III SA/Wa 2552/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-13

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać zwolniona z opłat sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę jej sytuację finansową i prowadzoną działalność gospodarczą?
Ratio decidendi
Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością odmawia się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych, gdy mimo deklarowania trudności finansowych, prowadzi działalność gospodarczą generującą znaczne obroty i ponosi wydatki, które nie wykazują pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Kryterium oceny wniosku jest wyłącznie finansowe, a strona powinna uwzględnić koszty sądowe jako jeden z kosztów działalności gospodarczej.
Stan faktyczny
Spółka W. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłat sądowych w skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Skarżąca powołała się na trudną sytuację ekonomiczną, ograniczenia płynności finansowej i groźbę redukcji etatów, jednocześnie deklarując znaczne przychody i wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W odpowiedzi na wezwanie, spółka zadeklarowała przedłożenie dokumentów finansowych i wskazała koszty usług księgowych, pomocy prawnej oraz wynagrodzenia członka zarządu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

13/9/2017 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 13/9/2017 r. po rozpoznaniu wniosku W. sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od opłat sądowych w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/5/2017 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2015 r p o s t a n a w i a odmówić spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca W. sp. z o.o. złożyła w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat w skardze i w formularzu PPPr z 27/6/2017 r. Powołała się na jej sytuację gospodarczą, ograniczenia w utrzymywaniu płynności finansowej, groźbę redukcji etatów, pogorszenie warunków pracy, zagrożenie egzystencji przedsiębiorstwa. Nie posiada środków na rachunku bankowym, w kasie ma 1066 zł. Skarżąca wskazała, ze posiada – na 31/5/2017 r. – przychody z tytułu najmu lokali w kwocie 387698 zł, ze sprzedaży towarów - 23798 zł, operacyjne i finansowe - 72135 zł. Wydatki natomiast oznaczyła na kwotę 767916 zł, zobowiązania długoterminowe – 64414808 zł, krótkoterminowe -926959 zł. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie urzędnika sądowego, zadeklarowała przedłożenie zestawienie faktur VAT, wyciągi z rachunków bankowych, sprawozdanie finansowe. Kosz usług księgowych oznaczyła na kwotę 2688 zł, koszt pomocy prawnej – na kwotę 7250 zł, wynagrodzenie członka zarządu za lipiec – 7868 zł. Zadeklarowała uczestnictwo w kosztach sądowych do kwoty 1000 zł. Referendarz sądowy zauważa, że Skarżąca, jak zdeklarowała w piśmie, które wpłynęło 31/8/2017 r., nadal prowadzi działalność gospodarczą, ze wszystkimi tego stanu następstwami, w zakresie ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością. Ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy, mimo zaistnienia przesłanek ustawowych, od uznania sądów (por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14, publ. LEX nr 1492476). Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 792/13, publ. LEX nr 1452809). Wymagalny koszt sądowy to kwota 39950 zł należna tytułem wpisu od skargi. Sporne postępowanie podatkowe w zakresie deklarowania podstaw opodatkowania jak też obliczania i wpłacania podatku toczy się od 2015 r. Od tej też daty Strona powinna liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem spornym, jako jednym z kosztów działalności gospodarczej. W każdym natomiast wypadku, obowiązek poniesienia takiego kosztu powinien być uwzględniony w procesie gospodarowania obecnie uzyskiwanymi przychodami. Zdolność do ponoszenia kosztów należy badać z uwzględnieniem występowania i wysokości przychodów: przy czym koszty sądowe są jednym z kosztów działalności gospodarczej. Wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym (np. z tytułu najmu), nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe(por. postanowienie NSA z 18 października 2013 r., II FZ 878/13). W konsekwencji nie uzasadniają one zwolnienia z kosztów sądowych. Z oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą generującą znaczny obrót, ponosi koszty operacyjne w skali jednego miesiąca wielokrotnie przewyższające kwotę kosztów sądowych. Urzędnik sądowy zauważa, że Skarżąca w 2016 r. osiągnęła przychód w wysokości 956454,42 zł, zaś w 2017 r. 539840,46 zł (rachunek zysków i strat). Z rejestru sprzedaży wynika, ze tylko w lipcu 2017 r. osiągnęła przychód w wysokości prawie dwukrotności wymaganego wpisu od skargi. Z kwot tych są ponoszone wydatki związane z jej działalnością, w tym wynagrodzenia członków zarządu we wskazanej wysokości. Zarazem referendarz sadowy nie doszukał się przejawów wykazania przez Skarżącą, ze wydatki te korzystają z pierwszeństwa względem zobowiązań wobec sądu. W nadesłanych oświadczeniach i dokumentach brak jest również wykazania, że to wydatki z tytułu kosztów sadowych – lecz nie inne wydatki we wskazanej w rubryce 10 formularza wysokości (767.916,- zł) – będą przyczyną "redukcji etatów", czy zaburzeń w płynności finansowej. Mając to na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło