III SA/Wa 2496/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-26

Skład orzekający: Jarosław Trelka, Aneta Lemiesz, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, umarzając część zaległości podatkowej wraz z odsetkami, prawidłowo odmówił umorzenia pozostałej części, uwzględniając uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych i stan faktyczny sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo umorzył część zaległości podatkowej i odsetek, uwzględniając sytuację życiową i rodzinną Skarżącego oraz stwierdzone przez sąd przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego. Jednocześnie, ze względu na uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg podatkowych oraz możliwość wyegzekwowania pozostałej części zobowiązania, odmowa umorzenia pozostałej kwoty była uzasadniona. Sąd podkreślił, że nie może nakazać organowi podatkowemu udzielenia ulgi w całości, a jedynie ocenić prawidłowość jego działania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. z uwagi na ciężką chorobę i trudną sytuację rodzinną. Organy podatkowe częściowo umorzyły zaległość, ale odmówiły umorzenia pozostałej części. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną ocenę sytuacji majątkowej i nieuwzględnienie ważnego interesu podatnika. WSA rozpoznał sprawę, uwzględniając wcześniejsze orzeczenie dotyczące tej samej sprawy, które wskazywało na istnienie ważnego interesu podatnika i publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. i umorzył P. K., dalej "Skarżący", część zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie 15.200 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 84.594 zł obliczonymi na dzień 17 sierpnia 2009r. oraz odmówił umorzenia pozostałej części zaległości podatkowej w kwocie 245.061.06 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.345.051 zł obliczonymi na dzień 17 sierpnia 2009 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 17 sierpnia 2009 r. (uzupełnionym pismami z dnia 7 października 2009 r. i 5 stycznia 2010 r.) Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z prośbą o umorzenie zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami w podatku podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 r. Skarżący podniósła, iż nie jest w stanie zapłacić zaległości podatkowej z uwagi na ciężką i nieuleczalną chorobę ([...]). Problemy zdrowotne, uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia. Wskazał, iż przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym, poddaje się rehabilitacji i z powodu stanu zdrowia może nie być w stanie wrócić do dotychczasowej pracy. Ponadto podniósł, że na jego utrzymaniu pozostaje żona, która też jest osobą niepełnosprawną i małoletni syn. Skarżący podniósł, że orzeczono wobec niego umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wyjaśnił również, że zaległość podatkowa nie powstała w wyniku świadomego uchylania się od obowiązku podatkowego, ale w wyniku działania wspólnika, z którym prowadzona była działalność. Skarżący na wezwanie organu przedłożył stosowne dokumenty dotyczące stanu zdrowia oraz kopie formularzy PIT-11 za lata 2006, 2007 i 2008 oraz dokumentacje dotyczącą zakwalifikowania jego rodziny do pomocy rzeczowej w formie żywności oraz przyznania innych form pomocy społecznej. Decyzją z [...] lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1992 r. w kwocie 260.261,06 zł wraz z należnymi odsetkami na dzień złożenia wniosku. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ stwierdził, iż po dokładnym przeanalizowaniu całości zebranego w sprawie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 z późn. zm., dalej "O.p") poprzez brak odniesienia się i uzasadnienia nieuwzględnienia części zgłoszonych wniosków oraz naruszenie art. 67a § 1 O.p. przez nieuwzględnienie choroby i niepełnosprawności Strony jako ważnego interesu osobistego. Decyzją z dnia [...] września 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu podatkowej I instancji. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2981/10, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż organy obu instancji odmawiając wystąpienia przesłanki "ważnego interesu" z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie uzasadniły dlaczego okoliczności wskazane przez Skarżącego nie świadczą o występowaniu tych przesłanek. Zdaniem Sądu organy podatkowe obu instancji naruszyły art. 67a § 1 pkt 3, art. 187 § 1 i art. 191 O.p., poprzez nie uzasadnienie dlaczego okoliczności wskazane przez skarżącego nie można uznać za przesłankę "ważnego interesu". Ponadto Sąd wskazał, iż przedmiotem postępowania w sprawie ulgi nie jest badanie okoliczności powstania obowiązku podatkowego, lecz powodów uniemożliwiających jego zapłatę na dzień wydawania decyzji, a interes publiczny powinien być oceniany w aspekcie wielopłaszczyznowym uwzględniając, co pociągnie za sobą odmowa udzielenia ulgi w innych płaszczyznach życia społecznego i osobistego obywatela. Zdaniem Sądu sytuacja Strony różni się od sytuacji innych podatników stanem zdrowia, a przez trudną sytuację rodzinną od blisko 20 lat nie można ściągnąć zaległości podatkowych. Sąd wskazał także, iż ustalony stan faktyczny wskazuje na istnienie ważnego interesu publicznego, jak i ważnego interesu podatnika, gdyż Strona korzysta z pomocy społecznej mającej na celu przezwyciężenie trudnych dla niego sytuacji życiowych, których nie jest on w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także najbliższej rodziny. Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] lipca 2012r., uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, iż rozpatrzenie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części, wskazując, iż przy ponownie prowadzonym postępowaniu podatkowym Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] obowiązany będzie do uaktualnienia materiału dowodowego, tj. sytuacji finansowej i zdrowotnej Strony, analizy tej sytuacji, oraz do ponownego rozważenia wystąpienia przesłanki ważnego interesu Strony i ważnego interesu publicznego, uwzględniając zalecenia WSA w Warszawie wskazane w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 listopada 2011r. sygn. akt III SA/Wa 2981/10. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. odmówił umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 rok nie znajdując przesłanek uzasadniających wystąpienie w sprawie ważnego interesu podatnika i/lub interesu publicznego. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie z dnia 31 grudnia 2012r., uzupełnione w dniu 1 marca 2013r., wnosząc o jej uchylenie w całości i o umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 260.261,06 zł w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1992 rok wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - obrazę art. 208 § 1 O.p. poprzez odmowę umorzenia postępowania pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego, - obrazę art. 67 § 1 pkt 3 O.p. poprzez odmowę umorzenia postępowania pomimo zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika związku z sytuacją zdrowotną podatnika, - obrazę art. 191 O.p. poprzez mylną ocenę sytuacji majątkowej podatnika i skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż odwołanie Skarżącego zasługuje na częściowe uwzględnienie. W uzasadnieniu wskazał, iż wyrokiem z dnia 29 listopada 2011r. sygn. akt III SA/Wa 2981/10 WSA w Warszawie stwierdził w rozpatrywanej sprawie występowanie przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, biorąc pod uwagę obecną sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną Strony. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. będąc związanym powyższym orzeczeniem sądu, w zakresie stwierdzenia występowania przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego uznał za zasadne umorzenie w ramach uznania administracyjnego części zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Organ zaznaczył, iż Skarżący jest osobą chorą na [...], w toku postępowania podatkowego przedkładał dokumenty potwierdzające stan zdrowia, a także faktury za leki. Ponadto jak wynika z zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej [...]. z dnia 31 października 2012r. w okresie od 1 stycznia 2008r. do 31 października 2012r. Skarżący pobierał zasiłki celowe w postaci świadczeń pieniężnych na zakup posiłków lub żywności, na opłacenie energii elektrycznej, zakup opału, na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, zakup środków czystości oraz zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności na łączną kwotę 12.468,78 zł. Organ ustalił, iż Skarżący otrzymuje wsparcie z [...], gdzie pełni funkcję społeczną [...] i pomaga w realizacji zadań [...]. Z oświadczenia o stanie majątkowym Strony z dnia 21 sierpnia 2012r. wynika, iż obecnie uzyskuje rentę w kwocie 580,65 zł, która wypłacana jest po pomniejszeniu w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (zawiadomienie o zajęciu świadczenia z dnia 2 kwietnia 2010r.). We wspólnym gospodarstwie pozostaje żona H. K. - niepracująca oraz 18-letni syn M. K. - uczeń technikum. Ponoszone wydatki to: gaz 45 zł, energia elektryczna 620 zł (za 2 miesiące), kanalizacja 20 zł, telefon 33 zł, wydatki na ochronę zdrowia 22,98 zł, wyżywienie około 400 zł, środki czystości, odzież 10 zł, nauka dzieci, dojazd 45 zł, wywóz nieczystości stałych 32 zł. Skarżący posiada kredyt odnawialny w kwocie 300 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w W. biorąc pod uwagę obecną sytuację życiową i rodzinną Skarżącego oraz stwierdzone przez Sąd rzeczowe przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, uznał za uzasadnione udzielenie Skarżącemu w części wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia części zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę od przedmiotowej zaległości podatkowej w łącznej kwocie 99.794 zł. Organ odwoławczy stwierdził, iż całkowite umorzenie zaległości podatkowych byłoby przedwczesne, gdyż Skarżący uzyskuje stały, miesięczny dochód z tytułu renty, ponadto od dnia 15 maja 2013r. do 30 września 2013r. podjął zatrudnienie na umowę zlecenie w [...] na stanowisku [...] z wynagrodzeniem miesięcznym 746 zł brutto, wobec tego istnieje możliwość podjęcia dodatkowej pracy przez podatnika. Organ wskazał, iż Skarżący od 1996 r. składał sukcesywnie do organów podatkowych jedynie wnioski o umorzenie zaległości podatkowych. Organ zauważył, że ustawa Ordynacja podatkowa przewiduje również inne niż umorzenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych np. rozłożenie zaległości na raty. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał za nieuzasadniony zarzut iż zaległość podatkowa uległa przedawnieniu z uwagi na zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie rentowe w dniu 2 kwietnia 2010r. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie bieg terminu przedawnienia został przerwany po wejściu w życie ustawy Ordynacja podatkowa, na skutek zastosowania pierwszej czynności egzekucyjnej, tj. doręczenia Skarżącemu w dniu 27 września 1998 r. tytułu wykonawczego oraz sporządzeniu protokołu w dniu 30 października 1998 r. przed upływem 5-letniego terminu przedawnienia, które stanowi czynność egzekucyjną w rozumieniu art. 32 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zaznaczył, iż kolejne czynności egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia miały miejsce w dniu 13 listopada 2000r., 12 grudnia 2000 r., 11 lipca 2002 r., 20 czerwca 2004 r., 11 sierpnia 2004 r., 27 września 2004 r., 20 maja 2005 r., 5 października 2005 r., 17 kwietnia 2009 r., 17 kwietnia 2009 r., 30 września 2009 r., 5 października 2009 r., 17 marca 2010 r., 2 kwietnia 2010 r., 27 kwietnia 2012 r., 2 stycznia 2013 r. W skardze na powyższa decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej w kwocie 245.061,06 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.345.051 zł obliczonymi na dzień 17 sierpnia 2009 r. Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, iż jest osobą chorą na [...]. Charakter choroby powoduje duże trudności w utrzymaniu zatrudnienia czy podjęcia nowej pracy, dostosowanej do aktualnych możliwości chorego. Ze względu na umiarkowany stopień niepełnosprawności ma orzeczoną częściową zdolność do pracy na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności. Skarżący utrzymuje siebie i rodzinę z renty, prac dorywczych i pomocy społecznej. Trzyosobowa rodzina Skarżącego utrzymuje się z jego renty w wysokości 580,65 zł miesięcznie (kwota po zajęciu egzekucyjnym), podczas gdy miesięczne wydatki to kwota rzędu 608,00 zł. Zaznaczył, iż prowadzona egzekucja zagraża egzystencji rodziny Skarżącego, przez co musi korzystać z pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnych dla niego i jego rodziny potrzeb. W okresie od 1 stycznia 2008 r. do 31 października 2012 r. pobrał zasiłki celowe w postaci świadczeń pieniężnych na zakup posiłku lub żywności, na opłacenie energii elektrycznej, na zakup opału, na pokrycie części łub całości kosztów leków i leczenia, na zakup środków czystości oraz zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności na łączną kwotę 12.468,78 zł, podczas gdy od 1 kwietnia 2010 r. do 22 listopada 2012 r. wyegzekwowano kwotę 8.434,38 zł. Skarżący otrzymuje również pomoc finansową z [...]. Skarżący podniósł, iż jego sytuacja jest wyjątkowa, spowodowana niemożliwą do przewidzenia trwałą chorobą [...]. Mimo stanu zdrowia podejmuje próby zatrudnienia w celu zapewnienia środków utrzymania rodzinie. Podjął zatrudnienie w formie umowy zlecenia na okres od dnia 15 maja 2013 r. do dnia 30 września 2013 r. za wynagrodzeniem w wysokości 746 zł brutto miesięcznie. Zdaniem Skarżącego stwierdzenie przez organ II instancji, że powyższa okoliczność przemawia za tym, iż całkowite umorzenie zaległości podatkowej byłoby przedwczesne ze względu na możliwość wyegzekwowania zobowiązania z uzyskiwanego przeze niego dochodu oraz jednoczesne potwierdzenie wyrażonego przeze niego w odwołaniu z dnia 1 marca 2013 r. uzasadnionego przypuszczenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, świadczy o dokonaniu oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego oraz działaniu wbrew zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Według Skarżącego po stwierdzeniu, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne postępowanie mogło zostać umorzone z urzędu ze względu na znaną organowi jego ciężką sytuację finansową, zdrowotną i rodzinną (art. 59 § 4 w zw. z § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). W ocenie Skarżącego uznanie przez organ II instancji, że jest możliwe wyegzekwowanie zaległości podatkowej w kwocie 245.061,06 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 1.345.051 zł obliczonymi na dzień 17 sierpnia 2009 r. od osoby niepełnosprawnej w stopniu umiarkowanym, z orzeczoną częściową zdolnością do pracy na stanowisku przystosowanym do niepełnosprawności, będącą jedynym żywicielem rodziny utrzymującej się z renty, prac dorywczych i pomocy społecznej, podczas gdy zaległość ta istnieje od 1992 r. i z powodu ciężkiej sytuacji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej Skarżącego przez kolejne 20 lat nie została wyegzekwowana, stanowi dokonanie oceny materiału dowodowego wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. pełnomocnik Skarżącego podniósł dodatkowe zarzuty, tj. naruszenia art. 143 O.p. poprzez brak w aktach pisemnego upoważnienia dla U. M. do działania z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, art. 67a § 1 pkt 3 O.p. poprzez nieumorzenie w całości zaległości podatkowych Skarżącego wraz z odsetkami za zwłokę, art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ), dalej "p.p.s.a.", oraz art. 187 -191 O.p. poprzez nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania w sprawie wynikających z wyroku tutejszego Sądu z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2981/10, i nierozważnie całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odsetek za zwłokę naliczonych od tych zaległości. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W tym miejscu należy zauważyć, że sprawa była już wcześniej prawomocnie rozpoznana przez Sąd. Oznacza to iż przy ponownym rozpoznaniu skargi ma zastosowanie regulacja z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, LEX nr 1104099). Orzekający ponownie w niniejszej sprawie Sąd został więc związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 2981/10. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat prawidłowości zaskarżonej decyzji muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd w tym wyroku. I tak, wiążącą dla niniejszej sprawy ocenę prawną wyrażono w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r., poprzez uznanie, że twierdzenie organu, że Skarżący nie wykazał ważnego interesu podatnika w sytuacji, gdy korzysta z pomocy społecznej mającej na celu przezwyciężanie trudnych dla niego sytuacji życiowych, których nie jest on w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości a także najbliższej rodziny (nieżyjący obecnie teść) stoi w sprzeczności z zebranym materiale dowodowym. Sąd uznał również, że ustalony stan faktyczny wskazuje na istnienie także ważnego interesu publicznego. Obowiązkiem państwa jest bowiem wspieranie obywateli w trudnych sytuacjach życiowych. Trzeba zadać sobie pytanie w tym miejscu, czy w interesie państwa leży pozbawianie podstaw do egzystencji skarżącego. W ocenie Sądu, na to pytanie należało odpowiedzieć przecząco. Zatem ważny interes publiczny niewątpliwie wystąpił w niniejszej sprawie. Konsekwencją ww. oceny prawnej były wskazania dla organu sformułowane przez Sąd, w których zobowiązał organ ponownie sprawę rozpoznający sprawę do uwzględnienia powyższych spostrzeżeń Sądu odnośnie wystąpienia ważnego interesu strony i interesu publicznego i następnie jeszcze raz rozważyć możliwość zastosowania ulgi w postaci umorzenia podatku wraz z odsetkami. Działając w tak wyznaczonych graniach organy podatkowe w ponownym postępowaniu nie znalazły podstaw do zastosowania wobec Skarżącego ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych i odsetek we wnioskowanym przez niego zakresie. Sąd ponownie rozpoznający sprawę - uwzględniając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu zaległości podatkowych - to stanowisko aprobuje. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie ulg w spłacie należności podatkowych nie budzi wątpliwości. Oznacza on, że nawet stwierdzenie przez organy podatkowe, że w danej sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, może, lecz nie musi, prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Zaznaczyć należy, że zastosowanie tej instytucji prawa administracyjnego możliwe jest dopiero w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone istnienie przesłanek, od których wystąpienia przepis prawa uzależnia podjęcie rozstrzygnięcia korzystnego dla strony. Dopiero wtedy, korzystając z uznania administracyjnego, organ podatkowy wydający decyzję dokonuje wyboru rozstrzygnięcia i może – mimo istnienia przesłanek – odmówić uwzględnienia wniosku strony. Sąd zaś nie może nakazać organowi podatkowemu udzielenia ulgi w spłacie należności, a zatem nie może nakazać podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Natomiast stwierdzenie braku przesłanek zawsze skutkować będzie odmową uwzględnienia wniosku. W takim przypadku organ podatkowy nie ma możliwości wyboru między rozstrzygnięciem pozytywnym i negatywnym dla strony. W okolicznościach faktycznych sprawy o istnieniu w sprawie przesłanek interesu publicznego oraz ważnego interesu podatnika przesądził już Sąd w wyroku z dnia 29 listopada 2011 r. i zrekonstruował treść tych przesłanek w okolicznościach faktycznych sprawy. Organ odwoławczy zaś tę okoliczność w postępowaniu uwzględnił - prawidłowo realizując normę przepisu art. 153 p.p.s.a. - co umożliwiało mu podjęcie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego. W granicach przyznanych uprawnień, Organ odmówił jednak Skarżącemu ulgi w żądanym przez niego zakresie. Wniosek bowiem tylko w części uznany został za zasadny z uwagi właśnie na bieżące położenie Skarżącego, którego sytuacja życiowa i rodzinna wymaga ponoszenia dodatkowych wydatków. Ustalając i oceniając sytuację finansową Skarżącego z uwzględnieniem wydatków ponoszonych na leczenie oraz zestawiając je z osiąganymi dochodami, organy podatkowe tym samym brały pod uwagę wpływ, jaki stan zdrowia Skarżącego wywiera na jego warunki bytowe. To właśnie stan zdrowia Skarżącego i konieczność ponoszenia związanych z tym wydatków został przez Dyrektora Izby Skarbowej uznany za główną okoliczność uzasadniającą umorzenie części zaległości podatkowych i odsetek naliczonych od tej zaległości w oparciu o przesłankę ważnego interesu podatnika. Przedstawione przy tym ustalenia faktyczne organów podatkowych nie budzą wątpliwości. Ustalony przez organy podatkowe stan majątkowy Skarżącego i zakres jego wydatków, odzwierciedlony jest w aktach sprawy, Czyniąc ustalenia w tym zakresie organy podatkowe oparły się nie tylko na własnych ustaleniach w zakresie istnienia zaległości podatkowych oraz sytuacji materialnej Skarżącego, ale też uwzględniły przedłożone przez niego dowody dotyczące tej sytuacji. Dowód złożony i przeprowadzony na rozprawie dodatkowo wspiera już poczynione przez organy ustalenia, uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, zgromadzono kompletny materiał dowodowy, na którego podstawie Dyrektor Izby Skarbowej dokonał prawidłowej oceny wystąpienia przesłanek zastosowania ulg w spłacie należności podatkowych, wskazanych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji - wbrew zarzutom strony - nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, której realizacji służy wynikający z art. 187 § 1 tej ustawy obowiązek zgromadzenia i w sposób wyczerpujący rozważenia całokształtu materiału dowodowego. Ocena zebranego materiału dowodowego nie naruszała zasady swobodnej oceny dowodów, ustanowionej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, nie była to ocena dowolna, jak twierdzi Skarżący. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Skarbowej nie przekroczył ram dopuszczalnego uznania administracyjnego. Prawidłowo uwzględnił w sprawie wystąpienie w niniejszej sprawie przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego jako podstawy zastosowania wnioskowanej przez Skarżącego ulgi w spłacie należności podatkowych oraz określił zakres, w jakim ulgę tę należało zastosować. Dyrektor Izby Skarbowej należycie także uzasadnił swoje stanowisko podając powody, dla których wniosek Skarżącego został uwzględniony jedynie w części. Tymczasem Skarżący w istocie podważa zakres zastosowanej wobec niego ulgi wywodząc, że zaistniały obie przesłanki wskazane w powyższym przepisie, co uzasadniało umorzenie nie tylko odsetek za zwłokę, ale również samych zaległości podatkowych. Takie stanowisko nie ma jednak uzasadnienia w obowiązujących przepisach, o czym była już wyżej mowa. Organ odwoławczy - z uwagi na fakt, że zaległości w postępowaniu o udzielenie ulgi dotyczą należności podatkowych Skarżącego za 1992 r. - odniósł się także do kwestii ewentualnego przedawnienia jego zobowiązań w tym zakresie. Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie do przedawnienia nie doszło. Argumentacja organu odwołująca się do konkretnych faktów przerywających bieg terminu przedawnienia w tej sprawie ma swoje odniesienie w dokumentach znajdujących się w aktach egzekucyjnych sprawy. Prawidłowo zastosowano w w sprawie także przepisy prawa z uwagi na to, że w sprawie należało rozważyć zarówno przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 i Nr 134, poz. 646, z 1995 r. Nr 5, poz. 25 i Nr 85, poz. 426, z 1996 r. Nr 75, poz. 357 oraz z 1997 r. Nr 121, poz. 770), w okresie obowiązywania których wystawiono tytuł wykonawczy, oraz obowiązujące od dnia 1 stycznia 1998 r. przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (opublikowanej w Dzienniku Ustaw z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z dnia 13 listopada 1997 r.) i bezpośrednio zastosować nowe prawo wobec braku przepisów przejściowych w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd nie uwzględnił w sprawie zgłoszonego na rozprawie zarzutu naruszenia przepisu art. 143 § 1 O.p. Z treści tego przepisu wynika uprawnienie organu podatkowego do upoważnienia pracownika urzędu do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji, postanowień i zaświadczeń. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja została opatrzona pieczęcią imienną upoważnionego pracownika z podaniem stanowiska – Kierownik Samodzielnego Oddziału oraz z adnotacją "z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej w W.", oraz podpisem tego pracownika. Udzielenie upoważnienia zgodnie z art. 143 § 1 Ordynacji podatkowej jest czynnością wewnętrzną organu podatkowego, w związku z tym przepis ten nie musi być powoływany w podstawie prawnej decyzji, a upoważnienie takie nie musi się znajdować się w aktach postępowania. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 205/10 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Ke 450/11 (dostępne na www.nsa.orzeczenia.gov.pl), a tutejszy Sąd je podziela. Sąd nie stwierdził więc, aby w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło