III SA/Wa 2623/17

Dnia 14 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia T. sp. z.o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana "Skarżącą" lub "Spółką") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2017 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany pismem z 15 września 2017 r. do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia. Pełnomocnik Skarżącej wnioskiem z dnia 29 września 2017 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do złożenia ww. dokumentu. Wskazał, iż opóźnienie w nadesłaniu wymaganego dokumentu nastąpiło wskutek konieczności weryfikacji zarówno dokumentacji, jak też informacji dotyczących umocowania prezesa zarządu, z którym kontakt udało się nawiązać dopiero dwa dni po terminie określonym w skierowanym do niego wezwaniu. Do wniosku załączył oryginał pełnomocnictwa z 19 maja 2016 r. oraz informację odpowiadającą odpisowi aktualnemu z Rejestru Przedsiębiorców odzwierciedlającą stan na dzień 6 września 2017 r. Na podstawie zarządzenia z 24 października 2017 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany pismem z 25 października 2017 r. do usunięcia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia. Pełnomocnik Skarżącej w odpowiedzi na powyższe wezwanie przesłał potwierdzony za zgodność z oryginałem odpis pełny z Rejestru Przedsiębiorców Skarżącej aktualny na dzień 25 stycznia 2016 r. Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2018 r. pozostawiła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi bez rozpoznania. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że w oparciu o informacje przedłożone przez pełnomocnika Skarżącej do akt sprawy nie jest możliwe ustalenie osób upoważnionych do reprezentowania Skarżącej spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa występującemu w sprawie pełnomocnikowi. Brak w powyższym zakresie nie został usunięty przez pełnomocnika Skarżącej mimo uprzedniego wezwania do przedłożenia oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki w dacie jego udzielenia. Pełnomocnik Skarżącej wnioskiem z dnia 16 lipca 2018 r. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na ww. zarządzenie. W uzasadnieniu przyznał, że pismem z dnia 15 września 2017 r. i 25 października 2017 r. był wzywany do przedłożenia, celem uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 3 lipca 2017 r. dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie prezesa zarządu Spółki L. B. do udzielenia pełnomocnictwa z 19 maja 2016 r. Następnie wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu uzasadniony jest koniecznością nawiązania kontaktu z przebywającym za granicą mocodawcą, celem uzyskania wiadomości koniecznych do sformułowania odpowiedzi i przesłania wyjaśnień w przedmiocie kompetencji członka zarządu i jedynego wspólnika Spółki do umocowania w udzieleniu pełnomocnika w dniu 19 maja 2016 r. Na dowód wysnuwanych przez siebie twierdzeń pełnomocnik załączył do wniosku dowód w postaci oświadczenia L. B., w którym zaświadczył, że w dniach od 29 czerwca 2018 r. do 13 lipca 2018 r. przebywał na zaplanowanym z wyprzedzeniem urlopie zagranicznym oraz że w tym czasie nie było możliwości nawiązania z nim kontaktu ani drogą telefoniczną, ani elektroniczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalne. Najważniejszą przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu. Pełnomocnik Skarżącej jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia zażalenia na ww. zarządzenie wskazał konieczność nawiązania kontaktu z przebywającym za granicą mocodawcą, celem uzyskania wiadomości koniecznych do sformułowania odpowiedzi i przesłania wyjaśnień w przedmiocie kompetencji członka zarządu i jedynego wspólnika spółki do umocowania w udzieleniu pełnomocnika w dniu 19 maja 2016 r. W ocenie Sądu podniesione przez pełnomocnika Skarżącego okoliczności nie uprawdopodabniają, zaistnienia przesłanek wyłączających winę w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. Jak podkreśla się w literaturze (por. np. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 328-329) oraz orzecznictwie (por. np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. gdy strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Innymi słowy nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto dopiero nagłe, niedające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 20 października 2009r., sygn. akt I OZ 971/09; postanowienie NSA z dnia 6 marca 2012r., sygn. akt I OZ 117/12; postanowienie NSA z dnia 30 grudnia 2008r., sygn. akt I OZ 925/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe poglądy, aczkolwiek wyrażane na tle przepisów regulujących postępowanie administracyjne, wobec analogicznego unormowania przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zachowują tu swoją aktualność. Znajdują one również odzwierciedlenie w piśmiennictwie dotyczącym postępowania sądowo-administracyjnego (zob. H. Knysiak - Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis; Warszawa 2005, s. 333). Podane wyżej rozumienie pojęcia "okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu" wynikającego z art. 87 § 2 P.p.s.a., które Sąd w pełni podziela, uniemożliwiają w sprawie niniejszej uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu. Na szczególną uwagę zasługuje ponadto fakt, że w niniejszej sprawie Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, którego działanie podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu radcy prawnego. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Zaniedbania osób, którymi posługuje się skarżący, obciążają jego samego (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 września 2014 r., sygn. akt I OZ 784/14). Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu (por. np. postanowienie NSA z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 458/14). Analizując uzasadnienie rozpatrywanego wniosku pod kątem przytoczonych wyżej tez orzeczeń sądów administracyjnych należy zauważyć, że zachowanie Skarżącej nosi wszelkie znamiona niedbalstwa. Jednocześnie brak winy Spółki nie uprawdopodobnia zarówno fakt, że ustanowiony przez nią pełnomocnik nie miał możliwości kontaktu z prezesem jej zarządu – L. B.. W sytuacji, gdy złożone przez niego oświadczenie zawierało informację, że jego urlop był zaplanowany z wyprzedzeniem, nie można uznać, że było to zdarzenie nagłe lub nieprzewidywalne, na które pełnomocnik Skarżącej nie miał wpływu. Nie ulega wątpliwości, że jako osoba dokładnie znająca przepisy proceduralne, mógł z odpowiednim wyprzedzeniem uzyskać stosowne informacje od prezesa zarządu Spółki bądź powiadomić go o konieczności utrzymywania z nim kontaktu w nagłych sprawach w okresie przebywania na urlopie. Takiego zachowania należało oczekiwać od pełnomocnika starannie dbającego o interesy swojego mocodawcy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że argumentacja pełnomocnika Skarżącej zawarta we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie uprawdopodabnia braku jego winy w uchybieniu terminu, a tym samym dochowania należytej staranności przy prowadzeniu spraw swojego mocodawcy. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 września 2014 r. (II OZ 848/14 – LEX nr 1530839), nieuwagi lub zaniedbania strony nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W zaistniałej sytuacji brak jest podstaw do uznania wniosku za zasadny. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia.