III SA/Wa 2675/15

WyrokWSA w Warszawie2016-09-23

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Beata Sobocha, Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy darowizna przez jednego z małżonków swojej części wspólnej nieruchomości na rzecz drugiego małżonka powoduje, że nieruchomość staje się majątkiem osobistym tego drugiego małżonka, a w konsekwencji, czy sprzedaż tej nieruchomości przez spadkobiercę po tym drugim małżonku przed upływem 5 lat od daty nabycia przez niego (współmałżonka) nieruchomości podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna przez jednego z małżonków swojej części wspólnej nieruchomości na rzecz drugiego małżonka powoduje, że nieruchomość staje się majątkiem osobistym tego drugiego małżonka. W związku z tym, sprzedaż tej nieruchomości przez spadkobiercę po tym drugim małżonku przed upływem 5 lat od daty nabycia przez niego (współmałżonka) nieruchomości nie podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, ponieważ termin 5 lat należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez małżonka, a nie od daty nabycia przez spadkobiercę. Zaskarżona interpretacja Ministra Finansów została uznana za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. Skarżący nabył w trybie testamentowym po zmarłej małżonce dwie nieruchomości, które wcześniej były własnością wspólną, a następnie w 1993 r. Skarżący darował swoją część małżonce. Skarżący pytał, czy przysługuje mu prawo do zwolnienia od podatku od sprzedaży tych nieruchomości przed upływem 5 lat od daty nabycia. Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe, stwierdzając, że sprzedaż nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Katarzyna Nartanowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 16 czerwca 2015 r. nr IPPB4/4511-402/15-4/MS1 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę J. K. (zwany dalej: "Skarżącym") zwrócił się do Ministra Finansów z wnioskiem z dnia 17 marca 2015 r. (uzupełnionym pismem z dnia 3 czerwca 2015 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. W przedmiotowym wniosku Skarżący przedstawił opisany poniżej stan faktyczny. W dniu [...] listopada 2014 roku Skarżący nabył w trybie testamentowym następujący majątek spadkowy po zmarłej w dniu [...] października 2014 r. małżonce D. K.: 1) lokal mieszkalny nr [...] w domu przy ul. [...], położony w W., nabyty w 1975 r. od Urzędu W., stanowiący odrębną nieruchomość o zadeklarowanej wartości 700.000 zł, 2) nieruchomość o powierzchni gruntu 2.060 m2 położoną we wsi S., gmina S., nabytą od Zarządu Gospodarki Terenami w N. w 1976 r. i zabudowany w 1991 r. o zadeklarowanej wartości 400.000 zł. Obie nieruchomości były własnością wspólną do 1993 r., w którym po [...] i [...] Skarżący darował swoją część swojej małżonce D. K.. W 1994 r. Skarżący wrócił do pracy zawodowej i działając we wspólnocie, z małżonką utrzymywali obie nieruchomości opłacając podatki i koszty bieżące utrzymania. Małżonka Skarżącego nie podjęła decyzji o skorzystaniu z art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i nie wyłączyła ze wspólności obu nieruchomości. Jednocześnie Skarżący oświadczył, że podatki od dochodów - PIT - 37 do 2013 r. i za 2014 r. zgodnie z art. 5a ust. 1 Skarżący rozlicza jako podatnik wspólnie z małżonką. Skarżący przedstawiając opisany powyżej stan faktyczny zadał następujące pytanie: czy przysługuje mu jako spadkobiercy prawo do zwolnienia od podatku od sprzedaży obu nieruchomości przed upływem 5-ciu lat od daty nabycia, w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 z późn. zm.) – zwanej dalej: "u.p.d.o.f."? Skarżący przedstawiając następnie własne stanowisko w kwestii objętej powyższym pytaniem wskazał, że w związku z niewyłączeniem formalnym i faktycznym po 1993 r. przez jego małżonkę darowanych jej przez Skarżącego obu nieruchomości ze wspólnoty majątkowej, Skarżącemu przysługuje prawo jako spadkobiercy własności wspólnej do zwolnienia od podatku od sprzedaży nieruchomości przed upływem 5-ciu lat, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. W interpretacji indywidualnej z dnia 16 czerwca 2015 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, uznał przedstawione powyżej stanowisko Skarżącego w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - za nieprawidłowe. W uzasadnieniu tejże interpretacji organ powołując się na treść przepisów: art. 10 ust. 1 pkt 8, art. 21 ust. 1 pkt 131 i ust. 25, art. 22 ust. 6d i ust. 6e, art. 30 ust. 5, art. 30e ust. 2 i ust. 4 u.p.d.o.f., art. 14 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316), art. 31 § 1, art. 35, art. 43 § 1 i art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788) oraz art. 888 § 1, art. 922, art. 924, art. 1012 i art. 1020 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), wskazał że w przypadku sprzedaży przed końcem 2019 r. przez Skarżącego przedmiotowych nieruchomości, nabytych w spadku po żonie w 2014 r., powstanie źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., podlegające opodatkowaniu i rozliczeniu w zeznaniu rocznym. Tym samym dochód z odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Uzyskany dochód może jednak korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., o ile zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe i przy spełnieniu warunków określonych w przepisie art. 21 ust. 25 - 30 u.p.d.o.f. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził w piśmie z dnia 31 lipca 2015 r. brak podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w powyższej interpretacji indywidualnej. Następnie Skarżący zaskarżył powyższą interpretację indywidualną i wniósł o jej uchylenie podnosząc naruszenie przez Organ art. 10 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). W ocenie Skarżącego, skoro ustrój Rzeczypospolitej Polskiej opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej, to organ wydający zaskarżoną interpretację, rozstrzygając zagadnienie przedstawione we wniosku Skarżącego, wkroczył w kompetencje władzy sądowniczej. Ponadto Skarżący wskazał, że kwestię tą rozstrzygnął Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 471/01. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżący podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone we wnioksu o wydanie interpretacji indywidualnej. W piśmie z dnia 22 września 2015 r. stanowiącym odpowiedź na powyższą skargę Minister Finasów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przy czym do spraw wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015r., a z taką mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, przepis art. 57a p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania, co powoduje, że w niniejszej sprawie Sąd nie jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle wyżej wskazanych kryteriów badania legalności aktów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona Interpretacja indywidualna odpowiada prawu. Istota sporu sprowadza się – co do zasady - do kwestii obowiązku zapłaty podatku dochodowego od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w sytuacji dokonania darowizny w majątku wspólnym na majątek osobisty drugiego małżonka. Zdaniem Organu, w opisanym we wniosku stanie faktycznym przedmiotowe nieruchomości były wyłączną własnością małżonki Skarżącego od momentu dokonania przez Skarżącego darowizny udziału w 1993r., a bez znaczenia pozostaje okoliczność, że małżonka Skarżącego nie wyłączyła obu nieruchomości ze wspólności majątkowej małżeńskiej. Dlatego też Skarżący w trybie testamentowym, po zmarłej w dniu [...] października 2014r. małżonce, nabył obie nieruchomości, które od momentu darowizny dokonanej w 1993r. były wyłączną własnością małżonki Skarżącego. Ponieważ data śmierci spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej, zaś datą tą jest data śmierci małżonki Skarżącego (tj. 13 października 2014r.) pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy liczyć od końca roku 2014r., a zatem upływa on z końcem 2019r. Takiej wykładni nie aprobuje Skarżący, wskazując, że skoro jego małżonka nie wydzielając z własności wspólnej darowanych jej składników majątkowych w trybie art. 47 § 1 K. – k.r.i.o. pozostawiła obie nieruchomości we własności wspólnej, to przysługuje mu prawo do zwolnienia od podatku połowy sumy sprzedaży obu nieruchomości przed upływem pięciu lat od daty nabycia – zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Ponadto, w ocenie Skarżącego, organ administracji jakim jest Organ Interpretacyjny wydając przedmiotową interpretację nie mógł przychylić się do jednego z przeciwstawnych poglądów doktryny odnoszących się do problematyki przenoszenia składników wspólnoty majątkowej, gdyż w ten sposób, Organ dokonał rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a w konsekwencji wkroczył w kompetencje władzy sądowniczej, co stanowi naruszenie zasady trójpodziału władz, określoną w art. 10 Konstytucji RP. Przy tak zakreślonych granicach sporu Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi. Na wstępie podkreślenia wymaga, że Sąd – orzekając w niniejszej sprawie – zobowiązany był oprzeć rozstrzygnięcie o stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przyjęty również przez organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W przypadku wydania interpretacji nie przeprowadza się bowiem postępowania dowodowego, a Organ ogranicza się do analizy okoliczności i stanowiska prawnego wskazanego we wniosku. Konsekwencją tego jest to, że kontrola interpretacji indywidualnych przez sąd administracyjny zasadniczo sprowadza się do oceny, czy podstawą udzielonej interpretacji podatkowej był stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji, czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, mające zastosowanie do okoliczności wskazanych we wniosku oraz czy wyczerpująco uzasadnił ocenę stanowiska wnioskodawcy (zwłaszcza w przypadku negatywnej oceny tego stanowiska). Jak już wskazano na wstępie rozważań, z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku wynika, iż Skarżący w trybie testamentowym w dniu [...] listopada 2014r. nabył majątek spadkowy w postaci dwóch nieruchomości, tj. lokal mieszkalny położony w W. oraz nieruchomość gruntową położoną we wsi S. gm. S. - po zmarłej w dniu [...] października 2014r. małżonce. Obie nieruchomości były własnością wspólną do 1993r., w którym to Wnioskodawca darował swoją część małżonce D.K. . Przy tak opisanym zdarzeniu przyszłym, w ocenie Sądu, Organ prawidłowo wywiódł, że w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, d) innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Podkreślenia wymaga, że "odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych", określonych (m.in.) w lit. a (...) tego przepisu obejmuje pojęcie "nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Tym samym przez pojęcie praw majątkowych ustawodawca rozumie pojęcie "części nieruchomości" oraz udział w nieruchomości (np. udział we współwłasności). Zdaniem Sądu, pomiędzy określeniem "nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a (in principio), a użytym w tym przepisie określeniem "nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a – c" (in fine) zachodzi tożsamość przedmiotowa. Ma to istotne znaczenie dla ustalenia, że w przepisie tym ustawodawca obciążył zbywcę podatkiem tylko wówczas, gdy dochodzi do zachowania tożsamości między nieruchomością (częścią, udziałem) zbywaną a nabywaną. Oznacza to, że przedmiotem regulacji zawartej w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. jest także sytuacja, w której dochodzi do nabycia nieruchomości przez małżonków, a do jej zbycia przez jednego z nich po uzyskaniu przez niego przymiotu właściciela tej nieruchomości. Wynika to z tego, że przedmiotem zbycia może być nie tylko nieruchomość (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a komentowanej ustawy) ale i prawo majątkowe, którym jest też udział w nieruchomości. Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 31 K.r.o. "z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)". Z przepisu tego wynika, że ustawowa wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową, a to oznacza, że jest ona sytuacją prawną, na którą składają się uprawnienia do poszczególnych przedmiotów majątkowych, tworzących majątek wspólny (aktywa). Jest to więc wspólność o charakterze wspólności łącznej, w której uprawnienia te mają w istocie charakter współuprawnień przysługujących niepodzielnie obojgu małżonkom. Charakter każdego z tych uprawnień do określonego składnika majątku wspólnego zależy z kolei od charakteru poszczególnych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład tego majątku. W szczególności do majątku wspólnego wchodzą prawa związane z prawem stanowiącym przedmiot wspólności, a także niektóre prawa mające charakter pochodny lub akcesoryjny względem praw pozostających w majątku osobistym. Taka sytuacja podlega ochronie jako całość i każdy z małżonków ma zarówno prawo do udziału w majątku wspólnym (art. 43 § 1 K.r.o., zob. T. Sokołowski (w:) M. Andrzejewski, H. Dolecki, A. Lutkiewicz – Rucińska, A. Olejniczak, T. Sokołowski, A. Sylwestrzak, A. Zielonacki, Komentarz do art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Lex/el)), jak i w odniesieniu do poszczególnych składników majątku wspólnego. Z kolei z art. 43 § 1 K.r.o. wynika, że "oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym", i że to prawo do równych udziałów aktualizuje się od dnia ustania tej ustawowej wspólności majątkowej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, podzielić należy pogląd Organu, że od dokonania darowizny w 1993r. przez Skarżącego, przedmiotowe nieruchomości były wyłączną własnością małżonki Skarżącego. Bez znaczenia pozostaje w tym względzie podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że małżonka Skarżącego nie wyłączyła obu nieruchomości ze wspólności. Jeżeli bowiem małżonkowie pozostający w ustroju wspólności ustawowej tak rozporządzili posiadanym przez siebie udziałem we wspólnych nieruchomościach, że Skarżący rozporządzając swoim udziałem w nich, dokonał na rzecz swojej żony ich darowizny, które żona Skarżącego w całości przyjęła do swojego majątku osobistego, to ten przedmiot majątkowy, wchodzący wcześniej w skład majątku wspólnego małżonków, stał się od momentu nabycia (zawarcia umowy darowizny) majątkiem osobistym żony Skarżącego w rozumieniu art. 33 pkt 2 K.r.o. Przy czym okoliczność ta jedynie świadczy, że żona Skarżącego stała się właścicielem obu nieruchomości przez zawarcie umowy darowizny, albowiem w momencie dokonania darowizny była już ich współwłaścicielem na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej. Nie można nabyć własności do całego składnika majątku w przypadku, kiedy skutecznie nabyło się już udział w tym składniku wcześniej. Inaczej mówiąc, żona Wnioskodawcy umową darowizny nie nabyła powtórnie "całości" obu nieruchomości, gdyż w części należały już do niej od momentu nabycia do majątku wspólnego małżonków. Dokonano jedynie przesunięcia własności udziału męża do własności udziału małżonki (do osobistego majątku żony Skarżącego) w nieruchomościach stanowiących wcześniej współwłasność majątkową małżonków. Przypomnienia wymaga bowiem, że współwłasność łączna oznacza, że własność tej samej rzeczy przysługuje kilku osobom. W przypadku małżonków o ustawowej wspólności majątkowej własność (współwłasność) przysługuje im obojgu, w równych udziałach. Sąd w pełni podziela przy tym stanowisko, na którym oparł się Organ wydając zaskarżoną Interpretację, że w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego (osobistego) drugiego małżonka. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów SN z dnia 10.04.1991 r. (sygn. akt III CZP 76/90) czynność rozporządzenia przedmiotem majątkowym wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego (osobistego) nie stanowi umowy majątkowej małżeńskiej w rozumieniu art. 47 - 51 K.r.o., gdyż taka umowa (majątkowa małżeńska) nie może obejmować pojedynczych składników majątkowych, dotyczyć bowiem może jedynie całości ustroju (zasad) co do wzajemnych stosunków majątkowych małżonków. Małżonkowie mają jednak prawo dysponować składnikami majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka w formach dozwolonych prawem. W opisanym we wniosku stanie faktycznym przedmiotem przekazania pomiędzy majątkiem wspólnym, a majątkiem osobistym jednego z małżonków są nieruchomości (w całości). Wyjaśnić przy tym należy, że w skład majątku objętego wspólnością ustawową, należącego do każdego z małżonków wchodzi udział w majątku wspólnym małżonków oraz ich majątki osobiste. Ustrój wspólności ustawowej ma charakter wspólności łącznej, a więc udziały w niej nie są określone, a zatem poszczególne uprawnienia mają postać współuprawnień, przysługujących niepodzielnie obojgu małżonkom (wspólność bezudziałowa). Pomimo trwania wspólności każdy z małżonków ma zarówno prawo do udziału i rozporządzania tak całym majątkiem wspólnym, jak i w odniesieniu do poszczególnych składników majątku wspólnego. Wspólność majątkowa małżeńska nie jest bowiem samodzielnym i niezależnym od małżonków bytem, który realizuje swoje własne uprawnienia do określonych lub wszystkich składników tego mienia. Podmiotami uprawnionymi do dysponowania i zarządzania całym mieniem są zawsze małżonkowie tworzący wspólność majątkową małżeńską. Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Umowa darowizny jest zatem jedną z form nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, a więc wszystkie nieruchomości, ruchomości oraz zbywalne prawa majątkowe, czyli takie, które mogą być przedmiotem sprzedaży. Darowizną można objąć także rzeczy przyszłe. Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) - do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli - i jednostronnej, jako nie przynoszącej darczyńcy żadnej opłaty. Zgodnie natomiast z art. 922 K.c., spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 K.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Spadkobierca może przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić (art. 1012 K.c.). Spadkobierca, który spadek odrzucił zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku (art. 1020 K.c.). Przy dziedziczeniu ustawowym w miejsce spadkobiercy, który spadek odrzucił wstępują jego zstępni, a jeżeli zstępnych nie ma, spadek przechodzi na spadkobierców powołanych do dziedziczenia w dalszej kolejności. A zatem z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy (spadkodawców) ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Tak więc dniem nabycia spadku przez Wnioskodawcę jest data śmierci spadkodawcy. Mając na uwadze powyższe, na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Sąd uznał, że zasadnie w zaskarżonej interpretacji Organ stwierdził, że skoro od momentu dokonania darowizny w 1993r. przedmiotowe nieruchomości były wyłączną własnością małżonki Skarżącego, to Skarżący nabył te nieruchomości po zmarłej w dniu [...] października 2014r. małżonce w trybie testamentowym. W konsekwencji, pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 należy liczyć od końca roku 2014 r., wobec czego upływa on z końcem 2019 roku. Jak słusznie wskazał także Organ, ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 1 stycznia 2009 r. W myśl art. 30e ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy jego obliczenia. Zgodnie z art. 30e ust. 2 u.p.d.o.f. , podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19 omawianej ustawy, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Przy czym, przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Z kolei zgodnie z art. 30e ust. 4 ww. ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 wykazać: 1) dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub 2) dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł (art. 30 ust. 5 ww. ustawy). Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e ustawy, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych. Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. Mając na uwadze powyższe przepisy, Organ prawidłowo więc końcowo wywiódł, że w przypadku sprzedaży przed końcem 2019 roku przez Skarżącego przedmiotowych nieruchomości, nabytych w spadku po żonie w 2014 r., powstanie źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., podlegające opodatkowaniu i rozliczeniu w zeznaniu rocznym. Tym samym dochód z odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 30e u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r. Uzyskany dochód może jednak korzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., o ile zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe i przy spełnieniu warunków określonych w ww. przepisie art. 21 ust. 25 - 30 u.p.d.o.f. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez Organ art. 10 ust. 1 Konstytucji RP Sąd stwierdza, że w zaskarżonej Interpretacji - wbrew twierdzeniom Skarżącego – nie dokonano "rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (...)", a jedynie w uzasadnieniu Intepretacji wskazano, że w orzecznictwie sądowym odnośnie problematyki możliwości czynności rozporządzania przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej istniały pewne rozbieżności, które ostatecznie wyjaśnił Sąd Najwyższy w przywołanej wcześniej uchwale z dnia 10 kwietnia 1991r., które to stanowisko przyjął Organ wydając przedmiotową Interpretację. W związku z powyższym nie można akceptować zarzutu skargi, że Organ "rozstrzygnął zagadnienie wstępne", a tym bardziej, że "wkroczył w kompetencje władzy sądowniczej". Reasumując dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, nie można podzielić zarzutów skargi ani w przedmiocie naruszenia prawa materialnego, ani też prawa procesowego przez organ wydający interpretację. Sąd stwierdza także, że wyrażone w Interpretacji stanowisko Organu zostało właściwie uzasadnione, stosownie do stanu faktycznego i pytania przedstawionego przez Skarżącego we wniosku. Dlatego też Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. 15608709N: 015608709

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło