III SA/Wa 2640/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, po rozpoznaniu w dniu 15 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2012 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący – A.S. – pismem z dnia 5 lipca 2017 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za luty i marzec 2012 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W uzasadnieniu Skarżący zakwestionował zasadność przypisania mu solidarnej odpowiedzialności (wraz ze spółką i pozostałymi członkami zarządu) za zaległości podatkowe spółki. W ocenie Skarżącego jego argumentacja zawarta w skardze poparta orzecznictwem sądów administracyjnych pozwala na postawienie tezy, że skarga zostanie uwzględniona a ewentualnie wszczynane postępowanie egzekucyjne okaże się niecelowe i narazi Skarb Państwa na dodatkowe koszty. Skarżący dodał, że toczy się w stosunku do niego jeszcze jedno postępowanie mające na celu przypisanie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wraz ze spółką i pozostałymi członkami zarządu w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w którym łączna wysokość odpowiedzialności Skarżącego wynosi ok. 800.000 zł. Zatem dopiero łączne uwzględnienie obu postępowań daje pełen obraz potencjalnych zagrożeń dla Skarżącego. Skarżący oświadczył, że na jego majątek składają się dwa lokale mieszkalne, które obciążone są hipotekami a ich wysokość jest równa lub wyższa od wartości rynkowej powyższych nieruchomości. Skarżący nie posiada żadnego innego majątku trwałego bądź ruchomego co do którego można byłoby skierować ewentualne postępowanie egzekucyjne. Zatem podjęcie ewentualnych działań egzekucyjnych zmierzających do przymusowego wykonania decyzji będzie de facto oznaczało skierowanie czynności egzekucyjnych do przedmiotowych nieruchomości. Ewentualna sprzedaż przedmiotowych nieruchomości w drodze licytacji komorniczej wiąże się z tym, że uzyskana cena nie odpowiadałaby rzeczywistej wartości rynkowej tej nieruchomości. Ponadto wiązałaby się z tym, że w pierwszej kolejności zaspokojony byłby wierzyciel hipoteczny. Niemniej jednak zaniżona cena sprzedaży wiązałby się z ryzykiem, że nawet wierzyciel hipoteczny mający pierwszeństwo nie zostałby zaspokojony w całości. Taka sytuacja oznaczałaby wyrządzenie Skarżącemu znacznej szkody, której odwrócenie byłoby niemożliwe. Utrata przez Skarżącego własności konkretnej nieruchomości nie mogłaby być zrekompensowana przez odszkodowanie gdyż zrekompensowanie ma postać pieniężną. Skarżący dodał również, że wysokość zobowiązania określona zaskarżoną decyzją jest bardzo znaczna, zwłaszcza dla osoby fizycznej. Przymusowa zapłata tego zobowiązania w toku postępowania egzekucyjnego wymierzonego do zamieszkiwanej przez Skarżącego nieruchomości uniemożliwi mu dalsze funkcjonowanie w społeczeństwie na wiele lat. Wysokość szkody, jaką może ponieść Skarżący, jest zatem niemożliwa do dokładnego określenia, gdyż obejmuje nie tylko skutki pozbawienia go prawa do zajmowanego mieszkania, ale także na wiele lat może pozbawić go środków do życia. Reasumując, zdaniem Skarżącego, nie jest konieczne i niezbędne - dla zabezpieczenia należności wynikających z zaskarżonej decyzji - natychmiastowe jej wykonanie, gdyż istnieje realne i bardzo prawdopodobne wystąpienie nieodwracalnych dla Skarżącego skutków w postaci utraty własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadnienie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia, że wykonanie decyzji wyrządzi Skarżącemu znaczną szkodę i spowoduje trudne do odwrócenia skutki bowiem podjęcie działań egzekucyjnych zmierzających do wykonania decyzji będzie oznaczało skierowanie czynności egzekucyjnych do nieruchomości Skarżącego co wiązałoby się z utratą własności nieruchomości czyli sytuacją której odwrócenie byłoby niemożliwe. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu lub czynności organu administracyjnego nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona składając wniosek w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu powinna wykazać, że wykonanie ciążącego na niej zobowiązania, wypełnia przesłanki wskazane w powołanym na wstępie przepisie. Może to uczynić poprzez przedłożenie do sądu odpowiedniej dokumentacji. Tymczasem do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację finansową. Tym samym Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Sąd zauważa ponadto, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury odwracalny charakter. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta zaskarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Ponadto w sytuacji, gdy z okoliczności przedstawionych przez Skarżącego nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jego bytowi, nie sposób przyjąć, że wykonanie decyzji spowoduje powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższym skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Odnosząc się z kolei do argumentacji Skarżącego, że wysokość przypisywanej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz fakt kwestionowania przez Skarżącego zasadności tegoż żądania powinny zostać rozważone i uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, wyjaśnić należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie ocenia prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepublikowane). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. Podsumowując, w ocenie Sądu Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny, że w sprawie nastąpi wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji, co skutkuje brakiem podstaw do wydania orzeczenia zgodnie z żądaniem Skarżącego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.