III SA/Wa 2550/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-23
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Dariusz Kurkiewicz, Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność zniesienia współwłasności nieruchomości, w ramach której jeden ze współwłaścicieli otrzymuje dopłatę pieniężną w zamian za przejęcie części nieruchomości o mniejszej wartości niż jego udział, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Czynność zniesienia współwłasności nieruchomości, w ramach której jeden ze współwłaścicieli otrzymuje dopłatę pieniężną w zamian za przejęcie części nieruchomości o wartości niższej niż jego udział, stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Otrzymana dopłata stanowi wynagrodzenie za przeniesienie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel. W związku z tym czynność ta podlega opodatkowaniu VAT i wymaga wystawienia faktury.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania VAT dopłaty otrzymanej w związku ze zniesieniem współwłasności nieruchomości. Po rozwiązaniu spółki cywilnej, nieruchomość będąca współwłasnością osób fizycznych została podzielona sądownie. Jeden ze współwłaścicieli przejął część nieruchomości o wartości niższej niż jego udział, otrzymując od drugiego współwłaściciela dopłatę pieniężną. Skarżący uważał, że otrzymana dopłata nie stanowi dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT. Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, twierdząc, że czynność ta jest odpłatną dostawą towarów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę
W dniu 21 stycznia 2010 r. do Ministra Finansów wpłynął wniosek R.S. (dalej jako: "Skarżący"), o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.
We wniosku Skarżący przedstawił stan faktyczny, z którego wynika, że w 1999 r. została nabyta nieruchomość (grunt wraz z budynkiem) na zasadzie współwłasności osób fizycznych według udziałów po 50%. Połowa nieruchomości została zaadaptowana do potrzeb działalności gospodarczej prowadzonej w formie dwuosobowej spółki cywilnej według udziałów po 50%.
Nieruchomość została przyjęta do ewidencji środków trwałych (po przeprowadzeniu adaptacji) i była amortyzowana. W 2007 r. spółka cywilna została rozwiązana, podatek od towarów i usług został rozliczony w dacie jej rozwiązania (od nieruchomości również). Po rozwiązaniu spółki cywilnej pozostała do podziału nieruchomość tj. grunt wraz z budynkiem, będąca współwłasnością osób fizycznych w częściach ułamkowych według udziałów po 50%.
Nieruchomość została wyceniona na 1.100,000 zł, czyli wartość udziałów stanowiła po 550,000 zł. Współwłasność nieruchomości została zniesiona w 2010 r. na drodze sądowej, przez podział rzeczy wspólnej z zasądzeniem na rzecz jednego ze współwłaścicieli kwoty pieniężnej 150,000 zł, tytułem wyrównania wartości udziałów przez przejęcie na własność przez jednego ze współwłaścicieli połowy budynku z gruntem o wartości 680,000 zł. Drugi ze współwłaścicieli przejął na własność połowę budynku z gruntem, będącego w stanie surowym o wartości 410,000 zł, który należy przystosować do potrzeb prowadzonej działalności.
Współwłaściciel, na rzecz którego zasądzona została dopłata wyrównująca udziały, nadal prowadzi działalność gospodarczą i jest zmuszony do przystosowania do potrzeb tej działalności przyznanej na własność części budynku.
W związku z powyższym Skarżący zadał pytanie czy z tytułu otrzymanej dopłaty należy wystawić fakturę?
W jego ocenie, przyjęcie dopłaty nie powinno być fakturowane, ponieważ nie stanowi zbycia udziału, a jest tylko wyrównaniem wartości udziału przysługującego przed zniesieniem współwłasności.
W interpretacji indywidualnej z [...] kwietnia 2010 r. Minister Finansów stanowisko Skarżącego uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu przywołał treść przepisów art. 5 ust. 1, art. 2 pkt 6, art. 7 ust. 1 ustawy o VAT ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej jako: "ustawa o VAT", z których wywiódł, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług nie musi mieć postaci pieniężnej. Odpłatność, jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową. Dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
Minister Finansów wskazał, że z treści przepisu art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – dalej jako: "K.c.", wynika, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność). Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się - jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji - przepisy odnoszące się do własności. Wobec tego, udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Z kolei zgodnie z art. 196 K.c. współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy i może nim rozporządzać bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Z normy art. 210 K.c. wynika natomiast, że każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności gdyż przysługuje im takie roszczenie. Jego zaspokojenie może nastąpić w trybie umownego zniesienia współwłasności lub na drodze orzeczenia sądowego. Żaden ze współwłaścicieli nie może zaś skutecznie sprzeciwiać się zniesieniu współwłasności.
Analizując treść przedstawionego zdarzenia, pod kątem ustawy o VAT, Minister Finansów stwierdził, że w niniejszej sprawie, wraz ze zniesieniem współwłasności nieruchomości ma miejsce wydanie nieruchomości w zamian za świadczenie pieniężne, a zatem czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i stanowić będzie dostawę towarów zdefiniowaną w art. 7 ust. 1 ww. ustawy.
Podkreślił, że dostawą jest tylko taka czynność, która następuje za wynagrodzeniem. W przedmiotowej zaś sytuacji wynagrodzenie będzie stanowić uiszczona przez współwłaściciel kwota dopłaty, na rzecz drugiego współwłaściciela.
Natomiast zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Wobec powyższego, czynność zniesienia współwłasności nieruchomości z orzeczeniem dopłaty stanowi, zdaniem Ministra Finansów, odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT podlegającą opodatkowaniu, którą należy udokumentować fakturą VAT.
Minister Finansów wskazał jednocześnie, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydana odrębna interpretacja.
Skarżący nie zgadzając się z taką interpretacją pismem z 30 kwietnia 2010 r. wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa.
Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 1 czerwca 2010 r. stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej indywidualnej interpretacji prawa podatkowego.
Pismem z 26 czerwca 2010 r. Skarżący wniósł na niniejszą interpretację indywidualną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której zarzucił naruszenie:
- art. 7 ust. 1 ustawy o VAT - przez uznanie, że po likwidacji spółki cywilnej na mocy postanowienia sądowego przekazanie przez byłego wspólnika dopłaty w związku ze zniesieniem współwłasności nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podczas gdy czynność ta nie spełnia przesłanek uznania ją za podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, ponieważ nie wypełnia definicji dostawy towarów zawartej w ustawie o VAT.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej indywidualnej interpretacji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że w jego przekonaniu otrzymana dopłata nie powinna być dokumentowana fakturą VAT, a zniesienie współwłasności dokonane w drodze postanowienia sądowego nigdy nie powinno stać się przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wyłącznie czynności wykonywane przez podatników tego podatku (działających w takim charakterze). W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej podatnikiem takim jest spółka cywilna, nie zaś jej wspólnicy. Rozwiązanie spółki cywilnej skutkuje zniknięciem podatnika. W tej sytuacji, ewentualna sprzedaż składników majątku rozwiązanej spółki cywilnej przez jej byłych wspólników nie podlega, co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako czynność wykonywana przez podmioty niebędące jego podatnikami.
Ponadto, w przedmiotowej sprawie zniesienie współwłasności nieruchomości nie stanowiło nabycia gdyż mieściło się w ramach udziału, jaki przypadał byłym współwłaścicielom. Zmienił się jedynie tytuł do dysponowania nieruchomością - ze współwłasności na własność.
Zdaniem Skarżącego, zastosowanie przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT do sytuacji wydania majątku w ramach likwidacji spółki cywilnej, w okolicznościach, jakie miały miejsce w niniejszej sprawie prowadziłoby do naruszenia zasady neutralności podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z 16 marca 2011 r. o sygn. akt III SA/Wa 1942/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną oraz stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż doszło do sądowego zniesienia współwłasności, w ramach którego Skarżącemu przyznano ostatecznie część nieruchomości o mniejszej wartości niż wartość jego udziału w nieruchomości. Dokonanie przez sąd podziału rzeczy wspólnej doprowadziło do likwidacji stosunku współwłasności poprzez unicestwienie bytu prawnego dotychczasowej rzeczy wspólnej (jako przedmiot współwłasności), wyodrębnienie (powstanie) z rzeczy macierzystej nowych rzeczy oraz ich nabycie na wyłączną własność przez poszczególnych współwłaścicieli.
Sąd stanął na stanowisku, że nie można czynności tej utożsamić z przeniesieniem przez Skarżącego prawa własności części nieruchomości na rzecz drugiego ze współwłaścicieli. Czynność tę można ewentualnie rozważać jako przeniesienie na drugiego współwłaściciela części udziału we współwłasności – na skutek podziału jeden ze współwłasności uznany zostaje za uprawnionego do przejęcia tej części nieruchomości, która odpowiada wartością większemu udziałowi niż wynikający z umowy nabycia nieruchomości.
W konkluzji stwierdził, że wydanie części udziału we współwłasności nawet w zamian za dopłatą, nie może być uznane za wydanie towarów.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Ministra Finansów od powyższego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2012 r. o sygn. akt I FSK 1040/11 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu za zasadny uznał zarzut naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że zniesienie współwłasności nieruchomości z wydaniem części nieruchomości w zamian za świadczenie pieniężne nie jest dostawą towarów.
Powołując się na pogląd wyrażony w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11 stwierdził, że opisana przez wnioskodawcę czynność polegająca na wydaniu na potrzeby działalności gospodarczej nieruchomości, wyodrębnionej postanowieniem Sądu znoszącym współwłasność, po rozwiązaniu spółki cywilnej, w zamian za świadczenie pieniężne w postaci dopłaty od drugiego współwłaściciela mieści się w definicji dostawy towaru, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Prowadzi bowiem do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel.
Naczelny Sąd Administracyjny zalecił także aby ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustosunkował się do kwestii ewentualnego zastosowania do tej dostawy art. 14 ust. 7 ustawy o VAT.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r., poz. 270) - dalej jako "P.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oceniana z tego punktu widzenia skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że w sprawie niniejszej stanem prawnym właściwym dla dokonania interpretacji przepisów ustawy o VAT, jest stan prawny obowiązujący w dacie wydania interpretacji. Skarżący opisał bowiem działania, jakie dopiero nastąpią.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sądu zapadł już wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem należy zauważyć, iż zgodnie z art. 190 P.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak zatem wynika z brzmienia tego przepisu, pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 1040/11, wiąże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który badając zgodność z prawem zaskarżonej interpretacji indywidualnej obowiązany jest dostosować treść swojego rozstrzygnięcia do oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sąd zauważa, że podstawę prawną wydanej interpretacji indywidualnej stanowi przepis art. 7 ustawy o VAT. Stanowi on, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przepis ten jest więc ustawową wykładnią art. 5 ustawy o VAT i ma swoje umocowanie w art. 14 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a który został przeniesiony z VI Dyrektywy, występując w niej jako art. 5.
Treść przepisu art. 5 VI Dyrektywy i art. 14 Dyrektywy 2006/112 jest przejrzysta. "Dostawa towarów" oznacza przeniesienie prawa do rozporządzenia rzeczą jak właściciel. Tak więc polska transpozycja jest jednobrzmiąca z przepisami unijnymi.
Zdaniem Janusza Zubrzyckiego (Leksykon 2007 Unimex Oficyna Wydawnicza) "Jako zasadę przyjęto, że za dostawę towarów uznaje się "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel", przy czym musi mieć ona charakter odpłatny. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel. Definicja ta jest zatem bardzo szeroka, wskazująca że istotny jest przede wszystkim ekonomiczny, a nie prawny aspekt transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak w przypadku własności." "Własność nie jest bowiem pojęciem wyłącznie prawnym, gdyż stanowi ona głównie kategorię ekonomiczną. Właścicielem w sensie ekonomicznym jest - w ujęciu J. Wasilkowskiego - "ten, kto faktycznie dysponuje w swoim interesie danym dobrem majątkowym" (J. Wasilkowski, Pojęcie własności s. 15). W tym znaczeniu nie jest istotna postać prawna tego władania, które może przybierać rożne formy jurydyczne: własności i formy do niej pochodne, takie jak użytkowanie, dzierżawa, itp. Dokonując zatem wykładni pojęcia "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT należy mieć na uwadze zarówno dorobek orzecznictwa ETS odnoszącego się do wykładni art. 5(i) VI Dyrektywy (obecnie art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE) wskazujący na kryterium ekonomiczne, jakim należy kierować się przy tej wykładni, przy jednoczesnym uwzględnieniu prawnych form przeniesienia władania towarem, jakie zostały wymienione w punktach 1 do 5 tego przepisu, jako mieszczących się w tym pojęciu".
Komentarz pod redakcją Jerzego Martiniego "Dyrektywa VAT 2006/112/WE" (Unimex Oficyna Wydawnicza) wskazuje, że "Ekonomiczny sposób interpretowania poszczególnych transakcji jest szczególnie widoczny w definicji dostawy towarów określonej w art. 14 Dyrektywy." "Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, iż z dostawą towarów mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy dochodzi do przejścia prawa własności towaru - Dyrektywa nie powołuje się bowiem na przejście prawa własności. Stanowi ona, iż w przypadku dostawy towarów dochodzi do przejścia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel. W związku z tym przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż do dostawy towarów dochodzi w każdym przypadku, gdy podatnik przekaże faktyczne lub ekonomiczne władztwo nad rzeczą na inny podmiot, przy czym nabywca towaru będzie miał swobodę w dysponowaniu rzeczą, tak jakby był jej właścicielem."
Jednym ze sposobów nabycia na własność nieruchomości lub prawa jest ich nabycie w drodze zniesienia współwłasności. Moment zaś przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.
Zgodnie z art. 195 K.c. współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), z którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.
Zgodnie z art. 210 i nast. K.c., każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać się zniesienia współwłasności. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas jeżeli nabyte na własność mienie mieści się w ramach udziału, jaki przypadałby współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Nie zmienia tego fakt, że zniesienie współwłasności dokonuje się bez spłat i dopłat. Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.
Dokonując wykładni pojęcia "przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel" w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT należy mieć na uwadze, że towarem na gruncie ustawy o VAT będą nie tylko rzeczy ruchome ale również nieruchomości. Obecnie obowiązująca ustawa o VAT zalicza do towarów także grunty. Jest to znacząca różnica w porównaniu z poprzednio obowiązującą ustawą, która nie uznawała gruntów za towar.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że opisana przez Skarżącego czynność mieści się w definicji dostawy towaru, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Prowadzi bowiem do odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel. Bezsprzecznie bowiem wraz ze zniesieniem współwłasności miejsce miało wydanie nieruchomości w zamian za świadczenie pieniężne. Zdarzenie to spełnia zatem przesłanki dostawy towarów z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Dostawą jest bowiem tylko taka czynność, która następuje za wynagrodzeniem. W niniejszej sprawie wynagrodzenie takie stanowić będzie uiszczona przez współwłaściciela dopłata, na rzecz drugiego współwłaściciela w kwocie 150.000 zł, tytułem wyrównania wartości udziałów.
Wniosek taki potwierdza również treść uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.
Naturalną konsekwencją takiego stanu rzeczy jest obowiązek wystawienia faktury VAT. Zgodnie bowiem z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.
Przez sprzedaż - stosownie do treści art. 2 pkt 22 cyt. ustawy - rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Odnosząc się natomiast do podniesionej w skardze kwestii ewentualnego opodatkowania przedmiotowej dostawy towarów na zasadzie art. 14 ustawy o VAT, Sąd stwierdza, że na podstawie tego przepisu opodatkowaniu podatkiem podlegają m.in. towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej. Zgodnie zaś z art. 14 ust. 7 ustawy o VAT, dostawa towarów dokonywana przez byłych wspólników spółek, o których mowa powyżej, której przedmiotem są towary objęte spisem z natury, podlega zwolnieniu od podatku przez okres 12 miesięcy od dnia, o którym mowa w ust. 6 (dzień rozwiązania spółki lub zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu), pod warunkiem rozliczenia podatku od towarów objętych spisem z natury.
W doktrynie podkreśla się obecnie, że opodatkowaniu na zasadzie tego przepisu podlegać powinny nie tylko towary handlowe ale także środki trwałe pozostałe po zakończeniu działalności. W związku z zaprzestaniem działalności tracą one status środków trwałych i stają się towarami handlowymi.
Powstanie obowiązku podatkowego od towarów pozostałych po zakończeniu działalności jest niezależne od tego, czy ich sprzedaż wykonywana przez wspólników była opodatkowana, czy też zwolniona. Pozostaje zatem aktualny pogląd wyrażony w wyroku z dnia 3 czerwca 1998 r. (SA/Sz 1674/97, LEX nr 34153): "Opodatkowanie podatkiem VAT towarów pozostałych po rozwiązanej spółce prawa cywilnego lub handlowego, niemającej osobowości prawnej, rodzi ten skutek [...], że czynności sprzedaży tych towarów oraz czynności dysponowania nimi w sposób określony w art. 2 ust. 3 pkt 1-5 ustawy, dokonane przez byłych wspólników w stosunku do towarów objętych spisem z natury sporządzonym na dzień rozwiązania spółki, zwolnione są z podatku od towarów i usług przez okres 12 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego w następstwie rozwiązania spółki, pod warunkiem rozliczenia podatku należnego z remanentu likwidacyjnego. Tak więc okoliczność, że byłe wspólniczki, prowadzące po likwidacji spółki działalność indywidualną, opodatkowały dokonaną przez siebie sprzedaż towarów pozostałych po zlikwidowanej spółce, nie oznacza bynajmniej nieistnienia."
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że opisane zwolnienie od podatku nie będzie miało w niej zastosowania ze względu na wprowadzone w przepisie art. 14 ust. 7 ustawy o VAT ograniczenie czasowe zwolnienia dostawy towarów dokonywanej przez byłych wspólników spółki cywilnej, pod warunkiem spełnienia określonych w nim przesłanek. Powyższe zwolnienie nie może mieć zastosowania do przedmiotowej sprawy z uwagi na fakt, iż spółka cywilna, której wspólnikiem był Skarżący została rozwiązana w 2007 r. natomiast zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za świadczenie pieniężne (dostawa towarów) miało miejsce w 2010 r.
Wynik powyższej oceny, mimo iż niezgodny z oczekiwaniami Skarżącego nie może w żadnym razie oznaczać, że postępowanie naruszało obowiązujące przepisy prawa.
Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło