obalenia powyższego domniemania, w szczególności brak jest informacji o wszczęciu (lub przynajmniej próbie wszczęcia) procedury reklamacyjnej związanej z wyjaśnieniem okoliczności niedoręczenia przesyłki. Skoro tego nie uczynił, to uznać należy, że stwierdzenie o niepozostawieniu awizo w skrzynce jest nieprzekonujące oraz przybiera jedynie formę polemiki, która nie została poparta jakimkolwiek dowodem podważającym skutki – jak to określił Skarżący – "przystawienia pieczątki na kopercie". Bierna postawa Skarżącego budzi tym większe zdziwienie, że w jego przypadku (co sam przyznał) opisane wyżej sytuacje miały już miejsce w przeszłości. W ocenie Sądu Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Okolicznością taką nie jest również akcentowana przez niego nieobecność w W. z powodu wyjazdu służbowego pokrywającego się z ostateczną datą odbioru przesyłki. Pomijając fakt, iż Skarżący nie jest pewny kiedy wyjazd ten rzekomo miał miejsce (raz mowa jest o 5 marca 2015 r., innym zaś razem o 5 lutego 2015 r.), podkreślić należy, że wyjazdu służbowego nie można zakwalifikować jako okoliczności od niego niezależnej, na którą nie miał wpływu, nagłej lub nieprzewidywalnej, czyli takiej, która w obiektywny sposób uniemożliwia zachowanie terminu. To Skarżący zainicjował postępowanie sądowe, powinien zatem godzić się z faktem, że rozpoznanie sprawy przez Sąd będzie następowało w ramach ustawowo uregulowanej procedury, a dochodzenie swych praw wymaga od strony przestrzegania szeregu obowiązków o charakterze proceduralnym. Takim obowiązkiem jest zapewnienie możliwości skutecznego prowadzenia korespondencji z Sądem. W sytuacji zatem, gdy Skarżący – jak sam przyznał – bardzo często wyjeżdża służbowo i nie przebywa w miejscu zamieszkania, powinien był w należyty sposób zabezpieczyć odbiór kierowanej do niego korespondencji poprzez np. wskazanie adresu do korespondencji (co też Skarżący uczynił w piśmie z 7 kwietnia 2015 r.), czy też wskazanie osoby upoważnionej do jej odbioru. Tym bardziej, że Skarżący mógł się spodziewać wezwania do uiszczenia wpisu, skoro zarządzeniem z 17 listopada 2014 r. jego wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania, on zaś rozstrzygnięcia tego nie zaskarżył. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.