III SA/Wa 2741/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-01

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Agnieszka Krawczyk, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ interpretacyjny może wydać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, jeśli wnioskodawca nie uzupełnił wniosku o wszystkie wymagane informacje dotyczące stanu faktycznego, mimo wezwania organu?
Ratio decidendi
Organ interpretacyjny nie może wydać indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania, nie uzupełnił wniosku o wszystkie istotne informacje dotyczące stanu faktycznego, które są niezbędne do prawidłowego zastosowania przepisów prawa podatkowego. W takiej sytuacji organ powinien pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. Wydanie interpretacji w oparciu o niepełny stan faktyczny narusza przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące wymogów formalnych wniosku i celów interpretacji indywidualnej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania odszkodowania i odsetek zasądzonych wyrokiem sądu za bezprawne przejęcie przedsiębiorstwa w 1958 r. Organ interpretacyjny wezwał do uzupełnienia wniosku o informacje dotyczące podstawy prawnej odszkodowania. Skarżący nie podał tej informacji, wskazując jedynie, że odszkodowanie nie miało związku z jego działalnością gospodarczą. Minister Finansów wydał interpretację dotyczącą opodatkowania odsetek, uznając je za przychód z innych źródeł, mimo braku pełnych danych o podstawie prawnej odszkodowania. Sąd uchylił interpretację, uznając, że organ powinien był pozostawić wniosek bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdzono, że nie może być wykonana w całości, zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 14 maja 2014 r. nr IPPB4/415-131/14-4/JK w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz K. K. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący – K. K., [...] lutego 2014 r. złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Opisując stan faktyczny wskazał, iż B. i E. K. posiadali przedsiębiorstwo W.w G. Zarządzeniem z [...] lipca 1950 r. Prezes Rady Ministrów orzekł o ustanowieniu przymusowego zarządu nad przedsiębiorstwem z dniem 1 sierpnia 1950 r. Natomiast 28 grudnia 1958 r. Przewodniczący Głównego Komitetu [...]wydał orzeczenie, mocą którego nastąpiło przejście przedsiębiorstwa (wraz z wchodzącą w jego skład nieruchomością) na rzecz państwa. Przedsiębiorstwo zostało przejęte bez odszkodowania. Spadkobiercy B. i Edwarda K. [...] kwietnia 1991 r. dokonali na rzecz Skarżącego cesji praw do ewentualnego odszkodowania. Na skutek działań Skarżącego zapadł wyrok przyznający mu od Skarbu Państwa odszkodowanie za bezprawne przejęcie firmy w kwocie 2.464.116,16 zł wraz z odsetkami ustawowymi od [...] listopada 2010 r. do dnia zapłaty. Sąd odrzucił roszczenie o utracone korzyści. Wyrok uprawomocnił się [...] lutego 2013 r. Pismem z [...] kwietnia 2014 r., powołując się na art. 169 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej, Organ interpretacyjny wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku przez doprecyzowanie stanu faktycznego o informacje dotyczące odszkodowania, w tym wskazanie jego podstawy prawnej i charakteru oraz związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Skarżącego. Skarżący uzupełnił wniosek pismem z [...] kwietnia 2014 r., do którego dołączył kserokopię sentencji wyroku Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...]. Wyjaśnił, że odszkodowanie zasądzone zostało wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z [...] lutego 2013 r. po rozpatrzeniu apelacji pozwanego, a wypłacono je [...] kwietnia 2013 r. Odszkodowanie nie ma związku z działalnością gospodarczą Skarżącego, jaką prowadzi pod firmą "O.r". Tym samym, nie można uznać, że dotyczy ono szkody rzeczywistej Skarżącego, czy też korzyści, jakie mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Skarżący zadał pytania: 1) Czy kwota zasądzonego na jego rzecz odszkodowania będzie zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych? 2) Czy odsetki należne od kwoty głównej odszkodowania podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych? Zdaniem Skarżącego, na oba pytania należy odpowiedzieć twierdząco. Odszkodowanie jest zwolnione od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. Uzasadniając stanowisko o objęciu odsetek zwolnieniem podatkowym, Skarżący podniósł, iż fundamentalną cechą odsetek jest ich zależność od funkcjonowania należności głównej. Stanowią one bowiem konsekwencję zaistnienia zdarzenia prawnego, jakim jest konieczność wypłacenia odszkodowania. Co istotne odsetki mają charakter niesamoistny, tzn. nie mogą istnieć w oderwaniu od kwoty głównej, a ich istnienie podlega tej samej ocenie, co istnienie roszczenia głównego. Na poparcie swego stanowiska Skarżący wskazał pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 333/12, zgodnie z którym odsetki są nierozerwalnie związane z głównym świadczeniem, od którego nie mogą zostać oddzielone. Skarżący powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 marca 2012 r. sygn. akt III SA/Wa 1799/11, w którym zajęto stanowisko, że odsetki podlegają opodatkowaniu w taki sam sposób, jak należność główna, z którą są związane. Zdaniem Skarżącego, per analogiam można stwierdzić, że jeżeli należność główna zwolniona jest z podatku, zwolnieniu podlegają także odsetki od tej należności. W interpretacji indywidualnej wydanej 14 maja 2014 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, jako nieprawidłowe ocenił stanowisko Skarżącego w zakresie opodatkowania odsetek ustawowych zasądzonych wyrokiem sądu. Wyjaśnił, że Skarżący nie uzupełnił wniosku o wszystkie informacje dotyczące odszkodowania, a więc interpretacja dotyczy jedynie opodatkowania odsetek (pyt. 2), zaś co do opodatkowania odszkodowania (pyt. 1) wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie. Przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 10, art. 11 ust. 1, art. 20 ust. 1 i art. 21 ust. 1 pkt 3 i pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – dalej: "u.p.d.o.f.". Stwierdził, iż przepisy tej ustawy nie przewidują zwolnienia z opodatkowania zasądzonych wyrokiem odsetek od odszkodowania za niezgodne z prawem przejęcie przedsiębiorstwa. Odsetki te nie są bowiem odsetkami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 52, 95, 119 i 130 u.p.d.o.f. Minister Finansów wyjaśnił, że instytucję prawną odsetek reguluje art. 481 Kodeksu cywilnego ("k.c."), zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Z treści tego przepisu wynika, że odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania (jego wymagalności) nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z art. 20 Kodeksu postępowania cywilnego ("k.p.c."), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne. Zdaniem Ministra Finansów, nie można zatem utożsamiać odsetek za zwłokę z odszkodowaniem. Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań. Z tych względów wyłączenie z opodatkowania należności głównej nie oznacza, że wolne od podatku są także naliczone od niej odsetki. Nie można bowiem przyjąć, że odsetki są odszkodowaniem sensu stricte i jako takie objęte są zwolnieniem od podatku dochodowego przewidzianym dla odszkodowań. Okoliczność, że odsetki stanowią swoistą rekompensatę wynikającą z czasokresu, jaki upłynął pomiędzy wymagalnym odszkodowaniem wynikającym z decyzji administracyjnej a wypłatą odszkodowania, nie jest wystarczająca do objęcia zwolnieniem z opodatkowania przedmiotowych odsetek na tej samej podstawie prawnej co należność główna. Organ interpretacyjny powołał się przy tym na uchwałę Sądu Najwyższego z 31 stycznia 1994 r. sygn. akt III CZP 184/93. Stwierdził, iż bez względu na rodzaj i charakter odszkodowania, odsetki ustawowe wynikające z wyroku sądowego nie stanowią jego części, a tym samym nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tego rodzaju odsetki są natomiast przychodem z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. i podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach, według skali podatkowej. W odpowiedzi na wystosowane przez Skarżącego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej. W złożonej na interpretację indywidualną skardze z 16 lipca 2014 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej przez wydanie interpretacji indywidualnej pomijającej całkowicie utrwalony dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych. Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżący powtórzył argumenty przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji. Ponownie powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 333/12. Podniósł, że wprawdzie wyrok ten dotyczył odsetek od należności innego rodzaju, ale sformułowana w nim zasada ogólna jest aktualna także w tej sprawie. Skoro bowiem Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odsetki muszą być przypisane do tego samego źródła przychodów, to muszą one być również traktowane analogicznie jak przychód z tej samej należności. Zdaniem Skarżącego, okoliczność, że na gruncie prawa cywilnego roszczenie odsetkowe jest roszczeniem odrębnym, nie pozbawia go jednocześnie charakteru akcesoryjnego w stosunku do roszczenia głównego. Nie oznacza też konieczności lub możliwości jego odrębnego traktowania na gruncie rozpoznania i opodatkowania (zwolnienia) przychodu. Skarżący stwierdził, że w opisanej przez niego sytuacji odsetki zasądzone od należności głównej powinny być zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych, tak jak należność główna. Zaznaczył, iż zdaje sobie sprawę, że ponieważ nie została dotąd wydana interpretacja dotycząca zwolnienia z opodatkowania należnego mu odszkodowania, w niniejszej sprawie rozstrzygnąć można jedynie, czy odsetki będą zwolnione od podatku, jeżeli zwolnione będzie odszkodowanie. Podniósł, iż analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 6 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1611/12, II FSK 2706/12, II FSK 3189/12, II FSK 3135/12; z 25 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 702/12 oraz z 20 grudnia 2013 r. sygn. akt II FSK 115/128. Pominięcie przez Organ interpretacyjny poglądów wyrażonych w tych wyrokach skutkowało naruszeniem art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżącego, art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) u.p.d.o.f. wymaga, aby przychód objęty zwolnieniem został otrzymany na podstawie wyroku. Tak też jest w jego sprawie, w której wyrok Sądu Okręgowego wprost zasądził odszkodowanie z odsetkami. W odpowiedzi powyższą skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i powtórzył przedstawioną w niej argumentację. Pismem z [...] sierpnia 2014 r., Skarżący ponownie wniósł skargę na interpretację indywidulaną. Wyjaśnił, iż czyni to z ostrożności procesowej. Z uwagi na zmianę pełnomocnika nie był bowiem pewien, czy i kiedy poprzedni pełnomocnik otrzymał odpowiedź Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku uznania przez Sąd, że skarga z 16 lipca 2014 r. została wniesiona skutecznie, wniósł o potraktowanie pisma z 20 sierpnia 2014 r. jako wyłącznie jej uzupełnienia. Skarżący powtórzył zarzuty i wnioski zawarte w skardze z 16 lipca 2014 r. W odpowiedzi na tę skargę Minister Finansów wniósł o jej odrzucenie z uwagi na złożenie skargi z [...] lipca 2014 r., ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd stwierdza, że skarga sporządzona [...] lipca 2014 r. złożona została z zachowaniem trybu oraz terminu określonych odpowiednio w art. 52 § 3 i w art. 53 § 2 p.p.s.a. Tym samym, zgodnie z wnioskiem Skarżącego podtrzymanym przez jego pełnomocnika na rozprawie, Sąd potraktował skargę sporządzoną pismem z [...] sierpnia 2014 r. jako pismo procesowe. Skargę należało uwzględnić przez uchylenie zaskarżonej interpretacji, aczkolwiek podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę. Kontroli Sądu poddana została interpretacja indywidualna w przedmiocie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych odsetek zasądzonych wyrokiem sądu powszechnego wraz z odszkodowaniem. Skarżący uważał, że w sytuacji, gdy od podatku zwolniona jest sama należność główna (odszkodowanie), zwolnieniu podlegają także odsetki od tej należności. Odsetki muszą być bowiem traktowane analogicznie jak przychód z tej samej należności. Zdaniem Ministra Finansów, bez względu na rodzaj i charakter odszkodowania, odsetki ustawowe wynikające z wyroku sądowego nie stanowią jego części, a tym samym nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Specyfika rozpoznanej sprawy polega na tym, że we wniosku o wydanie interpretacji Skarżący przedstawił dwa zagadnienia budzące jego wątpliwości, formułując w tym zakresie dwa pytania i zajmując stanowisko co do każdego z tych zagadnień. Zagadnienia te związane były z treścią tego samego wyroku sądu powszechnego, zapadłego w sprawie o odszkodowanie, jakiego domagał się Skarżący. Ponieważ jedno z zagadnień dotyczyło zwolnienia od podatku kwoty zasądzonego tym wyrokiem odszkodowania, drugie zaś – odsetek ustawowych, Skarżący we wniosku wskazał, że przedstawia dwa stany faktyczne, stosownie do postawionych pytań. Tak też przyjął Organ interpretacyjny. Z akt sprawy wynika, że pismem z 3 kwietnia 2014 r. Organ interpretacyjny wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku przez doprecyzowanie stanu faktycznego o informacje dotyczące odszkodowania, w tym wskazanie jego podstawy prawnej i charakteru (tj. czy ma ono związek z rzeczywistą szkodą, czy też utraconymi korzyściami), daty wypłacenia odszkodowania i ewentualnego związku odszkodowania z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą. Na wezwanie to Skarżący udzielił odpowiedzi w zakreślonym mu terminie, jednakże nie wskazał podstawy prawnej zasądzonego na jego rzecz odszkodowania (pismo z 8 kwietnia 2014 r.). Mimo to Minister Finansów wydał zaskarżoną interpretację w zakresie drugiego z przedstawionych przez Skarżącego zagadnień, tj. opodatkowania podatkiem dochodowym zasądzonych na jego rzecz odsetek ustawowych. Zdaniem Sądu, takie działanie Organu interpretacyjnego było nieuprawnione. Jako podstawę prawną wezwania wskazano art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, który w postępowaniu interpretacyjnym stosowany jest z mocy art. 14h tej ustawy. Przepis powyższy stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Nie ulega wątpliwości, że wyczerpujący opis stanu faktycznego stanowi wymóg formalny wniosku o wydanie interpretacji. Zgodnie bowiem z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zdaniem Sądu, podstawa prawna zasądzenia odszkodowania, której podania domagał się Minister Finansów, należała do okoliczności faktycznych, a zatem wezwanie prawidłowo wzywało na konieczność uzupełnienia (doprecyzowania) przez Skarżącego opisu stanu faktycznego, jaki miał stanowić punkt odniesienia do zajęcia stanowiska co do obu zagadnień przedstawionych we wniosku. Z treści wezwania nie wynika, aby miało ono zastosowanie tylko do jednego z zagadnień (stanów faktycznych) przedstawionych przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji. Jest to zresztą zrozumiałe w sytuacji, gdy Skarżący zadał pytania dotyczące opodatkowania odszkodowania oraz odsetek należnych w związku z tymże odszkodowaniem. Skoro zatem odpowiadając na wezwanie wystosowane w trybie uzupełnienia braków formalnych Skarżący nie podał informacji żądanej w wezwaniu, należało przyjąć, że nie zastosował się on do wezwania i pozostawić wniosek o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia. Skutek powyższy byłby wyłączony, gdyby informacja, której Skarżący nie podał mimo wezwania Organu interpretacyjnego, nie miała znaczenia z punktu widzenia możliwości wydania zaskarżonej interpretacji. Ocenić zatem należało, czy stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji, pozbawiony informacji o podstawie prawnej odszkodowania, był wystarczający do wydania zaskarżonej interpretacji. Przez wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny, o jakim mowa w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, rozumieć należy, taki stan faktyczny, na podstawie którego w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, można udzielić informacji w zakresie możliwości określonego zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionej we wniosku sprawy (por. J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego; Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2013, s. 125). Innymi słowy, wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to stan faktyczny, w relacji do którego może zostać wydana zgodna z prawem indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, nie zaś interpretacja określonej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2619/11; dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej ustawodawca obowiązkiem przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) obciążył wnioskodawcę, przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) stanowi jedyne źródło informacji o okolicznościach faktycznych, stanowiących podstawę wydanej interpretacji. Z powyższego wynika, że ani organ interpretacyjny, ani Sąd nie mogą czynić własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności podanych przez wnioskodawcę lub uzupełniających te okoliczności. Jakkolwiek, jak już Sąd wskazał, Skarżący przedstawił w istocie dwa stany faktyczne, to jednak różniły się one jedynie tym, że pierwszy z nich dotyczył opodatkowania odszkodowania, drugi zaś – odsetek. Elementami wspólnymi były natomiast okoliczności faktyczne, które doprowadziły do zasądzenia na rzecz Skarżącego tym samym wyrokiem odszkodowania wraz z odsetkami. W rozpoznanej sprawie Skarżący przedstawił zatem stanowisko dotyczące opodatkowania odsetek ustawowych związanych z konkretnym odszkodowaniem, zasądzonym na jego rzecz wyrokiem sądu powszechnego. Z treści wniosku oraz informacji podanych przez Skarżącego w piśmie z [...] kwietnia 2014 r. wynika jedynie, że odszkodowanie miało związek z dokonanym w 1958 r. przejęciem należącego do B. i E. K. przedsiębiorstwa (wraz z wchodzącą w jego skład nieruchomością) na rzecz państwa oraz że odszkodowanie to nie miało związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Skarżącego. Z treści wniosku istotnie nie wynika natomiast, jaka była podstawa zasądzenia odszkodowania, a dokładnie – czy wiązało się ono np. ze stwierdzeniem nieważności decyzji administracyjnej, czy też z czynem niedozwolonym, za który odpowiedzialność ponosił Skarb Państwa. Podstawa prawna odszkodowania stanowi również podstawę do oceny charakteru zasądzonych w związku z tym odszkodowaniem odsetek. Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji stwierdził, że bez względu na rodzaj i charakter odszkodowania, odsetki ustawowe wynikające z wyroku sądowego nie stanowią jego części, a tym samym nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Równocześnie powoływał się jednakże na art. 481 k.c. wywodząc o oparciu o jego treść oraz o treść art. 20 k.p.c., że odsetki są skutkiem niewykonania zobowiązania oraz że odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania (jego wymagalności) nie są wliczane do wartości odszkodowania. Z treści wniosku o wydanie interpretacji wynika, że odsetki zasądzone zostały wyrokiem Sądu Apelacyjnego z [...] lutego 2013 r. i miały być naliczane od 25 listopada 2010 r., a zatem za okres inny niż wskazany przez Ministra Finansów okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania. We wniosku nie wskazano, aby odsetki łączyły się z niewykonaniem zobowiązania. Organ interpretacyjny przyjął założenie, nie wskazując jego podstaw w okolicznościach faktycznych opisanych we wniosku o wydanie interpretacji i w jego uzupełnieniu, że odsetki zasądzone na rzecz Skarżącego były odsetkami, o jakich mowa w powyższych przepisach. Tymczasem Kodeks cywilny w art. 359 § 1 stanowi, że odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W świetle tego przepisu odsetki mogą być nie tylko rekompensatą za opóźnienie w zapłacie określonej kwoty, ale też pełnić funkcję wynagrodzenia za korzystanie z cudzych pieniędzy lub rzeczy zamiennych. Bez wątpienia odsetki mają charakter uboczny wobec należności głównej i z uwagi na to, co do zasady, nie stanowią one elementu świadczenia głównego (choć w określonych sytuacjach mogą być skapitalizowane i wówczas art. 20 k.p.c. nie ma do nich zastosowania). Minister Finansów stwierdził również, iż okoliczność, że odsetki stanowią swoistą rekompensatę wynikającą z czasokresu, jaki upłynął pomiędzy wymagalnym odszkodowaniem wynikającym z decyzji administracyjnej a wypłatą odszkodowania, nie jest wystarczająca do objęcia zwolnieniem z opodatkowania przedmiotowych odsetek na tej samej podstawie prawnej co należność główna. Skarżący nie podał informacji, że jego odszkodowanie wynika z decyzji administracyjnej. Wyrażając powyższy pogląd Organ interpretacyjny znowuż powołał się na informację, która nie wynikała z opisu stanu faktycznego przedstawionego przez Skarżącego. Nie wiedząc, jaka była podstawa prawna odszkodowania, Mister Finansów nie mógł czynić żadnych założeń w tym zakresie, także co do odsetek. Organ interpretacyjny nie wiedział, ponieważ informacji tej Skarżący nie podał ani we wniosku o wydanie interpretacji, ani też w odpowiedzi na wezwania, na jakiej podstawie zasądzone zostało odszkodowanie, a w związku z tym, jaki charakter miały odsetki. Na potrzeby swojej argumentacji Minister Finansów niejako "dopowiedział" sobie okoliczności wypłaty odszkodowania i odsetek. W gruncie rzeczy Minister Finansów, choć poczynił wskazane wyżej założenia co do charakteru odsetek i podstawy odszkodowania, zajął stanowisko o charakterze ogólnym, sprowadzające się do stwierdzenia, że podstawa odszkodowania nie ma znaczenia, bo i tak odsetki podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł oraz że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują zwolnienia z opodatkowania zasądzonych wyrokiem odsetek od odszkodowania za niezgodne z prawem przejęcie przedsiębiorstwa. Tymczasem interpretacja indywidualna w założeniu ma dostarczyć wnioskodawcy informacji o sposobie zastosowania przepisu prawa podatkowego w konkretnym "zindywidualizowanym" stanie faktycznym. Nie dysponując powyższymi informacjami, Minister Finansów nie mógł wydać interpretacji indywidualnej spełniającej ten warunek. Innymi słowy, jakiekolwiek nie byłoby stanowisko Organu interpretacyjnego, musi być wyrażone na tle jednoznacznie przedstawionego stanu faktycznego. Stanowisko, że podstawa prawna wypłaty odszkodowania nie ma znaczenia dla opodatkowania odsetek zasądzonych w związku z tym odszkodowaniem musi zostać odniesione do konkretnego odszkodowania i odsetek. Zdaniem Sądu, brak jest więc podstaw do zajęcia takiego stanowiska w sytuacji, gdy nie wiadomo, na jakiej podstawie wypłacone zostało odszkodowanie, a w związku z tym, jaki charakter miały zasądzone odsetki. Skoro Skarżący, zobligowany do tego jako wnioskodawca, we wniosku o wydanie interpretacji nie wskazał wszystkich okoliczności warunkujących wydanie prawidłowej – uwzględniającej konkretny stan faktyczny – interpretacji indywidualnej, a następnie nie uczynił tego na wezwanie wystosowane w trybie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, Organ interpretacyjny powinien był pozostawić wniosek o wydanie interpretacji bez rozpatrzenia. W skardze Skarżący podniósł, iż zdaje sobie sprawę, że w niniejszej sprawie rozstrzygnąć można jedynie, czy odsetki będą zwolnione od podatku, jeżeli zwolnione będzie odszkodowanie, ponieważ nie została wydana interpretacja dotycząca odszkodowania. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Organ interpretacyjny wniosek Skarżącego co do zagadnienia opodatkowania odszkodowania pozostawił bez rozpatrzenia, właśnie z uwagi na niewskazanie podstawy prawnej wypłaty odszkodowania. W ocenie Sądu, skoro nie było podstaw do wydania interpretacji indywidualnej w powyższym zakresie, brak też było podstaw do wydawania interpretacji co do opodatkowania związanych z tym odszkodowaniem odsetek. Sąd nie może uznać, że spełnia wymogi i cele instytucji interpretacji indywidualnych wydanie interpretacji pomimo, że wnioskodawca nie uzupełnia stanu faktycznego o konieczne informacje. Minister Finansów prawidłowo wezwał Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o wydanie interpretacji poprzez uzupełnienie stanu faktycznego przedstawionego w tym wniosku. Skarżący nie zastosował się do tego wezwania, ponieważ nie wskazał podstawy prawnej wypłaconego odszkodowania. Przedłożył wprawdzie kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w W. z [...] grudnia 2011 r. sygn. akt [...], ale jednocześnie wyjaśnił, że odszkodowanie zasądzone zostało wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z [...] lutego 2013 r. Ponadto, w postępowaniu interpretacyjnym Organ wydający interpretację nie może samodzielnie czynić ustaleń faktycznych w oparciu o przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty. W tej sytuacji należało wniosek Skarżącego pozostawić bez rozpatrzenia. To właśnie Minister Finansów uczyni ponownie rozpatrując wniosek Skarżącego o wydanie interpretacji w zakresie, w jakim wydana została zaskarżona interpretacja indywidualna. Powyższe stanowisko Sądu oznacza, że wniosek Skarżącego co do opodatkowania odsetek zasądzonych wraz z odszkodowaniem nie zostanie rozpatrzony merytorycznie, aczkolwiek zaskarżona interpretacja zawierała takie stanowisko. Podejmując rozstrzygnięcie, którego skutkiem będzie pozostawienie wniosku Skarżącego bez rozpatrzenia Sąd uwzględnił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w uchwale z 7 lipca 2014 r. sygn. akt II FPS 1/14, zgodnie z którą unormowanie zawarte w art. 134 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przepis ten ustanawia zakaz orzekania na niekorzyść strony skarżącej. Ponadto, zdaniem Sądu, nie sposób za rozstrzygnięcie korzystne dla Skarżącego uznać interpretacji indywidualnej wydanej w oparciu o stan faktyczny, którego opis nie uwzględniał wszystkich istotnych okoliczności i w rezultacie, co przyznał sam Skarżący, wypowiedź Organu interpretacyjnego mogła dotyczyć jedynie kwestii ogólnej, a mianowicie, czy odsetki będą zwolnione od podatku, jeżeli zwolnione będzie odszkodowanie. Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia nie wyklucza możliwości złożenia przez wnioskodawcę kolejnego wniosku o wydanie interpretacji, zawierającego wyczerpujący opis stanu faktycznego (zdarzenia przeszłego). Sąd stwierdza, że zaskarżona interpretacja wydana została z istotnym naruszeniem art. 169 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną interpretację na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Zakres, w jakim uchylona interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącego, Sąd zasądził na jego rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło