III SA/Wa 264/12

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2012 r na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowany podatek od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego. S. W., wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPF z 12 grudnia 2011 r, a następnie w nadesłanym w wyniku wezwania referendarza sadowego piśmie z 21 lutego 2012 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na fakt, że: - samotnie wychowuje 3-letniego syna; - spłaca pożyczkę, co zmniejsza jej dochody; - uzyskuje 4000 zł brutto z tytułu umowy o pracę; posiada mieszkanie o powierzchni 66 m.kw.; - w 2011 r. osiągnęła dochód brutto 81434 zł; w 2010 r. – 41199; - w 2009 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna; - nie uzyskuje dochodów z tytułu alimentów, ponieważ ojciec dziecka jest osoba bezrobotna (od 2009 r.); - nie ma zdolności kredytowej do zaciągnięcia zobowiązań w banku w celu spłaty ciążących na niej zaległości podatkowych; - organy podatkowe dokonały zajęcia jej wynagrodzenia do kwoty 64 tys zł.. Skarżąca załączyła PIT-11 za 2011 r., decyzję o przyznaniu jej w 2009 r. i w 2010 r. statusu osoby bezrobotnej, PIT37 za 2010 r., PITO za 2010 r., zaświadczenie o uzyskiwaniu wynagrodzenia b r u t t o w wysokości 6583,- zł, wyciąg z rachunku bankowego za okres 21.1.2011 r. do 21.02.2012 r. , zestawienie średnich miesięcznych wydatków, tytuł wykonawczy, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 p.p.s.a. (np. w sprawie o sygn. akt postanowienie z 10 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 597/07, postanowieni z 16 stycznia 2008 r. sygn. I FZ 515/07, postanowienie z 21 lutego 2008 r. sygn. I FZ 31/08, postanowienie z 9 kwietnia 2008 r. sygn. I FZ 131/08). Zarazem, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Referendarz sądowy postanowił uwzględnić dokumenty źródłowe skarżącej oraz oświadczenia i informacje strony składane (pod rygorem odpowiedzialności karnej) w toczącym się postępowaniu o prawo pomocy w sprawie. Zarazem wskazuje, że w sprawie wymagalna jest kwota 1500,- zł tytułem wpisu od skargi, zatem do obowiązku zapłaty tej należności referendarz sądowy odnosi zdolności majątkowe skarżącej. Referendarz dał wiarę - w tym postępowaniu - stronie skarżącej, co do jej subiektywnego odczucia o złej kondycji majątkowej. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżąca uzyskuje co miesiąc miast zadeklarowanej w formularzu PPF kwoty 4000,- zł brutto, kwotę – co najmniej – 6583,44 zł brutto, czyli kwotę 4653 zł netto. Co więcej, na uzyskiwanie wyższych niż zadeklarowane kwoty wskazuje treść nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego (np. transakcja z 9.12.2011 r. na kwotę ponad 10 tys. zł). Strona dokonuje wielokrotnych transakcji zatytułowanych "zasilenie konta" na rzecz osób trzecich, co do których nie wykazała, by korzystały z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu kosztów sądowych. Ze struktury i wysokości kosztów zakupów w PiP także nie wynika, by dokonywała zakupów artykułów w celu podtrzymania jedynie egzystencji. W szczególności, wysokość i rodzaj posiadanych środków wypełnia standardy minimum socjalnego. Z informacji zawartych na stronie Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych (http://www.ipiss.com.pl/www_ms_2010_sr.pdf) wynika, że wysokość minimum socjalnego w gospodarstwie pracowniczym jednoosobowym wynosiło w 2010 r. ok. 920,- zł na osobę. Referendarz sądowy, uwzględniając rozróżnienie gospodarstwa "pracowniczego" jednoosobowego od gospodarstwa "wieloosobowego", gdzie koszty te są niższe, zwraca uwagę, że w koszyku dóbr rozważanych przez Instytut brak było wydatków na spory sądowe. Referendarz wskazuje, że minimum socjalne stanowi kategorię socjalną, mierzącą koszty utrzymania gospodarstw domowych, uwzględniając podstawowe potrzeby bytowo-konsumpcyjne i jest związane z modelem zaspokajania potrzeb na generalnie niskim poziomie, ale jeszcze wystarczającym dla reprodukcji sił witalnych człowieka na każdym etapie jego biologicznego rozwoju, dla posiadania i wychowania potomstwa oraz dla utrzymania więzi ze społeczeństwem. Stąd poczynienie nakładów na spory sądowe ze środków w wysokości ponad 4500 tysł zł nie należy traktować jako zagrażające utrzymaniu koniecznemu skarżącej, nawet przy założeniu, że prowadzona jest egzekucja z jej rachunku bankowego. Referendarz sadowy podziela pogląd o wadze spłaty zobowiązań skarżącej wykazanych w piśmie z 21 lutego 2012 r. (karta nr 6), jednakże obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie powinien być traktowany z mniejszą starannością niż inne zobowiązania strony. Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.