III SA/Wa 2686/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych Skarżący – J.K. na urzędowym formularzu PPF, wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Podniósł, że wpis od skargi wynosi 2.000 zł, a Skarżący jest w stanie zapłacić jedynie 500 zł, tym bardziej, że jest zobowiązany do uiszczenia wpisu w dwóch sprawach. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi już działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodu pozwalającego na uiszczenie wpisu. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz czworgiem dzieci. Z żoną Skarżący posiada rozdzielność majątkową. Posiadane samochody (Autocysterna marki [...] rok. prod. 1999 i [...] rok prod. 2007) zostały zajęte przez komornika. Skarżący wskazał, że jego żona z tytułu umowy o pracę uzyskuje 1.800 zł brutto. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji materialnej, Skarżący przedłożył umowę o rozdzielności majątkowej małżonków. Zeznania podatkowe, z których wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący w 2011 r. uzyskał przychód 4.984.213,74 zł, dochód 326.055,82 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 4.658.157,92 zł. Natomiast w 2012 r. z tego samego tytułu uzyskał przychód 6.885.044,39 zł, poniósł stratę 25.959,32 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły 6.911.003,71 zł. ponadto Skarżący przedstawił informację o rachunku z której wynika, że rachunek bankowy w banku [...] jest obciążony tytułami egzekucyjnymi i nie wykazuje obrotów od 2012 r. Skarżący przedstawił także decyzję Burmistrza W. o odroczeniu terminu płatności podatku od środków transportowych oraz zaświadczenie o udzielonej pomocy de minimis, a także zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego i umowy kredytowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Nie zmienia tego fakt istnienia między małżonkami rozdzielności majątkowej. W świetle przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10). Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego, a ponadto nie uzasadnia odmowy udzielenia informacji na temat sytuacji majątkowej drugiego małżonka. Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącego jest pochodną sytuacji materialnej jego żony, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne. Tymczasem ocena sytuacji majątkowej małżonków nie może być odpowiednio zweryfikowana, gdyż Skarżący uchylił się od przedłożenia żądanych dokumentów (np. wyciągu z rachunku bankowego żony Skarżącego, wyliczenia miesięcznych kosztów utrzymania rodziny), które wskazywałyby w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest ich sytuacja majątkowa. Nie sposób zatem uniknąć wrażenia że Skarżący uchyla się od ujawnienia sytuacji majątkowej w której faktycznie się znajduje. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.